Altijd in de bres voor de gemeenschap

Heel haar lange leven was ze strijdbaar: van de Februaristaking in 1941 tot en met haar vakbondswerk waar ze streed voor gelijke behandeling.

Ze was als 94-jarige eigenlijk nog ijzersterk. Maar zelfs de sterkste bomen worden geveld. Oud-vakbondsbestuurder Co van den Born, aan wie voor een groot deel te danken is dat vrouwen in Nederland nu veelal voor hetzelfde werk ook hetzelfde betaald krijgen, is op 14 februari overleden.

Van den Born werd in 1956 de allereerste vrouwelijke vakbondsbestuurder van de dienstenbond van het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV), de voorloper van de huidige FNV. Zij werd in die tijd het gezicht van de Algemene Nederlandse Bond van Handelsbedienden en Kantoorbedienden Mercurius.

Jacoba Hendrika van den Born werd vlak na de Eerste Wereldoorlog geboren in een echt socialistisch nest in Amsterdam. Haar vader Henk van den Born was voor de oorlog al bestuurder van de Metaalbewerkersbond van het NVV. Zijn dochter kwam later in dienst als typiste bij de Algemene. Haar strijdvaardigheid stak ze niet onder stoelen of banken. Van den Born deed in 1941 mee aan de beroemde Februaristaking, waarbij arbeiders in verzet kwamen tegen de eerste Jodendeportaties. Toen de vakbond werd gelijkgeschakeld onder de nazi's nam zij ontslag. Haar vader zat enige tijd vast als gijzelaar in St. Michielsgestel. Ze werkte daarna voor een notariskantoor. Vlak na de oorlog trad ze in dienst als assistente en scholingmedewerkster van de PvdA. In 1956 besloot Mercurius dat er een tweede bestuurder nodig was, gezien de enorme groei van de witte boorden.

Ze kozen voor Co van den Born die al actief was met belangenbehartiging in de plaatselijke afdeling in Amsterdam. Haar eerste besluit was een vrouwencommissie op te richten, die vanwege het ontbreken van andere vrouwelijke bestuurders vooral uit mannen bestond. Haar tweede besluit was de organisatie van scholingsbijeenkomsten voor vrouwelijke vakbondsleden.

Doel hiervan was gelijke betaling van vrouwen voor hetzelfde werk af te dwingen. In 1951 waren hierover in Genève al internationale afspraken gemaakt, maar Nederland bleef achter met de uitvoering van dit verdrag. Ze werkte daarbij eind jaren vijftig en begin jaren zestig nauw samen met de andere bij het NVV aangesloten bonden, wat leidde tot oprichting van het NVV Vrouwensecretariaat.

In 1972 stopte ze met het vakbondswerk. Ze kwam daarna in dienst bij de Algemene Woningbouwvereniging Amsterdam. Co van den Born zou haar hele leven vrijgezel blijvenen zich altijd blijven inzetten voor de gemeenschap. De laatste jaren woonde ze in een verzorgingshuis in Amsterdam-Noord.

undefined

Meer over