Standplaats Zandvoort

Als ‘pitspoes’ stond zij in 1982 op het circuit. Nu blijft ze thuis: ‘Zoals het toen was, dat maak je nooit meer mee’

 Yolande Van Andel groeide op in Zandvoort en kijkt met nostalgie terug op de Formule 1 van de vroege jaren tachtig. Beeld Pauline Niks
Yolande Van Andel groeide op in Zandvoort en kijkt met nostalgie terug op de Formule 1 van de vroege jaren tachtig.Beeld Pauline Niks

Na meer dan dertig jaar afwezigheid doet de Formule 1 het circuit van Zandvoort weer aan. Fleur Damen doet in aanloop van de race op zondag verslag van alles wat er op én rond het circuit gebeurt. Vandaag: voormalig ‘pitspoes’ Yolande van Andel kijkt met weemoed terug op de grand prix van weleer.

‘Gevonden!’ Triomfantelijk zwaait Michel van Andel (62) met het GP magazine van 8 juli 1982, prijs zes gulden vijftig. Daar staat ze, zijn vrouw Yolande, op pagina 22 onder het kopje ‘Nederlandse pitspoesen’. Knalrode pumps, strak blauw pakje, witte knoopjes langs de zijkant. En, ongelooflijke pech: nét op het moment van de foto trekt ze haar onderbroek even recht. Yolande: ‘Ik paste helemaal niet tussen de pitspoezen, ik was een strandmeid’.

21 jaar was Yolande, ‘jolig en bijdehand’, en hele dagen bracht ze door op het circuit. ‘Ik was meer een regeltante dan een pitspoes, een werkende poes.’ Een Engelse mecanicien met een dubbele enkelbreuk? Hup, ‘Yo’ mee de ambulance in, naar het marinehospitaal in Overveen. ‘Ik overleggen met die artsen, want hij moest op de eerste vlucht terug; z’n vrouw stond op het punt te bevallen en zat in paniek voor de televisie.’

Links in beeld staat de jongere Yolande van Andel: ‘Ik paste helemaal niet tussen de pitspoezen, ik was een strandmeid’.  Beeld Pauline Niks
Links in beeld staat de jongere Yolande van Andel: ‘Ik paste helemaal niet tussen de pitspoezen, ik was een strandmeid’.Beeld Pauline Niks

Altijd soep voor de mecaniciens

Begin in huize Van Andel, in het oude centrum van Zandvoort, over de Formule 1, en de herinneringen vliegen je om de oren. Als kind keek Yolande (‘óf knalblauwe oogschaduw, óf roze lippenstift, anders ga ik de deur niet uit’) vanuit haar bed uit op de ‘Bos Uit’, de laatste bocht – inderdaad, het bos uit – voordat de coureurs plankgas geven richting de zwart-witte vlag.

Ieder jaar ontving de familie van Yolande de mecaniciens van Formule-1 team ATS. Altijd stond de soep te pruttelen, want ‘die gasten werkten achttien uur per dag’. ‘Ik mocht mee naar het circuit op het fietsie of de brommer. Tot daar waar de banden gewisseld werden. Levensgevaarlijk natuurlijk’.

Michel zag het met eigen ogen hoe de wagen van Piers Courage in 1970 opeens alleen nog maar rechtdoor kon rijden. Zo de bocht uit, het duin in. Seconden later rolden een wiel en Courage’s helm uit de grote stofwolk, vloog de duinbegroeiing in de fik. ‘Ik was 11, stond in de duinen te kijken met m’n oom’, zegt Michel. Courage was op slag dood. ‘De race ging gewoon door, zo ging dat toentertijd.’

Natuurlijk zijn ze blij dat de Formule 1 na jaren weer terug is, ze zijn verzot op de race. Donderdag mogen ze met het hele dorp een rondje lopen over circuit. Yolande: ‘Welk evenement regelt dat nou voor z’n inwoners?’ Gedurende het weekend blijft een vriend slapen, voor de gezelligheid, in de loods waar de oldtimer en motoren van Michel staan.

En dan is er nog Max Verstappen, aan alle posters in het dorp te zien de nieuwe dorpsheilige van Zandvoort. Yolande: ‘Natuurlijk ben ik fan van Max, ik ben toch een Hollander?’ Michel, vanuit de woonkamer: ‘Maar ik ga niet met zo’n rood Red Bull-petje lopen, hoor!’.

Geen kaartje

Dat niet iedereen een Grand Prix midden in een duingebied beschouwt als een feestje, vindt Yolande onbegrijpelijk. ‘Al die rechtszaken, dat gaat echt te ver’. Ze zucht diep, haar handen blijven even vragend in de lucht hangen. ‘Je kan toch allebei doen? Én de natuur beschermen, en de Formule 1 organiseren?’

Toch hebben ze geen kaartjes gekocht voor de race zelf. De reden? Bang voor de onvermijdelijke teleurstelling. Yolande: ‘Zoals het toen was, dat maak je nooit meer mee’. Zoals de strandtent die zij jarenlang uitbaatten, heeft plaatsgemaakt voor ‘luxe beach houses’, zo is de ‘Bos Uit’-bocht omgedoopt tot de Arie Luyendijkbocht, en hebben de duizenden tentjes in de duinen plaatsgemaakt voor dubbele rijen hekken die het zicht op het circuit onttrekken aan de bezoeker zonder kaartje. Michel: ‘Het is allemaal anders’. Nee, zo dicht als ze toen op de Grand Prix stonden, dat komt nooit meer terug.

Meer over