'Als ik hem zie, wil ik hem afmaken'

Paul Marchal zocht zijn verdwenen dochter An, kaartte fouten aan in het onderzoek en helpt nu andere slachtoffers van misbruik....

Vijf tot zeven gesprekken voert Paul Marchal wekelijks met slachtoffers van seksueel misbruik. Hij helpt ze hun ervaringen te verwerken, verwijst ze door in het doolhof van hulpverlening, maakt ze weerbaar, wijst politici op ontbrekende wetgeving. Dat gebeurt in het Huis van An, in Hasselt. 'Ik zeg altijd heel eerlijk: we zijn hier niet professioneel geschoold, we hebben alleen ervaring opgedaan en we hebben heel veel begrip.'

In een salon liggen kleurpotloden en knuffelberen. Aan de muren hangen kindertekeningen, spreuken en een levensgrote foto van An. 'Het Huis van An is een monument voor mijn dochter en een hoop voor slachtoffers', zegt Marchal.

De sessies met misbruikte en anderszins beschadigde kinderen vallen hem zwaar, naast zijn voltijdbaan in het onderwijs en zijn gezinsleven. Toch zou hij niet anders willen. 'Hoe verder je vordert in gesprekken, hoe meer voldoening het geeft. Wat An overkwam, is zó zinloos dat ik in haar naam anderen wil helpen. '

Marchals oudste dochter verdween in de nacht van 22 op 23 augustus 1995 in Oostende, samen met haar vriendin Eefje. Ruim een jaar later, op 3 september 1996, werden ze vermoord teruggevonden. Komende maand staat Marc Dutroux met drie medeverdachten terecht, bijna negen jaar na dato.

'Een van onze kinderen zei vandaag aan tafel: ik hoop dat alles na het proces echt voorbij is. Ik zei : ik hoop niet dat je daarmee ook het Huis van An bedoelt? Thuis weten ze dat ik dit wil voortzetten.'

U gaat het proces van dag tot dag volgen, misschien wel drie maanden lang. Is dat niet te zwaar?

' Ik heb vanaf dag een van de verdwijning alles gedaan wat ik kon. Ik heb altijd geloofd dat An nog leefde. Mijn echtgenote hield ook rekening met het feit dat er erge dingen waren gebeurd en dat ze dood kon zijn. Ik ben heel blij dat ik toen geen minuut heb verloren, omdat achteraf bleek dat ze nog verscheidene weken heeft geleefd. Ik zou het mijzelf nu niet kunnen vergeven als ik was blijven stilzitten, terwijl mijn kind aan het lijden was. Ik heb alles gedaan om An terug te vinden, om haar waardig te begraven, om de waarheid te achterhalen. Het proces is voor mij een moeilijke, maar noodzakelijke afsluiting.'

U bent ingedeeld in het kamp van degenen die vermoeden dat er meer speelt dan de processtukken vertellen.

'Ik hoor niet graag van die discussie over believers en non-believers. Als het onderzoek professioneel was geweest, hadden we feiten gehad.'

'Waarom is er nooit een volledige reconstructie gemaakt van de ontvoering van An en Eefje? Waarom zit er in het dossier wel een verklaring van een paragnost, maar niet van een bijeenkomst van zes agenten die de dossiers van An en Eefje hebben vergeleken met dat van Sabine en Laetitia? Dan denk ik dat ze lekker hebben gegeten en gedronken. Is het toedekken toen al begonnen?'

Een van die zes agenten was de Brugse politiecommissaris Luc van Tieghem, die Marchal tijdens de zoektocht naar An uitmaakte voor leugenaar en stelde dat Marchal er 'nazi-praktijken' op nahield. Marchal zou politie en justitie voortdurend voor de voeten hebben gelopen.

'Van Tieghem heb ik nog steeds niet vergeven. Maar tegen sommige mensen ben ik wat hard geweest. Als ik ze zie, zal ik dat ook zeggen.'

Achteraf had Marchal minder impulsief en meer doordacht willen zijn. 'Je wilt alles in het werk stellen, je wordt moe, je gaat misschien een beetje aan overacting doen. Je gaat wat bozer reageren, terwijl mensen het misschien goed menen.'

Maar, zegt hij er in een adem bij, het zal je maar overkomen. 'Ik was mijn kind kwijt verdorie, mag ik dan af en toe mijn humeur een beetje verliezen? Moet ik met iedereen rekening houden en niemand met mij? Ik weet niet of ik het anders zou hebben gekund. Ik hoop dat ik het nooit meer hoef te proberen.'

Politieke aspiraties koestert hij inmiddels niet meer, nadat in 1999 zijn Partij voor Nieuwe Politiek amper stemmen haalde.

'De verkiezingsuitslag in 1999 is veel erger geweest voor mijn vrouw dan voor mij. Ik heb vanaf het begin gezegd: ik ga ervoor, het is aan de kiezer om te beslissen of ik de politiek moet in gaan. In het begin waren de verwachtingen hooggespannen, dat bleek ook uit opiniepeilingen, stilaan werd dat minder.

'We werden zwart gemaakt door andere politici, er kwamen verhaaltjes in de pers over extreemrechtse infiltratie. Uiteindelijk ben ik er helemaal niet boos om. Het is misschien maar goed dat een aantal mensen van ons niet is verkozen. Maar ik kan u verzekeren dat ík het echt goed meende.'

Op 1 maart begint het proces tegen Dutroux. Het zal niet alles ophelderen.

'Het wordt tijd dat ik me bij een aantal dingen ga neerleggen. Ik kan dit gevecht niet voor het leven voeren. Ik heb nog veel positieve dingen te doen, in het Huis van An, binnen mijn gezin. Ik wil opnieuw een beetje leven, een beetje ontspannen. Wat tijdens het proces niet naar boven komt, komt nooit meer naar boven. Daar moet ik in berusten.'

Hebt u al eerder oog in oog gestaan met Dutroux?

'Dat is moeilijk, want hij bekijkt u niet. Als ik hem zie, wil ik hem afmaken. Afmaken, werkelijk. Niet gewoon met een kogel door het hoofd. Nee, als ik een pistool had, zou ik hem te lijf gaan met de kolf van het pistool, liever dan een kogel afvuren. Nog liever zou ik hem met de vuist te lijf willen gaan. Maar dan moet ik hem aanraken en daar vind ik hem weer te vies voor.

'Met mijn verstand zeg ik echter: je moet waardig blijven, Paul, je moet veel waardiger zijn dan dat beest. Laat zien dat hij niet ook ons volledig in zijn macht heeft. Hij krijgt ons niet de cel in door domme dingen uit te lokken.'

Meer over