reportage

‘Als ik de vlag niet ophang, voelt het toch een beetje alsof de brandstichters winnen’

Fien Brinkman hangt de regenboogvlag op samen met anderen in de straat waar vorige week regenboogvlaggen in de brand zijn gestoken.  Beeld Arie Kievit
Fien Brinkman hangt de regenboogvlag op samen met anderen in de straat waar vorige week regenboogvlaggen in de brand zijn gestoken.Beeld Arie Kievit

In de Amsterdamse wijk Bos en Lommer wapperen sinds donderdag honderden regenboogvlaggen, gratis op te halen bij het stadsloket. De actie volgt op een grote brand in een studentenflat in de Krelis Louwenstraat vorige week vrijdag, die ontstond nadat een regenboogvlag was aangestoken.

‘Sorry, waar kan ik de regenboogvlaggen ophalen?’ Weifelend steekt Howard Kramer (59) vrijdagmiddag zijn hoofd om de hoek van het plastic spatscherm bij de receptioniste van het gemeenteloket in Amsterdam-West. ‘Ik wil er graag twee, ook eentje voor de buren.’ Kramer – bruin colbertje, bril met uitgesproken montuur – is een van de vele wijkbewoners die sinds woensdag een regenboogvlag- en poster komen ophalen bij het stadsloket.

Er was zoveel animo dat de eerste lading met 600 vlaggen donderdagavond al op was. De actie, een initiatief van Queer Club West, volgt op de brand in een studentenflat aan de Krelis Louwenstraat in Bos en Lommer vorige week vrijdag. Die ontstond doordat midden in de nacht een regenboogvlag was aangestoken.

Bij de flat wordt vrijdagmiddag de afvalcontainer vol uitgebrand meubilair en verschroeide branddeuren opgehaald. Het was een ‘flinke brand’, zegt Fikri El-Idrissi van de calamiteitendienst, druk met het wegwerken van brandschade. Vier bewoners raakten gewond. Twee kamers brandden uit, nog eens acht zijn onbewoonbaar. ‘Daar zijn we nog wel een maandje zoet mee.’

Verdachte heeft de sleutel

Een verdachte is nog niet in beeld, maar volgens de studenten slaapt die waarschijnlijk in hun midden. In de flat wonen internationale studenten uit alle hoeken van de wereld. ‘Dit is al weken gaande, het was minstens de vijfde regenboogvlag die in brand werd gestoken’, zegt Jackie (23). Dat gebeurde altijd ’s nachts. ‘Dus het moet iemand zijn die de sleutel heeft.’

Het is het zoveelste lhbti-gerelateerde incident deze zomer. Vorige maand werd de 14-jarige Fréderique in elkaar geslagen omdat ze niet wilde zeggen of ze een jongen of meisje is. Tijdens de Pride werden dragqueens uit Amsterdamse taxi’s geweerd. En vorige week werden op de sportschool van een roze Feyenoord-supportersvereniging homofobe teksten gekalkt. Vorige maand werd tegenover theater De Meervaart in Nieuw-West een serie portretten van homo- en lesbische koppels beklad.

Het Sociaal Cultureel Planbureau stelde in 2018 dat Nederlanders steeds positiever zijn gaan denken over homo- en biseksualiteit, maar bij de Amsterdamse politie nam het aantal meldingen over discriminatie wegens seksuele gerichtheid toe van 111 in 2017 tot 296 in 2020. Die cijfers zeggen niet alles, waarschuwen experts: het is ook mogelijk dat een incident eerder wordt gemeld dan voorheen.

Dat zich nu een incident voordoet in Bos en Lommer, verbaast inwoners niet. Hier woont alles door elkaar. Families van Turkse en Marokkaanse afkomst die al decennialang in de wijk wonen, zagen de afgelopen jaren steeds meer jongeren (‘yuppen’) komen, op zoek goedkopere koopwoningen. Het gaat vaak goed, maar botst soms ook.

Heel hecht

‘Als ik de vlag niet ophang, voelt het toch een beetje alsof de brandstichters winnen’, zegt UvA-studente Fien Brinkman (25). Ze hangt met een boormachine uit het raam van haar huurwoning, zo’n vijftig meter van de studentenflat. De vlaggenhouder moet worden vastgeboord aan de gevel. ‘Dat valt nog niet mee’. In de hele straat wappert de vlag. ‘We zijn in deze straat heel hecht.’

Aan de overkant verlaten moslims het vrijddaggebed in de Marokkaanse moskee Badr. ‘Gays zijn niet goed’, zegt een van hen. Zijn naam wil hij niet in de krant. ‘Het is niet logisch. Een man en een vrouw kunnen samen kinderen krijgen. Mannen met mannen niet.’

Volgens buurtbewoners denken meer Marokkaans-Nederlandse wijkgenoten er zo over. ‘Ik hou van het multiculturele en heb veel Turkse en Marokkaanse vrienden’, zegt Howard Kramer. Hij woont hier al twintig jaar, maar gaat niet meer in hand in hand over straat. ‘Aan mij zie je dat ik homo ben.’ Hij heeft het te vaak meegemaakt: gesis, vieze opmerkingen. ‘Dat komt vooral van jonge Marokkaanse jongens’, zegt Howard.

Slippers

Maar toen vorige week vrijdagochtend tientallen studenten, in paniek ontwaakt, op de vlucht sloegen voor vuur en rook, opende de aan de overkant gelegen moskee haar deuren. ‘Sommigen waren half aangekleed’, zegt secretaris M.L. El Abdellaoui. ‘We gaven ze koffie, thee en water. En slippers, want velen kwamen op blote voeten.’ Volgens El Abdellaoui is ieder mens gelijk. Maar een regenboogvlag hoeven ze niet. ‘We hebben de Nederlandse en Marokkaanse al.’

Niet iedereen die het stadsloket bezoekt, is op de hoogte van de vlaggenactie. ‘Een brand in een studentenflat? Weet ik niks van’, zegt Ozkan Sahin (30), terwijl hij rond half vijf het stadsloket uit loopt. Hij kijkt naar het gebouw aan de overkant waar twee vlaggen demonstratief uit het raam hangen. ‘Leuk sfeertje, mooie kleuren’, zegt hij. Zelf hoeft hij geen vlag. ‘Ik woon nog bij mijn ouders. Daar gelden hun regels.’

Zelfs al had Sahin een vlag gewild, dan was het onmogelijk: ze zijn vrijdagmiddag alweer op. Een nieuwe lading is besteld.

Meer over