'Als hoofd, fiets en benen goed zijn, is alles mogelijk'

Zaterdag start de Tour de France. Kandidaat voor een ritzege is John Degenkolb, renner met het motto: 'Wat verboden is, neem je niet.'

John Degenkolb, stel u zich het volgende eens voor: het is 2015 en u bent in de vorm van uw leven. De tijd van de voorjaarsklassiekers is aangebroken. Parijs-Roubaix komt er aan, uw lievelingskoers. De vorige keer, in 2014, bent u tweede gewor- den en u voelt aan alles: dit wordt mijn jaar. Maar u wordt ziek. De beoogde vormpiek zal op 12 april 2015 niet worden gehaald. U bent onthutst, ploegleiding schiet in de stress, de sponsor ziet het niet meer zitten.

Er wordt druk op u uitgeoefend. De verzorger tovert zijn geheime koffertje tevoorschijn, het koffertje waarvan u wist dat het eens tevoorschijn kon komen. Daarin zit de verboden vrucht die al dat naderende onheil kan afwenden.

undefined

Wat doet u?

'Dat zal nooit aan de orde komen. Wat verboden is, neem je niet. Zo eenvoudig is het. Als ik dan nog een jaar moet wachten op een overwinning in Parijs-Roubaix, dan is dat zo.'

Nee, hij kan zich evenmin voorstellen dat de ploegleiding hem in zo'n positie zou manoeuvreren. 'Natuurlijk, ik ben slechts een renpaard. Maar niemand wordt boos als ik zeg: we wachten een jaar. Daarom rijd ik ook in deze ploeg met zijn nultolerantie. De enige die zich verwijten maakt, ben ik zelf. Ik ben ziek geworden.'

Degenkolb zit met zijn teamgenoten van het Nederlandse Giant aan een Zwitsers meer. John Degenkolb, een 25-jarige Duitser, neemt deel aan de Ronde van Zwitserland. Hier zet hij, in aanloop naar de Tour, de puntjes op de i.

De vorige keer werd onvergetelijk door viermaal ritwinst voor ploeggenoot Kittel. 'Maar we moeten realistisch blijven', zegt Degenkolb.

'Als je eenmaal een etappe wint, heb je het zelfvertrouwen en de motivatie om door te gaan. Je surft op succes. Nu kan de Tour ook geslaagd zijn met één overwinning.'

Marcel Kittel is de afmaker in de sprints na vlakke ritten, hijzelf wordt kansrijk op een iets zwaarder parcours. 'Die etappe naar Arenberg bijvoorbeeld.' Hij doelt op de vijfde rit die deels het parcours van Parijs-Roubaix volgt over zijn geliefde kasseien.

Maar het gesprek met Degenkolb gaat vooral over doping, beter gezegd: over geen doping. Hij is een uitgesproken tegenstander. Daarin is hij soms bedachtzaam, soms passioneel.

Hij kan radeloos worden als hij maar half geloofd wordt, maar daarin ook begripvol zijn.Waarom zou John Degenkolb de waarheid spreken als Lance Armstrong op zijn erewoord loog?

undefined

Ligt het probleem in het verleden?

'Waarschijnlijk wel, ja. Doping heeft altijd een rol gespeeld in alles wat je ziet en leest over wielrennen, over hoe de sport groot is geworden. Maar ik durf te beweren dat wielrennen nooit zo schoon is geweest als nu.'

John Degenkolb vertelt over een gesprek met Jürgen Tschan, een landgenoot die vier decennia geleden het vak van wielrenner uitoefende. Tschan leidde het bestaan van een nomade. Reed 's nachts van de ene naar de andere koers. 'Zonder amfetamine had hij dat nooit volgehouden.'

undefined

Is toch ook de romantiek van het wielrennen?

Degenkolb lacht. 'Ja, misschien wel. Maar ik weet zeker dat wielrennen ook leuk kan zijn zonder die uitspattingen, zonder prestatiebevorderende middelen die onze gezondheid op het spel zetten. We zijn mensen, hoor. Hebben vrouwen en kinderen. Wielrennen rechtvaardigt niet dat we daarvoor alles op het spel zetten.'

Meer dan in enig ander land kampt Duitsland met de naweeën van alle schandalen. De publieke omroep boycot al jaren de Tour de France en zal dat nu ook doen.

'We worden genegeerd, dat klopt. Vorig jaar waren er zes Duitse overwinningen in de Tour. Dit jaar wint Marcel Kittel de Scheldeprijs, ik win Gent-Wevelgem,Tony Martin schittert in Zwitserland. Mensen in Duitsland zouden moeten weten hoe we dat doen, transparant en anti-doping.'

undefined

Waarom ligt het in Duitsland zo gevoelig?

'Er is bij ons veel gelogen, veel kapotgemaakt. Dat hebben mensen in hoge posities bij de media hoog opgenomen, die voelen zich bedonderd. Mannen als Jan Ullrich en Erik Zabel zijn genadeloos afgegaan.'

undefined

Dat is in andere landen toch niet anders geweest?

'De mentaliteit is anders. In andere landen blijft de fascinatie voor de wielersport toch wel bestaan. Dat hangt bij jullie niet af van de figuren Mollema en Ten Dam. In Duitsland zit het succes veel meer in de sporter.

'Met Boris Becker en Steffi Graf werd tennis populair. Dat is daarna weg gegleden. Hetzelfde zag je gebeuren met Michael Schumacher en de Formule 1. De enige sport die dat ontstijgt, is het voetbal.'

undefined

Voelt u zich in eigen land gewaardeerd als sportman?

'Als je bij ons zegt dat je professioneel wielrenner bent, is de eerste vraag: doe je mee aan de Tour? De tweede vraag is: gebruik je doping? Of ik geacht word, doet er niet zo toe. Ik ben een fair sportman. Ik train als een stier en wil dolgraag winnen, maar niet tegen elke prijs. In antwoord op de vraag: als je mij vergelijkt met Jan Ullrich in zijn hoogtijdagen, dan zijn dat twee verschillende werelden.'

undefined

Is Ullrich dader of slachtoffer? 'Allebei. Hij heeft schuld gehad, maar hij was ook slachtoffer van het systeem. Zabel en hij waren niet de enigen die doping hebben gebruikt. Er heerste een echt dopingtijdperk.

'De hele geschiedenis is ervan doortrokken, maar met epo werd het het anders. Daarmee ging het in de jaren negentig naar een niveau van structureel gebruik.

'Ik begrijp heel goed de dilemma's waarvoor renners in die tijd werden gesteld. Ik stel me weleens voor hoe dat was. Dat je 's avonds naar bed gaat in de wurgende angst dat er op de deur kan worden geklopt. Dat er op doping wordt gecontroleerd en dat je weet dat je positief bent.'

undefined

Dus vooral slachtoffer?

'Nee, uiteindelijk beslis jij. Hoe groot de druk ook is, je maakt zelf de keuze. Dat geldt nu nog net zo hard. Dat is ook zo goed aan onze ploeg. Het onvoorwaardelijke geloof in de coureurs, de directe betrokkenheid. Ze weten precies wat we nodig hebben om optimaal te presteren.'

undefined

Dat zou in een andere ploeg niet kunnen?

'Moeilijke vraag. Ik hoop eigenlijk nooit voor die keuze te staan. We hebben als team stappen gezet, ook dit jaar weer. We zijn gegroeid, in de breedte en in de hoogte. Dit team is begonnen met sprinters als Kenny van Hummel, niet het niveau van Marcel en mij. Zo ging het elk jaar beter in de sprints. De Tour zullen we niet winnen, maar dat hoeft ook niet.'

undefined

En kan dat ook niet op een schone manier?

'Ik steek voor geen Tourwinnaar mijn hand in het vuur. Maar ik weet wel dat je grote klassiekers schoon kunt winnen. Dat maakte mijn zege in Gent-Wevelgem ook zo waanzinnig cool. Er zijn drie factoren: de benen, de fiets en het hoofd. Als dat allemaal in orde is, dan is alles mogelijk.'

undefined

Hoe ging dat voor u bij deze ploeg reed?

'Bij de jeugd kende ik doping alleen uit de media. Je was er niet mee bezig. Toen het later eens ter sprake kwam, deinsde ik ervoor terug. Daarom dat ik er nu ook zo stellig in ben.'

undefined

Maar u komt uit Oost-Duitsland, dat kennen wij van systematisch dopinggebruik.

'Dat is heel erg zwart-wit. Vroeger, toen de DDR nog bestond, was het inderdaad systematisch. Alles in de sport bij ons was systematisch. Mijn vader moest 200 kilometer van zijn ouderlijk huis naar een Sportschule. Nu sta je als ouders je kind niet meer af. '

undefined

Hoe ziet u de toekomst?

'Ik ben optimistisch. In Duitsland kan het alleen maar beter worden.'

undefined

En internationaal?

'Een echte herstructurering heeft veel voeten in de aarde. Maar het fundament ligt er en het wordt elk jaar beter.'

undefined

Ziet u zichzelf daarin een rol spelen?

'Ik ben pas 25. Ik heb eerst nog tijd nodig om te wielrennen.' Lacht: 'En om Parijs-Roubaix te winnen.'

undefined

Meer over