Als er gentechnologie in zit, moet het erop staan

Als voedsel gemaakt is met gemanipuleerde genen, moet dat vanaf maandag op het etiket staan. Het zal niet vaak gebeuren: de Europese consument wil dat eten niet....

Fabrikanten moeten vanaf maandagmorgen op het etiket van hun voedingsproducten aangeven of er genetisch gemanipuleerde ingredien in zijn verwerkt of dat voor de productie gengewassen zijn gebruikt. Het betreft vooral producten waarin genetisch gemanipuleerdesoja, mai¿s of raapzaad is verwerkt. Olie uit deze gewassen wordt in sauzen en margarines verwerkt.

'Geproduceerd met genetisch gemodificeerde soja', moet er bijvoorbeeld op de etiketten staan. De Europese wetgeving die deze gen-etikettering regelt, treedt zondagavond laat in werking.

Op dit moment ligt er al een handvol producten in de winkels waarop staat dat er gentechnologisch materiaal in is verwerkt. Dit gebeurt op vrijwillige basis. Bij Albert Heijn zijn het er vijf: halvarine, margarine en frituurvet van het merk Euroshopper, en mai¿skiemolie en slaolie van het AHhuismerk.

In 2000 heeft AH een inventarisatie uitgevoerd. Toen bleek dat in enkele honderden AH-producten gengewassen waren verwerkt. In overleg met leveranciers is toen naar alternatieve grondstoffen gezocht, zegt een woordvoerder. De vijf producten zijn overgebleven. 'Bij die vijf zal het voorlopig blijven, er zijn bovendien alternatieven in het assortiment', zegt de AH-woordvoerder. 'De consument kan kiezen.'

Voedingsmiddelenconcern Unilever hoeft zijn etiketten in Nederland ook niet aan te passen. In 1999 zijn er met leveranciers afspraken gemaakt dat geen gengewassen toegepast mogen worden. 'Op termijn mogelijk wel, maar op dit moment ziet de Europese consument er geen heil in', zegt een woordvoerder.

In de Verenigde Staten verwerkt Unilever wel gengewassen in levensmiddelen, onder meer in sauzenen soepen. Maar daar zijn weinig bezwaren tegen die gewassen. Ook het voedingsconcern Heinz verwerkt in de VS gengewassen in soepen, sauzen en in halffabrikaten voor kant-enklaarmaaltijden.In Heinz-producten in Nederland zitten ze echter niet, zegt het bedrijf.

De etiketteringsregels kennen een overgangsfase. Producenten en winkels mogen hun voorraden opmaken. 'Het duurt zeker zes maanden voordat de consument duidelijkheid heeft over wat er aan gen-ingredien in producten zit', verwacht de milieu-organisatie Greenpeace.

Bovendien komt het overgrote deel van de gengewassen via het veevoer en vervolgens via vlees en melk bij de consument terecht. Etikettering van melk en vlees is echter niet verplicht, protesteert Greenpeace. De milieu-organisatie is tegen gentechnologische producten omdat de 'gebruikte techniek, knip-en plakwerk met genen, onnatuurlijk is. De gevolgen voor mens en milieu zijn onvoorspelbaar'.

Ook Niaba, de organisatie van Nederlandse biotechorganisaties en -bedrijven, is niet tevreden met de nieuwe etiketteringsregels. 'Die zijn onbetrouwbaar en fraudegevoelig',vindt Niaba. 'Controles op zogeheten genvrij-verklaringen zijn duur. Ze zullen voor goedkopere producten zoals margarines achterwege blijven. Er kan genvrij op het etiket staan, maar eigenlijk weet de consument niet waar hij aan toe is.'

Het is de vraag of consumenten gei¿nteresseerd zijn in etiketinformatie. Uit een vrijdag verschenen onderzoek van Centerdata van de Universiteit van Tilburg blijkt dat kopers er nauwelijks tot geen gebruik van maken. Als consumenten het etiket gebruiken, kijkt 73 procent van de ondervraagden naar de houdbaarheidsdatum en ongeveer 40 procent naar de samenstelling of de bereidingswijze van het product. De enqu is uitgevoerd in opdracht van het Voedingscentrum.

Meer over