Als de club maar presteert

In het stadion..

In de bus

'Hé, niet in m'n broek, man!' Alle Utrechtsupporters worden zaterdagavond gefouilleerd voordat ze de bus in mogen. De fouillerende stewards nemen twee blikjes suikervrije cola in. Wapens worden niet aangetroffen, en ook geen 'extreem grote broekriemen', waarvoor de club waarschuwt in paginagrote advertenties over strengere controles.

'Deze rit gaat ongeveer vijf kwartier duren', zegt hoofdsteward Remco Ferment (27) door de microfoon. 'In Tilburg worden we door de politie opgevangen, die ons zo snel mogelijk naar het stadion van Willem II begeleidt. Willen jullie de bus zo netjes mogelijk achterlaten? En gaan jullie op de wc allemaal zi¿tten? De dames zitten ook graag droog.'

In het stadion

De situatie escaleert in de 72ste minuut, als Utrecht 2-0 scoort. In vak E, naast het bezoekersvak voor Utrechtfans, stormen de supporters van Willem II naar de glazen wand die de twee groepen scheidt. Er wordt getrapt en gescholden en binnen een minuut wemelt vak E van de politie. Drie Utrechtsupporters klimmen over de scheidingswand, de politie houdt vijf mensen aan.

In de directiekamer Martin Sturkenboom, algemeen directeur van FC Utrecht, is het negatieve imago van zijn supporters beu. 'Ik heb zelf ook weleens met schaamrood op mijn kaken op de tribune gezeten. Er is een kleine minderheid die het voor de grote, zwijgende meerderheid verpest,' zegt hij. Juist die zwijgende meerderheid moet volgens hem worden aangepakt. 'Die moet raddraaiers wijzen op hun verantwoordelijkheid, die moet spreekkoren wegfluiten.'

De supportersvereniging heeft een plan opgesteld voor zelfregulering. Er worden gesprekken gevoerd met oudere die-hards van de Bunnikside, 'die vroeger zelf ook geen lieverdjes waren, maar die door de tand des tijds positief veranderd zijn', zegt de directeur. 'Ze komen nu zelf met hun gezin naar een wedstrijd en willen niet dat hun kinderen met agressie worden geconfronteerd. Deze mensen genieten respect van de jongere garde. Zij moeten iemand die zich misdraagt op de schouder tikken en zeggen: ”Joh, doe effe normaal”, of: ”Het lijkt me beter als jij nu even weggaat”.'

In de bus Jimmy Bosman (27) trekt zijn bovenlip omhoog. In zijn bovengebit zitten vier kapotte, bruin uitgeslagen, bijgevijlde tandresten. 'De ME heeft me op m'n bek geslagen', zegt hij verbitterd. 'Vorig seizoen, tegen Ajax. Met een staaf. We waren de trein nauwelijks uit, of we werden er door de ME letterlijk weer ingeslagen.' Bosman geeft toe dat hij Hamas, Hamas, joden aan het gas zong. Maar 'zij stonden al kankerutrecht te roepen toen wij uit de trein stapten. Wij werden geprovoceerd'.

Edwin, hovenier in Zwolle (22): 'Normaal haal je tegels uit de stoep. Die laat je op de grond kapotvallen zodat je met de brokstukken kunt gooien. Maar bij de Arena ligt alleen maar asfalt. Dus wij konden alleen maar een beetje schelden.'

Jimmy Bosman heeft aangifte tegen de ME gedaan. Hij wacht op vier kronen en op de datum waarop de zaak voorkomt. En hij gaat morgen 'zeer zeker niet' naar de uitwedstrijd tegen Ajax. 'Puur uit angst. Ja, echt waar.'

In het stadion 'Jodenpubliek! Jodenpubliek!', joelen de Utrechtsupporters als Willem II met 0-1 achterstaat. 'Je hoort nu zelf dat ze dit niet alleen bij Ajax roepen', zegt Linda Janssen, beleidsmedewerker voor supporterszaken bij FC Utrecht. 'Dat roepen ze bij elke wedstrijd. Het betekent dat Willem II-supporters, net als die van Ajax, alleen maar kabaal maken als hun club scoort. Utrechtsupporters zingen en springen juist de hele wedstrijd. Ze bedoelen er niks racistisch mee.'

Sturkenboom: 'Maar dit hoort natuurlijk niet. Dit soort dingen zég je gewoon niet.'

Het feit dat Utrechtsupporters 'mekaar allemaal kennen' speelt volgens veiligheidscoördinator Cor van Vulpen een grote rol. 'Ajax-en Feyenoordsupporters komen overal vandaan: Groningen, Maastricht – dat is geen homogene groep. Utrechters zijn veel eensgezinder. Ze kunnen meer dan alleen hand-in-hand zingen. Onze jongens hebben een breder aanmoedigingsrepertoire. Maar als het misgaat, zijn ze dus ook veel linker.'

In de bus Samen met acht andere stewards – forse mannen en vrouwen met portofoons en een felgeel jack met het FC Utrecht-logo op de borst – ziet hoofdsteward Remco Ferment toe op de veiligheid in de bus, en straks in het bezoekersvak in het stadion van Willem II. 'Alles hangt af van de prestaties van de club', zegt Ferment. 'Problemen zijn er alleen als de eigen club verliest, maar dat geldt voor álle supporters, en niet alleen voor die van Utrecht.'

Het stewardsysteem is een initiatief van de KNVB. Ze mogen geen geweld gebruiken, maar ontmoedigen supporters die zich misdragen. De gemeente eist één steward op honderd supporters. FC Utrecht heeft er 120, en dat zijn er tachtig tot 130 te weinig, stelt veiligheidscoördinator Cor van Vulpen. Volgens hem huurt de club elke wedstrijd mensen van een beveiligingsbedrijfin. 'En dat kost klauwen vol geld.'

In het supportershome Trots laat Linda Janssen, beleidsmedewerker supporterszaken van FC Utrecht, het gloednieuwe supportershome zien. Dit 'mooiste home van Europa', bestaat uit twee gigantische zalen in het Galgenwaardstadion – het Amstelcafé voor oudere supporters, en de ballroomzaal waar house en mellow wordt gedraaid.

FC Utrecht steekt 'graag' en veel geld in zijn supporters, zegt Sturkenboom. Om die reden hebben de supporters een nieuwe ruimte gekregen en is de supportersvereniging geprofessionaliseerd. 'Ik krijg dan ook gewoon betaald', zegt Janssen.

De professionalisering werpt zijn vruchten af: binnen anderhalf jaar groeide het aantal leden van een kleine 3200 naar ruim 5500. Samen met het bestuur werkt de vereniging aan initiatieven om het imago van de supporters te verbeteren.

Carmen Campos Rueda (33), seizoenskaarthoudster van de Bunnikside, staat in bikini in de vrieskou voor ingang Oost van het supportershome. Ze werkt mee aan een fotoshoot voor een kalender van de 'Bunnikside Beauties', eveneens een initiatief van de supportersvereniging. Carmen laat zich fotograferen 'omdat we de Bunnikside een ander gezicht willen geven'.

Het negatieve imago van Utrechtsupporters is supervervelend, zegt ze. 'Omdat het vaak zo overtrokken is. Ik ga rustig met mijn nichtje van negen naar een wedstrijd, maar sommigen durven echt niet meer te komen. Met deze kalender willen we laten zien dat de Bunnikside niet alleen uit agressieven en asocialen bestaat. Kijk naar mij, ik zie er toch niet agressief uit?'

In de bus Onder begeleiding van motoragenten verlaat de supportersbus het Willem II-stadion, alle rode verkeerslichten negerend. 'Jongens, hou de ruiten effe heel', maant steward Remco Ferment als de Utrechtsupporters tegen langslopende Willem II-fans ageren.

Edwin geeft grif toe dat hij tot de harde kern supporters behoort die graag rotzooi trappen. 'Ik leef voor de club. Door de week verveel ik me, dus ik kijk uit naar de wedstrijden, dan gebeurt er tenminste wat.'

Zelf heeft hij ook wel eens brandend vuurwerk naar de tegenstanders gegooid, maar 'dat is geen rottigheid. Iemand mishandelen, dát is pas rottigheid', vindt de supporter. Hij ontloopt steeds een stadionverbod omdat hij 'pas mept ná de wedstrijd, in de stad, anders ben je stom bezig'. Edwin moet eind december voorkomen. In de directiekamer Sturkenboom is zich ervan bewust dat een mentaliteitsverandering een zaak van lange duur is. Maar hij is er 'diep en heilig' van overtuigd dat het lukt. 'Als iedereen zich prettig gedraagt, komen er meer mensen naar de wedstrijd. Die opbrengst kunnen wij weer in de kwaliteit van onze spelers steken.'

In de bus De hit Heb je even voor mij van Frans Bauer wordt onderbroken door het late ANP-nieuws van tien uur. '... En in Tilburg heeft FC Utrecht zojuist met 2-0 van Willem II gewonnen', zegt de nieuwslezeres. De supporters gaan in polonaise door het middenpad.

Meer over