Allied Force is een operatie vol militaire noviteiten

Tien uur lang werd de veel geroemde Joegoslavische luchtafweer woensdag onder vuur genomen door de NAVO maar de tweeduizend luchtdoelbatterijen kwamen nauwelijks in actie....

Het moet echter nog blijken, gezien de Joegoslavische militaire kracht, of dit succes voortduurt. Zolang onduidelijk is hoe zwaar de schade is en wat de militaire strategie van Belgrado precies inhoudt, is Allied Force vooral een operatie vol noviteiten.

Voor het eerst gingen westerse luchtmachten het gevecht aan met de MiG-29, de geavanceerde Russische gevechtsjager die de NAVO tijdens de Koude Oorlog het meest vreesde. En vanuit hun basis in Missouri stegen twee peperdure B-2 Spirits op om vijftien uur later bunkers en ondergrondse bases van de Joegoslavische luchtmacht te vernietigen. De B-2-bommenwerper, die drie miljard gulden kost, had zich tot nu toe niet bewezen.

Het uitblijven van een Joegoslavische reactie van betekenis duidt erop dat Belgrado zijn kruit droog wil houden. Voor de aanval hadden president Clinton, minister Cohen van Defensie en NAVO-bevelhebber Clark gewezen op de sterke Joegoslavische luchtverdediging, met name de SAM-6 en SAM-10-luchtdoelraketten. 'Maar we zagen helemaal niets van ze', zei Clark donderdag in Brussel.

De Joegoslavische generaals weten echter dat de risico's voor de westerse toestellen toenemen als Allied Force omvangrijker wordt. De NAVO-aanval bevindt zich nu in een fase waarin kruisraketten vliegvelden, radarstations, raketbatterijen en communicatiecentra bestoken. Hiertegen is vrijwel geen verzet mogelijk, zo leren de luchtcampagnes tegen Irak. Een Stealth F-117 of een B-2 neerhalen, is eveneens een onmogelijke opgave.

De komende dagen zal Allied Force in hevigheid toenemen. Als Milosevic niet inbindt, zullen de honderden F-16's, F-15's en F-18's vanaf bases in Italië en het vliegdekschip Enterprise hun precisie-bombardementen uitvoeren. De gehele militaire infrastructuur van Joegoslavië, zoals kazernes, wapendepots en de troepen en tanks in Kosovo, kan dan het doelwit worden.

In deze fase is het niet denkbeeldig dat een F-16 wordt neergeschoten, zoals in 1995 gebeurde in Bosnië. Vergeleken met Irak, waar het terrein in het voordeel was van de Amerikanen, kunnen SAM-batterijen in Joegoslavië veel moeilijker worden opgespoord. Het Joegoslavische leger houdt mobiele SAM-6-raketten verborgen in valleien en in de bergen. Alleen al in Kosovo zouden twintig raketbatterijen zijn opgesteld. Rusland heeft geholpen bij de modernisering van de SAM's.

Het Pentagon houdt er rekening mee dat zo'n twaalf westerse toestellen verloren zullen gaan. Door in de eerste vier dagen hard en massaal toe te slaan, hoopt de NAVO zoveel mogelijk van de luchtafweer uit te schakelen. Het inzetten van de B-2 past in deze strategie. Door de Stealth-technologie is het toestel, dat achttienduizend kilo munitie vervoert, in staat de luchtverdediging te omzeilen . Een B-2 kan zestien doelen tegelijk aanvallen .

De vraag is hoe Joegoslavië zal reageren als de NAVO-toestellen erin slagen de SAM-aanvallen af te weren. Woensdag bleek dat de MiG-29's geen enkele kans hadden tegen de F-15's en F-16's.

Washington heeft Belgrado gewaarschuwd dat de Joegoslavische marineschepen in hun havens moeten blijven. Wat de NAVO het meeste zorgen baart, is een vergelding van de veertigduizend Joegoslavische manschappen rond Kosovo op de elfduizend NAVO-troepen in Macedonië.

Meer over