Allesomvattend

KEVIN TOMA

Terrence Malick, de grootste kluizenaar van Hollywood en volgens velen ook een van de belangrijkste levende regisseurs, weet als geen ander hoe hij het kleine met het grote moet verbinden. In zijn vijfde speelfilm in 35 jaar tijd - Malick debuteerde in 1976 met de misdaadtragedie Badlands - gaat het bepaald niet alleen om het autobiografische portret van een jong Texaans gezin in de jaren vijftig, waar drie broertjes kampen met een hardvochtige, autoritaire vader (Brad Pitt).

The Tree of Life draait óók om het ontstaan van de aarde. Om het al dan niet bestaande leven na de dood. Om de talloze levensvragen die God onbeantwoord laat ('Waar was U? Wist U ervan? Wat zijn we voor U? Waarom zou ik goed zijn, als U het niet bent?', fluistert een van de verschillende voice-overs, terwijl de camera voorbij de grenzen van het heelal lijkt te schieten). Om de essentie van genade, die Malick onderzoekt in een wel zeer wonderlijke, ook in zijn oeuvre hoogst ongewone scène, waar de ene dinosaurus ervan afziet de andere op te eten - misschien dus wel eerder uit een vaag besef van genade, dan uit verveling. En ook om een verwilderd ogende Sean Penn gaat het, die bijna een rolberoerte krijgt tussen de wolkenkrabbers en over uitgestrekte stranden zwalkt om uiteindelijk door de poort naar het hiernamaals te stappen. Het 140 minuten durende The Tree of Life heeft zo veel ambities dat je er makkelijk lacherig over kunt doen. Toch speelt Malick het klaar om met zijn zinderende, alsmaar vertakkende stroom van beelden, geluiden en muziek een mozaïek van het (boven/voor)aardse leven te schetsen dat werkelijk allesomvattend aanvoelt. Als je er tenminste voor openstaat, luidt dan altijd weer de disclaimer bij zulke films, die ervaring boven begrip stellen en een mystieke sensatie boven de plot. Die sensatie vasthouden terwijl Malicks meesterwerk om de haverklap voor reclame wordt onderbroken, is misschien wel het spannendste experiment dat de kijker vanavond kan ondergaan.

The Tree of Life (Terrence Malick, 2011) RTL8, 20.30-23.15 uur.

Johnny English

(Peter Howitt, 2003) Rowan Atkinson als stuntelige geheim agent in een James-Bondparodie. Nadat hij een aanslag op zijn afdeling niet heeft weten te vermijden, blijft English als enige over om een complot tegen het Britse koningshuis te stoppen. John Malkovich speelt met wuft grijs haar en Frans accent tamelijk lollig de slechterik die koning van Engeland wil worden, en af en toe geeft regisseur Howitt een geslaagde absurde draai aan de toch al vaak onzinnige actiescènes die je bij James Bond tegenkomt. Maar het grootste pluspunt blijft toch Atkinsons acrobatische gezichtsmimiek. Kreeg in 2011 een overbodig vervolg met Johnny English Reborn.

RTL 7, 20.30-22.15 uur.

Henriette Roland Holst - Droom en daad

(Annette Apon, 2012) Stemmig portret van dichteres en politiek activiste Henriette Roland Holst (1869-1952). Met archiefbeelden, foto's en voorgedragen fragmenten uit brieven en gedichten wil regisseur-scenarist Annette Apon de ooit gevierde dichteres aan de vergetelheid ontrukken. Ze maakt in ieder geval duidelijk dat Roland Holst, die uit een welgesteld milieu kwam maar zich met hart en ziel achter het socialisme en de arbeidersbeweging schaarde, een even complex als tragisch figuur was. Het gebruikte archiefmateriaal is rijk en interessant, maar jammer is wel dat Droom en daad te veel voortkabbelt als een geïllustreerde geschiedenisles.

Nederland 2, 22.45-23.45 uur.

undefined

Meer over