Alleen kerken en kogelgaten zijn nog ‘traditioneel’

Ooit lag de Rue Gouraud aan de frontlinie van..

Officieel is het een ‘rue a caractère traditionnel’. Dat staat op de bordjes aan het begin van de Rue Gouraud in Gemmayzeh, een christelijke wijk in Beiroet die tegen het centrum aanligt en de afgelopen jaren razend populair is geworden.

Dat traditionele karakter van de straat moet met een Libanees korreltje zout worden genomen. Als onder traditioneel verstaan wordt dat de regels met de voeten getreden worden zodra er geld in het spel is, ja, dan is Gouraud zeker traditioneel. Het ene café of restaurant na de andere brasserie, club of lounge bar wordt er geopend, hoewel Gemmayzeh altijd een woonwijk was en Gouraud een mengelmoes van kruideniers, kappers en boekwinkels.

Twee jaar geleden, toen mijn vriendin er ging wonen, hadden Gouraud en Gemmayzeh nog de vriendelijke, slaperige sfeer van een vergeten volksbuurtje, met een paar karaktertrekken die het bijna cool maakten. De huren waren laag en de straat telde een paar stoffige antiekwinkels, enkele mooie oude huizen en welgeteld één eetgelegenheid; de beroemde, traditioneel Libanese cantine, Le Chef.

‘Aan de ene kant is het goed dat Gouraud nu zoveel meer te bieden heeft. Dat brengt wat leven in de brouwerij,’ zegt Sharbel Bassil, wiens grootvader Le Chef opende in 1967. Zijn restaurant heeft altijd goed gelopen, maar profiteert zeker ook mee van de hernieuwde belangstelling voor Gouraud. ‘Maar we moeten wel uitkijken dat het niet teveel wordt. Dit is altijd een buurt geweest voor gezinnen en als het zo doorgaat, trekken die allemaal weg.’ De buurtbewoners grommen nu al dat straat ’s avonds niet meer van hen is. Dan paraderen de in designer-outfit gestoken Libanese yuppen door Gouraud in hun dure bolides en loopt het verkeer helemaal vast.

Veel van wat de straat zo apart maakte is aan het verdwijnen. Antiekwinkels, boekenzaken en kruideniers delven het onderspit. Een van de laatste joodse winkels in Beiroet, Mizrahi wordt nu ook een restaurant. De huisbazen vangen meer huur van horecagelegenheden. Maar zelfs die zijn niet veilig. Had zijn vader het pand maar gekocht, verzucht Bassil van Le Chef, nu maakt hij zich zorgen over het vernieuwen van zijn huurcontract.

Zelfs de architectuur, die de straat zijn caractère traditionnel verleent, kan niet altijd rekenen op bescherming. ‘Ik probeer de structuur van de straat te respecteren’, zegt projectontwikkelaar Karim Bassil, een ver familielid van Sharbel. Hij bouwt halverwege Gouraud een complex waarin een hotel en woningen moeten komen. Het is misschien te vroeg om al te oordelen, maar een straat verderop heeft hij een rij puntige, met hout beklede huizen voor de zeer welgestelden neergezet, ontworpen door de capricieuze architect Bernard Khoury. Khoury wil in Gouraud een glazen toren bouwen die deels bedekt moet worden met een klimrek vol hangplanten.

Eén traditioneel aspect van de straat is voorlopig nog niet aangestast: het zeer christelijke karakter van de bewoners. Gouraud telt twee kerken en een jezuïetenschool. Het begin van de straat ligt tegen het Martelarenplein aan en vormde tijdens de burgeroorlog de frontlinie van het christelijke gebied. De kogelgaten zijn nog her den der in de gevels te zien. Sharbel vertelt dat Le Chef een muurtje van zandzakken voor de deur had opgetrokken tegen de granaatscherven en kogels van sluipschutters.

Vorig jaar leefde de straat intens mee met de aanvallen op christelijke, anti-Syrische politici en journalisten. Na de aanslag op tv-presentatrice May Chidiac, die daarbij een deel van haar arm en een been verloor, verschenen overal in de straat grote spandoeken met ‘Gemmayzeh staat achter je, May’. Die werden echter al snel vervangen door andere grote spandoeken – die er nu nog hangen – met alleen de foto van parlementslid Gebran Tueni. Tueni, tevens uitgever van de krant an-Nahar waarvan de kantoren op een steenworp afstand liggen, kwam vorig jaar om het leven bij een explosie.

De spandoeken, die de blik naar boven trekken, vestigen ook de aandacht op een veel breder Libanees fenomeen in de straat: een wirwar van draden die je bijna het zicht op de hemel beneemt. Alles loopt kriskras door elkaar: telefoon, illegaal internet, illegale tv-kabels, elektriciteit – het effect is indrukwekkend. Het is een van de weinige obstakels voor de vooruitgang in deze rue a caractère traditionnel. En paar weken geleden kwam een vrachtwagen die lange stalen staven moest afleveren bij een bouwput hopeloos vast te zitten in het netwerk van draden.

Ferry Biedermann

Meer over