ReportageBasisschool Tamarinde

Alle kinderen hebben het zwaar, maar de impact van corona is voor groep 7 en 8 misschien wel het grootst

Kaya Bouma volgt de komende tijd groep 8 van basisschool Tamarinde in Zaandam. Aflevering 1: waarom juf Marieke haast heeft.

Groep-8-leerlingen in kwetsbare wijken in Zaanstad mogen per week 13 uur naar school.  Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Groep-8-leerlingen in kwetsbare wijken in Zaanstad mogen per week 13 uur naar school.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Juf Marieke Bruijn beschikt over karrenvrachten vol geduld, maar nu dreigt ze het te verliezen. Het is donderdagochtend even na tienen en de 26-jarige docent – blonde knot, Noord-Hollandse tongval – geeft een dictee. Probleem is dat ze telkens als ze aan een nieuwe zin wil beginnen minutenlang moet wachten tot haar kakelende klas tot bedaren is gekomen. En wachten, dat is het laatste wat ze wil.

Groep 8 van basisschool Tamarinde, locatie Poelenburg, heeft mazzel. Terwijl de meeste basisschoolleerlingen sinds half december thuis zitten, mochten zij deze tweede lockdown elke ochtend naar school komen. Gemeente Zaanstad maakt deze winter een uitzondering op de schoolsluiting voor alle groep-8 leerlingen in kwetsbare wijken. Zij mogen maximaal 13 uur per week naar school.

Tot zover de mazzel. Dit zijn kinderen die de statistieken tegen hebben. Ze groeien op in omstandigheden die slecht scoren op de kansenongelijkheidslijstjes. In een wijk waar de huizen vaak krap zijn en de zorgen groot. Een wijk ook waar veel ouders inzetten op havo of hoger, maar waar de uitkomst vaker vmbo blijkt.

Als het aan Bruijn en haar collega’s ligt, klauteren deze leerlingen tegen de trend in zo ver mogelijk omhoog. De docent kwam vier jaar geleden voor haar afstudeerstage naar deze school. Omdat ze nieuwsgierig was hoe dat zou zijn: werken op een plek waar veel leerlingen kampen met een taalachterstand. Ze was meteen verkocht. Zoveel verschillende culturen in één klas, zoveel leerlingen voor wie ze iets kon betekenen.

Inmiddels geeft ze de meeste leerlingen in groep 8 al drie jaar les. Ze heeft deze 25 kinderen op zien groeien. Groep 8 is een sociale klas en Bruijn is een lieve juf. Ze geeft buiten schooltijd gratis bijles aan een groepje leerlingen. Ze helpt ouders die moeite hebben met lezen en schrijven met het invullen van formulieren.

Ze begrijpt deze donderdagochtend best waarom haar klas tijdens het dictee drukker is dan anders. De leerlingen hebben hiervoor een oefentoets voor de cito gemaakt. Nu glijden de zenuwen hoorbaar van ze af. Maar dat ze het begrijpt, betekent niet dat ze het laat gebeuren. Want Bruijn is vooral een ambitieuze docent. In haar klaslokaal ligt de lat hoog. En dus verheft ze haar stem als het geroezemoes naar haar zin te lang duurt. ‘Dat geklets de hele tijd. Daar heb ik helemaal geen zin in’, klinkt het streng. ‘Dan blijf je maar thuis.’

De coronacrisis is voor alle leerlingen zwaar. Maar op basisschool Tamarinde is de impact voor groep 7 en 8 is misschien wel het grootst. In de eerste jaren op school ontworstelen leerlingen zich aan de taalachterstand die ze vaak hebben. In de laatste twee jaar kunnen ze zich vol op de inhoud concentreren, gaan ze met sprongen vooruit. In die jaren moet het gebeuren.

Voor groep 8 begint de tijd op te raken. Ze hebben nog maar een paar weken tot ze hun schooladvies krijgen. Ruim twee maanden tot de eindtoets: de allerlaatste kans om hun advies op te krikken. De coronacrisis heeft de kansenongelijkheid alleen maar vergroot. De komende tijd moet duidelijk worden hoe groot de schade is. En hoeveel er nog te repareren valt.

Tot die tijd propt Bruijn de 2,5 uur die ze per dag heeft zo vol mogelijk. Als het dictee er op zit, staat er nog een openboektoets geschiedenis op het programma. Om te testen of de leerlingen genoeg weten voor hun overstap naar de middelbare school. ‘Oei, oei, oei’, zucht een jongen voorin als hij de vragen leest. Hij buigt zich diep over zijn blaadje. Bruijn loopt tussen de rijen door en kijkt over alle schouders mee.

De Volkskrant volgt groep 8 van de christelijke basisschool Tamarinde in Zaandam. De coronacrisis heeft de kansenongelijkheid vergroot. De komende tijd moet duidelijk worden of de schade te repareren valt. Deze keer: waarom juf Marieke Bruijn haast heeft.

Meer over