Alle Herpenaren geprikt op besmetting met Q-koorts

In het Brabantse Herpen kampen nog veel mensen met moeheid en pijn. Dat heeft te maken met de Q-koortsuitbraak in 2007. Een nieuwe studie bekijkt wie nog meer is besmet.

HERPEN - Zelf heeft Carmen van Schaijk (44) geen Q-koorts gehad - tenminste, ze heeft er nooit iets van gemerkt. Maar haar ex-partner en haar buurman zijn enkele jaren geleden 'heel erg ziek geweest'. Haar buurman, een oudere man, lag zelfs in het ziekenhuis. Haar partner had zware griepverschijnselen en een longontsteking.

'Ik heb hem eerst nog uitgelachen, dat hij zich niet zo moest aanstellen. We wisten toen nog niet wat het was, hè. Pas later bleek dat het om Q-koorts ging', zegt ze maandagmiddag in de kleedkamer van de gymzaal van basisschool 't Schrijverke in Herpen. Samen met tien andere Herpenaren wacht ze op haar beurt voor bloedafname.

Herpen is het Brabantse kerkdorp bij Oss waar in 2007 de Q-koortsepidemie begon. De epidemie, veroorzaakt door een bacterie die vooral van geiten op mensen overspringt, verspreidde zich vanuit Brabant over een groot deel van Nederland: duizenden mensen werden ziek, minstens 25 patiënten overleden. Maar de verwachting is dat veel meer mensen besmet zijn geraakt, zonder dat ze het zelf weten.

Daarom is de GGD Hart voor Brabant een grootschalig onderzoek begonnen in de 'brandhaard' van de grootste Q-koortsepidemie ooit in de wereld: alle 2.200 volwassen Herpenaren worden deze week opgeroepen voor een prik en het invullen van een lange vragenlijst. 'We willen weten hoeveel mensen nou precies besmet zijn geraakt en vooral of ze misschien de chronische vorm van Q-koorts hebben', zegt Clementine Wijkmans, medisch adviseur van de GGD.

Want chronische Q-koorts is levensgevaarlijk: de bacterie kan een ontsteking in de hartkleppen veroorzaken. Daarnaast wordt ook nadrukkelijk gekeken welke gezondheidsklachten mensen hebben, zowel met de lichte als de ernstige vorm van Q-koorts. De ziekte heeft nog te veel onbekende kanten. Het is voor het eerst dat een zo groot onderzoek naar Q-koorts wordt gedaan.

'Heel goed dat dit gedaan wordt', vindt Hennie van Brakel (76). 'Veel mensen in het dorp hebben nog steeds koorts of zijn heel moe.' Zijn vrouw Gerda (77): 'Godzijdank hebben wij nergens last van; het is alleen jammer dan we ouder worden.'

Ze hebben net hun bloed laten prikken - over vijftien weken krijgen ze de uitslag te horen. Bang daarvoor zijn ze niet: 'Als we toch besmet blijken te zijn, kunnen we dat maar beter weten.'

Het was de huisarts in het dorp die rond Pinksteren 2007 alarm sloeg over de mysterieuze ziekte: diverse dorpelingen meldden zich opeens in zijn praktijk met luchtweginfecties en andere griepverschijnselen. 'Hij heeft tientallen patiënten met een zware longontsteking naar het ziekenhuis gestuurd', vertelt wethouder Hendrik Hoeksema. In het dorp, dat omgeven wordt door geitenhouderijen, zat de schrik er goed in. Wat was dit? Pas later werd de diagnose gesteld: Q-koorts.

Daarna duurde het nog bijna drie jaar voor ook de ministeries in Den Haag waren wakkergeschud en ruim 50 duizend geiten werden afgemaakt. 'We hebben jarenlang met grof geschut aandacht gevraagd', verzucht Hoeksema. 'Q-koorts werd veel te lang afgedaan als een lokaal probleem.' Dat vindt ook dorpsbewoner Van Schaijk: 'De overheid heeft dit zeker niet goed aangepakt. Het is een beetje een doofpotverhaal.'

Woensdag komt minister Schippers van Volksgezondheid naar het dorp voor de lancering van Q-support. Dat is een stichting die met 10 miljoen euro subsidie steun gaat verlenen aan patiënten die nog steeds last hebben van de ziekte, maar op onbegrip stuiten bij werkgever, verzekeraar of UWV.

Want Q-koorts is een miskende, nog altijd ondergewaardeerde ziekte. 'Ze zijn chronisch moe, hebben gewrichts- pijn of spierpijn', aldus een woordvoerder. 'De ene patiënt zegt elke morgen het gevoel te hebben de Vierdaagse van Nijmegen te hebben gelopen, een ander heeft het gevoel voortdurend op kiezelstenen te lopen, en als het lang duurt op glasscherven.'

undefined

Meer over