'Alle gekkigheid raakt bij ons uitverkocht'

Hij maakte ooit furore als Crazy Idiot, met bolhoed en in krijtstreep. Maar Mark Yeoman leidt nu al vier jaar Noorderzon in Groningen....

Driftig markeert Mark Yeoman namen in het programma van Noorderzon, hetGroningse theater- en crossoverfestival waarvan hij de directeur is en datvandaag begint. Kras: Cirque Ici. 'Frans. Cirque du Soleil, maar danbeter.' Kras: het Australische muziektheatergezelschap Chamber Made Opera.'Was nog nooit in Nederland. Onbegrijpelijk.' De pen schiet naar Dez Mona - 'Kurt Weill meets Zita Swoon' - en naar Nzi Dada: 'African folk-derivedpunkjazz.'

Als de directeur klaar is, staan er 27 streepjes in hetNoorderzon-programma. 'Allemaal cutting edge-voorstellingen.' Hij bedoelt:verrassend en vernieuwend binnen hun discipline. Muziek, zang, dans,circus, theater, straat-acts, mengvormen van dat alles - het dondert Yeomanniet, als het maar goed is en nog nooit eerder in Nederland is vertoond.Nederlands cutting edge-materiaal zit er nauwelijks tussen, afgezien vanjeugdtheater. Expres niet: 'Daarvoor kun je in Nederland ook eldersterecht. Ik wil laten zien wat er in het buitenland te koop is.'

In Groningen, inderdaad. En het loopt nog storm ook. 'All the weirdstuff sells out', zegt Yeoman met een tevreden grijns. Zo'n zestigduizendbezoekers verwacht hij op de editie 2005 - de vijftiende sinds Noorderzonin 1991 begon. Een zomerse brandhaard van de internationale theatraleavant-garde in een Noord-Nederlandse stad, met aan het roer een SchotseBrit: de directie van Yeoman (44) en de programmering van Noorderzon sindszijn aantreden in het najaar van 2001 vloeien voort uit toevalligheden. Nazijn studie geschiedenis trok Mark jarenlang samen met zijn broer de helewereld over als het straatartiestenduo de Crazy Idiots. Specialiteit: inkrijtstreeppak, een bolhoed op het hoofd, de boel op stelten zetten. 'Onzeopdracht was: totale ontregeling.'

Van de bijeenkomsten van de Deutsche Kommunistische Partei en van dehorloge-multinational Swatch, twee vaste klanten uit die tijd. Maar vooralvan kunstfestivals. Tijdens Oerol liep Mark, schreeuwend en gebarend naarzijn broer op de kant, een meertje in. Tweehonderd toeschouwers waadden hemachterna. 'Ik dacht: waar houdt dit op? Het hield niet op. We gingenallemaal kopje onder.'

Zijn omzwervingen stolden in de jaren negentig geleidelijk tot een levenals regisseur en bedenker van grote spektakels in de buitenlucht, metBrussel als standplaats. In 2001 kreeg zijn vrouw, de Nederlandse actriceVeerle van Overloop, 'een mooi aanbod' van het Noord Nederlands Toneel inGroningen. 'Veerle zei: Ze zoeken een directeur voor Noorderzon. Isaid: So what?' Een paar maanden later werd Yeoman benoemd. Zonder enigeervaring als festivalmanager, of met het Nederlandse subsidiestelsel.

'Gelukkig heb ik heel goede medewerkers.' Yeoman bleek een snelleleerling: vanaf 2005 krijgt Noorderzon jaarlijks 320 duizend euro subsidievan rijk, stad en provincie, drie keer zoveel als in de oudekunstenplannen.

Wat hij meteen inbracht, was zijn adressenboekje: de bron van deinternationale programmering van Noorderzon. De Australische overheid gafChamber Made subsidie voor twee buitenlandse festivals: Boedapest enGroningen. 'Anderhalf jaar geleden was ik in Australië', geeft Yeoman alsverklaring. Zulke reizen maakt hij eens in de maand. 'Praten met oudebekenden, voorstellingen zien.'

Voor de artiesten begint in Groningen vaak de internationale victorie.Zoals voor het spektakelgezelschap van Andriy Zholdak: in 2003 voor heteerst buiten de Oekraïne, op Noorderzon, inmiddels uitgenodigd door deRuhrtriennale en door de Volksbühne in Berlijn. Maar zo enthousiast alshet Groningse publiek is, zo lauw reageert vaak de rest van Nederland.Yeoman: 'Hier zijn vaak unieke dingen te zien die nauwelijks door anderenworden opgepikt. Pretty soul-destroying stuff.'

Meer over