NIEUWStoeslagenaffaire

Alle gedupeerde ouders in toeslagenaffaire kinderopvang krijgen 30 duizend euro compensatie

Het kabinet geeft alle ouders die gedupeerd zijn door het kinderopvangtoeslagenbeleid 30 duizend euro compensatie. Dat bedrag zal de overheid binnen vier maanden uitkeren aan de circa 9.500 ouders die zich tot nu toe als gedupeerde bij de Belastingdienst hebben aangemeld. Ook gedupeerde ouders die zich nog niet hebben aangemeld, maar dat later nog zullen doen, hebben minimaal recht op dit compensatiebedrag.

Toenmalig staatssecretaris Menno Snel van Financiën in 2019 in gesprek met een van de getroffen ouders in de pauze van het debat in de Tweede Kamer over het optreden van de Belastingdienst in de affaire rond kinderopvangtoeslagen. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Toenmalig staatssecretaris Menno Snel van Financiën in 2019 in gesprek met een van de getroffen ouders in de pauze van het debat in de Tweede Kamer over het optreden van de Belastingdienst in de affaire rond kinderopvangtoeslagen.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen maakte dit dinsdagavond bekend na afloop van een Catshuisberaad van tien kabinetsleden over de toeslagenaffaire. Het kabinet nam het besluit onder grote druk van de Tweede Kamer, die al enige tijd mort over de trage uitbetaling aan gedupeerde ouders. Tot nu toe heeft slechts een kleine duizend van enkele tienduizenden slachtoffers compensatie gekregen.

Het kabinet hield tot nu toe steeds vol dat het niet sneller kon, omdat de overheid van elke ouder afzonderlijk wilde vaststellen op hoeveel compensatie deze recht had. Dat kan alleen door de individuele toeslagengeschiedenis te reconstrueren aan de hand van documenten uit het archief van de Belastingdienst en van de ouder zelf. Dat maatwerk is echter enorm tijdrovend. In het huidige tempo zullen de eerste 9.500 gedupeerden pas over een jaar allemaal geholpen zijn – als het meezit. Een groot deel van de Tweede Kamer vindt dat die individuele aanpak veel te lang duurt, vooral omdat een groot aantal ouders al meer dan tien jaar op genoegdoening wacht.

Terugvorderingen

De koerswijziging van het kabinet is afgedwongen door het eindverslag van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, dat vorige week verscheen. Daarin stelt de commissie van Tweede Kamerleden dat kabinet en Tweede Kamer tussen 2003 en 2013 ‘wetgeving hebben vastgesteld die spijkerhard was en die onvoldoende de mogelijkheid in zich had om recht te doen aan individuele situaties’. De commissie doelt daarmee op het feit dat ouders al bij kleine administratieve fouten hun hele kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen. Gezinnen met lage inkomens werden geconfronteerd met soms tienduizenden euro’s aan terugvorderingen.

Een deel van de ouders zal de 30 duizend euro al in januari ontvangen. De rest krijgt het geld uiterlijk in mei. De kleine duizend ouders aan wie op grond van een individuele beoordeling een lager bedrag dan 30 duizend euro is uitgekeerd , krijgen een nabetaling. Het kabinet gaat ervan uit dat ongeveer de helft van de ouders met dit minimumbedrag voldoende gecompenseerd zal zijn. Ouders die vinden dat ze meer schade hebben geleden, kunnen nog steeds een individuele beoordeling krijgen en – als daar aanleiding toe is – aanspraak maken op een hoger bedrag.

Het kabinet neemt voor lief dat een aantal ouders nu meer schadevergoeding krijgt dan waar zij eigenlijk recht op heeft. Deze vorm van ‘generaal pardon’ is immers de enige manier om de uitbetalingen te versnellen. Van Huffelen vindt dat gezien de omstandigheden een aanvaardbaar risico, schrijft ze in een Kamerbrief. ‘Deze extra maatregelen brengen dilemma’s met zich mee die zien op de rechtmatigheid, doeltreffendheid en uitvoerbaarheid. Doordat we kiezen voor een spoedige uitbetaling van een bedrag ineens, zullen er ook ouders tussen zitten die bij een volledige behandeling niet of niet geheel recht op dat bedrag hadden gehad.’

Lichte toets

De dienst die de herstelbetalingen uitvoert, zal de ouderdossiers slechts aan een ‘lichte toets’ onderwerpen om te bepalen of er recht bestaat op schadevergoeding. In totaal komen naar schatting zo’n 26 duizend ouders in aanmerking voor de 30 duizend euro, van wie een groot deel zich dus nog niet heeft aangemeld.

Het kabinet vergadert op 3 januari opnieuw in het Catshuis. Dan moet het een antwoord formuleren op twee andere kritiekpunten uit het rapport van de parlementaire commissie. Dat zijn de gebrekkige informatievoorziening aan de Tweede Kamer, iets wat de commissie het kabinet aanwrijft, en het schenden van ‘rechtsstatelijke beginselen’ door de rijksoverheid en de bestuursrechtspraak.

Lees ook

Leigh-Anne Jansen (30) uit Eindhoven, slachtoffer in de kindertoeslagenaffaire, reageert op over het vernietigende onderzoeksrapport.

Informatievoorziening bij Rijksoverheid om te huilen: Het kabinet, de Tweede Kamer, de ministeries van Financiën en Sociale Zaken, de Nederlandse rechtspraak en – last but not least – de Belastingdienst: stuk voor stuk zijn zij verantwoordelijk voor het debacle met de kinderopvangtoeslagen.

De Toeslagenaffaire leert dat een topambtenaar eerst en vooral inhoudelijk gedreven moet zijn, betoogt oud-hoogleraar bestuurskunde Wim Derksen.

Meer over