Alle chemische wapens Syrië aan Westen overgedragen

De Syrische regering heeft alle chemische wapens die zij in bezit zou hebben, overgedragen aan westerse landen die de vernietiging ervan voor hun rekening nemen. Die mededeling van de in Den Haag gevestigde OPCW, de internationale toezichthouder op het verbod van chemische wapens, kwam maandag als een verrassing voor de internationale gemeenschap.

AMSTERDAM - Nog maar enkele weken geleden liet Damascus weten dat ruim 7 procent van de voorraden niet kon worden verzameld, omdat die zich bevonden in gebied dat door rebellen werd beheerst. Directeur-generaal Ahmet Ümzümcu van de OPCW zei gisteren dat de Syriërs er alsnog in waren geslaagd de laatste hoeveelheden naar de havenstad Latakia te brengen. Ze werden maandag verscheept door een Deens schip, dat koers zette naar de Italiaanse kust. Het overgrote deel zal op een Amerikaanse militair transportschip worden vernietigd, ergens op de Middellandse Zee.

De door Syrië ingeleverde hoeveelheden sarin, mosterdgas en het zenuwgas VX corresponderen met de door het land zelf verstrekte cijfers. Om die reden spraken de OPCW en de VN gisteren over de 'voltooiing van de verwijdering' van het wapenarsenaal. Maar OPCW-topman Ümzümcu wilde niet zo ver gaan om te zeggen dat Syrië nu geheel verstoken is van chemische wapens, noch van productiemiddelen. Waarschijnlijk zullen inspecties in het land doorgaan. Temeer daar er onlangs berichten waren over de inzet van chloorgas in de strijd tussen rebellen en Syrische regeringstroepen. Experts van de OPCW konden hun onderzoek daarnaar niet afronden, omdat ze zelf beschoten werden.

Sigrid Kaag, de Nederlandse topdiplomate die namens de VN de gezamenlijke missie met de OPCW aanvoert, noemde de overdracht van de chemische wapens door Syrië gisteren een mijlpaal. Het is niet eerder voorgekomen dat zulke wapens uit oorlogsgebied konden worden verwijderd.

Kaag zei er minder zwaar aan te tillen dat de Syriërs de wapens niet binnen de vastgestelde termijn hebben ingeleverd. Dat hadden zij eind april al moeten doen, opdat de voorraden per 30 juni vernietigd konden worden. Met de ontmanteling van het arsenaal zijn ten minste twee maanden gemoeid.

Het regime van president al-Assad toonde zich vorig jaar onder zware Russische en Amerikaanse druk bereid afstand te doen van alle chemische wapens en productiemiddelen. Het diplomatieke offensief volgde op een aanval met gifgas in augustus, waarbij honderden mensen om het leven kwamen in een wijk van Damascus.

De VN en de OPCW complimenteerde Syrië weliswaar voor de medewerking aan de opruiming van het wapentuig, maar wezen erop dat de strijd nog altijd slachtoffers eist. VN-chef Ban Ki-moon zei enkele dagen geleden in een emotioneel betoog dat de oorlog sinds 2011 al meer dan 150 duizend mensenlevens heeft gekost. De VN verschaffen al geruime tijd geen cijfers meer, 'omdat het onmogelijk is alle lichamen te tellen'.

undefined

Meer over