Alitalia moet roer omgooien

Het lukt Alitalia maar niet om uit de rode cijfers te komen. Vrijdag moest de Italiaanse luchtvaartmaatschappij weer op het nippertje gered worden.

Alitalia dreigt alweer failliet te gaan. Ook Air France-KLM heeft zich aangeboden om te helpen. Hebben we dit niet al eens eerder gehoord?

Klopt. In 2007 onderhandelden de Italianen ook al met Air France-KLM. Ook toen balanceerde de luchtvaartmaatschappij op het randje van de afgrond. Air France-KLM was bereid om 3 miljard euro te betalen, zou de 3 miljard euro aan schulden op zich nemen en zou ook nog eens verspreid over tien jaar 6 miljard euro investeren.

Waarom ging het niet door?

De vele vakbonden van de werknemers van Alitalia stribbelden flink tegen. Ze vreesden dat Air France-KLM flink zou gaan snijden in de organisatie en hadden een grote invloed op de onderhandelingen.

Ook politiek lag de verkoop gevoelig. In zijn verkiezingscampagne in 2008 streed politiek leider Silvio Berlusconi tegen het verlies van Alitalia. De maatschappij moest Italiaans blijven. Nadat hij de verkiezingen had gewonnen, hielp de Italiaanse staat Alitalia van haar schulden af en verzamelde Berlusconi twintig 'patriottistische investeerders', zoals de familie Benetton en de familie Riva, die nu door justitie wordt onderzocht vanwege haar vervuilende staalfabriek in het Zuid-Italiaanse Taranto.

Air France-KLM trok zijn aanbod in en kocht een belang van 25 procent. Alitalia bleef Italiaans.

Het was een flop, zeggen de Italianen nu. In vijf jaar tijd ging 1,2 miljard euro verloren. Waar ging het mis?

Alitalia ontsloeg achtduizend werknemers en ging zich vooral richten op korte vluchten. Het had een monopolie op het belangrijke binnenlandse traject Rome-Milaan, een veelgebruikte route. Goede kaarten dus, maar de afgelopen jaren zijn de Italiaanse spoorwegen gaan investeren in hogesnelheidstreinen op datzelfde traject. In een paar uur tijd brengt de trein de reiziger zo van stadscentrum naar stadscentrum. Ook in Turijn of in Venetië.

Op andere trajecten moet Alitalia concurreren met prijsvechters als Ryanair en Easyjet. 'Daar komt ook nog eens de economische crisis bovenop', zegt econoom Oliviero Baccelli, van de Bocconi-universiteit in Milaan. 'Een van de sterke punten van Alitalia was de verbinding met het zuiden, met landen als Tunesië en Egypte, maar daar brak de afgelopen jaren politieke onrust uit. De inkomsten daalden dus, terwijl de prijs van petroleum en de belastingen steeg. Alitalia is niet de enige luchtvaartmaatschappij in Italië die het moeilijk heeft.'

Vijf jaar geleden wilde Air France-KLM miljarden betalen. Nu slechts een fractie van dat bedrag. Zou dat voor de Fransen en de Nederlanders een goede koop zijn?

De voordelen die Air France-KLM zou kunnen krijgen van een samenwerking met de Italianen zijn eigenlijk al gerealiseerd, zegt Baccelli. 'De samenwerking bestaat al. Overstapmogelijkheden op intercontinentale vluchten zijn bijvoorbeeld al geregeld. Air France-KLM heeft daarom helemaal geen haast om Alitalia te kopen. Dat moet zichzelf eerst op orde brengen.

Gaat dat Alitalia nog lukken?

Er staan zo'n twaalfduizend banen op het spel en premier Letta is niet van plan de luchtvaartmaatschappij te laten vallen. Dankzij een investering van 75 miljoen euro van Poste Italiane, 100 procent in handen van de Italiaanse staat, lijkt hij nu een reddingsplan rond te hebben voor een kapitaalinjectie van 300 miljoen euro. Ook van de huidige aandeelhouders wordt een bijdrage verwacht en bankleningen moeten nog 200 miljoen euro opleveren.

'Poste Italiane is financieel een solide partner', zegt Baccelli. 'Maar om te overleven moet Alitalia ook een strategische herleving krijgen. Andere maatschappijen, zoals Lufthansa, zijn jaren geleden al begonnen met hervormingen, zoals het vaker inzetten van German Wings. Een industrieel plan voor ontwikkelingen en hervormingen, zoals investeren in intercontinentale vluchten, is er bij Alitalia nog niet.'

BESTUUR KEURT REDDINGSPLAN GOED

Het bestuur van Alitalia heeft vrijdagmiddag een reddingsplan voor het bedrijf goedgekeurd. Daarmee is een eerste stap gezet naar een redding van de Italiaanse luchtvaartmaatschappij.

Het Italiaanse postbedrijf Poste Italiane gaat, als onderdeel van het plan om de noodlijdende luchtvaartmaatschappij te redden, 75 miljoen euro investeren in Alitalia.

Met het vrijdag opgestelde reddingspakket krijgt het bedrijf een kapitaalinjectie van 300 miljoen euro en krijgt de Italiaanse staat weer meer invloed in de eerder geprivatiseerde luchtvaartmaatschappij.

Poste Italiane is voor 100 procent eigendom van de Italiaanse staat en krijgt een aandeel van 12 procent. In ruil daarvoor moet de luchtvaartmaatschappij een nieuw ondernemingsplan opstellen. Ook de aandeelhouders moeten bijdragen aan het reddingspakket. Nog eens 200 miljoen euro wordt opgehaald met bankleningen. Maandag gaat het plan voor verdere goedkeuring naar de vergadering van aandeelhouders.

undefined

Meer over