Albright eist spoedige test akkoord Irak

Op aandringen van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië zullen de wapeninspecteurs van de Verenigde Naties op korte termijn paleizen van Saddam Hussein en verboden gebieden in Irak aan grondige onderzoeken onderwerpen....

WASHINGTON

De VS en Groot-Brittannië willen bovendien dat alle vaagheden in de overeenkomst tussen secretaris-generaal Kofi Annan en Saddam Hussein snel worden opgehelderd. 'Wij willen deze overeenkomst heel snel in de praktijk op de proef gesteld zien. Wij willen snel tot verificatie overgaan', aldus de Amerikaanse VN-ambassadeur Bill Richardson.

Onduidelijk is welke rol diplomaten van de permanente leden van de Veiligheidsraad bij de inspecties van Unscom gaan spelen. Deze door Annan aan te wijzen diplomaten zullen de Unscom-teams gaan begeleiden bij de inspecties van de acht paleizen die de inzet waren van de crisis.

Washington en Londen vrezen dat door de aanwezigheid van Russische diplomaten het verrassingseffect van de inspecties van Unscom verloren gaat. 'Het zijn de inspecteurs die beslissen waar zij kunnen gaan en staan. Zij behouden de operationele controle', aldus Albright in antwoord op vragen van een zeer achterdochtige Amerikaanse Senaat.

In de dinsdag gepubliceerde overeenkomst wordt verder gesproken over de noodzaak van Unscom om 'de legitieme zorgen van Irak met betrekking tot veiligheid, soevereiniteit en waardigheid' te respecteren. Ook de secretaris-generaal Kofi Annan liet gisteren na terugkeer in New York in het midden wat hiermee precies bedoeld wordt. Hij bevestigde dat de Australiër Richard Butler de voorzitter van Unscom blijft.

In Irak en de rest van de Arabische wereld wordt het doortastende optreden van Butler, die zich voor een diplomaat ook verrassend onomwonden uitdrukt, gezien als een van de oorzaken van de crisis tussen Irak en de VN. Ook Frankrijk en Rusland waren ontstemd geraakt over Butlers assertieve optreden. De omstreden Butler gaat begin volgende maand terug naar Bagdad, waar zijn inspecteurs gisteren weer begonnen zijn met hun werkzaamheden. Annan zei wel dat Butler tact moet betrachten in de omgang met de Irakezen.

Van de leden van de Veiligheidsraad zijn de VS en Groot-Brittannië het meest bevreesd dat de crisis slechts tijdelijk is bezworen. Een zichtbaar vermoeide Annan, die op het hoofdwartier van de VN als een held werd verwelkomd door stafleden, zei echter dat voor pessimisme geen aanleiding is. 'We moeten bedenken dat in de jaren dat de VN aanwezig zijn in Bagdad talrijke overeenkomsten zijn getekend, maar deze is gesloten met de president zelf. De leiding van Irak heeft de boodschap goed gehoord. Hij wil dat de overeenkomst wordt uitgevoerd', aldus Annan die Saddam Hussein omschreef als zakelijk en goed geïnformeerd.

Maar Annan vergat niet president Clinton en de Britse premier Blair speciaal te bedanken. 'Zij waren de perfecte vredebewaarders van de Verenigde Naties. Zij hebben laten zien dat de beste manier om macht te gebruiken is die macht te tonen om die vervolgens niet te hoeven gebruiken.' Annan erkende daarmee dat zijn missie geen succes gehad zou hebben als in de Golf geen Amerikaans/Britse zee- en luchtmacht had klaargestaan.

De secretaris-generaal zei verder dat zijn geslaagde missie 'een succes voor de hele VN is'. De enthousiaste ontvangst van Annan was een illustratie van het nieuwe zelfvertrouwen van de volkerenorganisatie. Buitenlandspolitieke experts in de VS verwachten dat de VN in de komende jaren weer een belangrijke rol zullen spelen in het oplossen en voorkomen van crises.

Meer over