Akkoord over regering Noord-Ierland ver weg

Terwijl vandaag in Ulster vijftienhonderd Oranjeloges, gesteund door duizend muziekkorpsen, door stad en dorp marcheren ter gelegenheid van The Glorious 12th of July, lijkt een vergelijk tussen unionisten en de Britse en Ierse regering inzake de vorming van de Noord-Ierse regering nog ver weg....

Van onze correspondent Bert Wagendorp

Premier Blair riep zondag de partij van UUP-leider Trimble op 'niet alleen maar nee te zeggen', maar voorlopig blijven de unionisten bij hun weigering met de republikeinen van Sinn Fein te gaan regeren zolang de IRA niet begint met zijn ontwapening.

Vrijdagavond, tijdens een bijeenkomst van de partijraad van de UUP, werd unaniem een resolutie aangenomen waarin nogmaals het standpunt van No Guns, No Government werd bevestigd. 'Ik zie geen duidelijk teken van ontwapening en ontbinding van de kant van de terroristische organisaties', zei Trimble zondag. 'Wij worden uitgenodigd een sprong in het duister te maken en democratische principes op te offeren.'

Blair verklaarde dat hij weinig kan doen als maandag de garantie aan de unionisten dat Sinn Fein de regering moet verlaten als de IRA in gebreke blijft, in wetgeving zal zijn verankerd. 'Ik denk dat we dit proces zo ver hebben gebracht als maar mogelijk is. Het is nu de vraag of, aan de ene kant, mensen willen ontwapenen, en, aan de andere kant, of mensen bereid zijn de macht te delen.'

Bij de unionisten heerste dit weekeinde nog steeds grote verontwaardiging over de opmerkingen van de Ierse premier Ahern, die vrijdag verklaarde dat 'Sinn Fein en de IRA twee verschillende organisaties zijn', en dat Sinn Fein dus niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor het eventuele uitblijven van ontwapening door de IRA.

De tweede man van de UUP, John Taylor, verklaarde dat Ahern met die woorden 'het vredesproces de kus des doods' had gegeven. De woorden van Ahern duiden op een essentieel verschil van inzicht tussen de Ierse en Britse regering. Voor Tony Blair staat vast dat IRA en Sinn Fein 'onverbrekelijk met elkaar zijn verbonden'. De garanties aan de UUP zijn op die aanname gebaseerd: als de IRA geen wapens inlevert, wordt Sinn Fein daarvoor gestraft.

Bronnen in de Britse veiligheidsdiensten meldden zondag dat er in de IRA geen enkele voorbereiding tot ontwapening wordt getroffen. Beoogd Sinn Fein-minister Bairbre de Brun verklaarde zondag dat er 'grote problemen' zijn in verband met het inleveren van IRA-wapens. Zij legde de schuld daarvoor bij 'de activiteiten van loyalistische terreurgroepen' en de conflicten rond de Oranjemarsen.

Premier Trimble had zondag in Dublin een gesprek met Ahern over het Way Forward-document. In politieke kringen in Belfast wordt er nog steeds van uitgegaan dat Trimble zal proberen zijn partij over de streep te trekken, maar dat hij daarvoor keiharde garanties van zowel de Ieren als de Britten nodig heeft.

Aanstaande woensdag komt de partijraad van de UUP weer bijeen, ditmaal voor een vermoedelijk beslissende zitting over eventuele steun aan het Way Forward-plan. Uiterlijk donderdag wil Blair daarover uitsluitsel hebben. Wijzen de unionisten het voorstel af, dan is het vredesproces terug bij af.

Meer over