Nieuws

Agenten die níét ingrepen toen George Floyd werd gedood staan voor de rechter. Wat staat ze te wachten?

In de Amerikaanse staat Minnesota begint vandaag (maandag) het proces tegen drie collega’s van Derek Chauvin, de politieagent die George Floyd doodde. Hun wordt verweten dat zij niet hebben ingegrepen toen Chauvin minutenlang met zijn knie op Floyds nek zat.

Bert Lanting
Demonstranten lopen in juni 2021 door Minneapolis met een afbeelding van George Floyd.   Beeld AP
Demonstranten lopen in juni 2021 door Minneapolis met een afbeelding van George Floyd.Beeld AP

De drie waren erbij toen Floyd naar lucht hapte, terwijl Chauvin hem na zijn arrestatie negen minuten lang in bedwang hield onder zijn knie. Floyds dood leidde tot een golf van protesten en rellen in de Verenigde Staten.

Chauvin zelf werd vorig jaar juni tot 22,5 jaar gevangenis veroordeeld wegens doodslag, zware mishandeling met de dood als gevolg en dood door schuld van de 46-jarige Floyd.

Nu staan zijn collega’s Tou Thao, J. Alexander Kueng en Thomas Lane terecht voor hun aandeel in de dood van de zwarte man die werd opgepakt op verdenking van het betalen met een vals 20-dollarbiljet. Volgens de aanklacht hebben alle drie de grondwettelijke rechten van Floyd geschonden doordat zij Floyd geen medische assistentie hebben verleend toen Chauvin eindelijk zijn knie van hem afhaalde. Thao en Kueng worden er verder van beschuldigd dat zij niets deden om Chauvin tegen te houden.

Lane bleef die tweede aanklacht bespaard. Hij zou Chauvin twee keer hebben gevraagd Floyd op zijn zij te rollen zodat deze makkelijker kon ademen, maar toen Chauvin hem negeerde, drong hij niet verder aan.

Juridische experts

Het komt volgens Amerikaanse juridische experts maar heel zelden voor dat politieagenten worden aangeklaagd wegens het nalaten van iets. De meeste aanklachten wegens wangedrag tegen politieagenten gaan erom wat zij hebben gedaan. ‘Maar dit gaat om dingen die zij níét hebben gedaan’, zei Mark Osler, hoogleraar rechten aan de St. Thomas-universiteit in Minnesota tegen persbureau Reuters. ‘Dit is een heel andere rechtszaak.’

Wettelijk hebben agenten de plicht in te grijpen als een collega onnodig geweld gebruikt, maar in de praktijk heeft dat maar een enkele keer tot een proces geleid.

Verwacht wordt dat de federale aanklager een reeks omstanders die de arrestatie zagen zal oproepen als getuigen. Veel van hen probeerden Chauvin vergeefs over te halen Floyd los te laten, toen deze kreunde dat hij geen lucht kon krijgen.

Op papier kunnen de agenten zelfs levenslang krijgen als zij worden veroordeeld, maar dat achten juridische experts onwaarschijnlijk. Ook zal het vonnis afhangen van de rol die zij individueel hebben gespeeld. In de aanklacht wijst de openbaar aanklager erop dat Thao heel bewust niets heeft gedaan. Hij gaf omstanders die tussenbeide wilden komen het bevel op het trottoir te blijven en zich niet met de zaak te bemoeien.

Nog maar paar maanden in dienst

De advocaten van Kueng en Lane zullen als verzachtende omstandigheid aanvoeren dat hun cliënten nog maar een paar maanden in dienst waren van de politie en dus weinig hadden in te brengen tegen Chauvin, een ervaren politieofficier die hen juist moest inwerken.

Het is nog onduidelijk of Chauvin zelf zal getuigen in het proces. Hij zou aanvankelijk ook in deze zaak terechtstaan, maar bekende schuld in het kader van een deal met justitie. Hij krijgt nog te horen hoeveel jaar hij voor deze zaak zal moeten zitten.

Voorstanders van hervormingen bij de politie hopen dat het proces tegen de drie zal bijdragen aan een cultuuromslag waardoor agenten sneller bereid zijn kritiek te uiten op collega’s als die zich te buiten gaan aan onnodig geweld. Alle drie de aangeklaagde agenten zijn inmiddels ontslagen door de politie van Minneapolis.

Verwacht wordt dat het zeker vier maanden zal duren voordat de rechter uitspraak doet.