NIEUWS

Afspraak om door te praten na gespannen crisisoverleg Rusland en VS leidt even tot opluchting

Het topoverleg tussen de Russische en Amerikaanse ministers van Buitenlandse Zaken over de spanningen rond Oekraïne in Genève heeft vrijdag geen doorbraak opgeleverd. De afspraak tussen Blinken en Lavrov om volgende week verder te praten wordt wel met opluchting ontvangen.

Marije Vlaskamp
De twee ministers van Buitenlandse Zaken, Blinken en Lavrov, voorafgaand aan hun overleg in Genève. Beeld AP
De twee ministers van Buitenlandse Zaken, Blinken en Lavrov, voorafgaand aan hun overleg in Genève.Beeld AP

Het vooruitzicht op dat diplomatieke vervolg stelt een dreigende militaire escalatie rond Oekraïne mogelijk met een paar dagen uit, terwijl de Europese hoofdsteden nog zoeken naar consensus over hun reactie op een eventuele Russische invasie. De VS hebben de Russische president Vladimir Poetin zeer zware sancties in het vooruitzicht gesteld als Rusland Oekraïne binnenvalt, zelfs als het slechts om kleinschalig militair optreden gaat.

Volgende week komen de Verenigde Staten schriftelijk terug op de Russische eisen − geen uitbreiding van de Navo met Oekraïne, geen Navo-troepen in de buurt van de Russische grens en terugtrekking van Navo-troepen uit voormalige Oostbloklanden zoals Bulgarije en Roemenië. Dan weten we pas of we op de juiste weg zijn, aldus Sergei Lavrov.

Antony Blinken zei dat Poetin weet dat hij het onmogelijke eist, maar dat Washington en Moskou door het negentig minuten lange, ‘open en constructieve’ gesprek ‘op weg zijn elkaar beter te begrijpen’. Blinken schermde met niet nader gespecificeerde ‘praktische ideeën om iets te doen aan sommige van onze gezamenlijke zorgen.’

Sprankje hoop

Voor Washington maakt het sprankje hoop om met diplomatie een militair conflict te voorkomen alleen kans als Rusland nu een aantal van de 127 duizend Russische militairen aan de Oekraïense grens weghaalt, als bewijs dat Moskou inderdaad geen plannen heeft voor een invasie, zoals Poetin zegt.

Moskou wacht echter af in hoeverre de VS toegeven aan het Russische eisenpakket. Terwijl Lavrov klaagde over ‘wapens en militairen die het Westen naar Oekraïne stuurt’, sloot Blinken niet uit dat er meer wapens geleverd worden aan Oekraïne.

Na eerdere Amerikaanse en Britse wapenleveranties aan Oekraïne, kondigden vrijdag Estland, Letland en Litouwen aan Kiev te voorzien van wapens. De VS keurden de levering van Javelin- en Stinger-raketsystemen door de Baltische staten eerder deze week goed. Volgende week besluit ook de Tsjechische regering over een ‘donatie’ van munitie op verzoek van Kiev.

In het licht van de diplomatieke patstelling op alle fronten zat er vrijdag niet veel anders op dan de bal in elkaars doel te leggen en in de woorden van Lavrov, ‘de emoties te laten wegebben’. In Washington en Moskou werden die emoties juist extra opgestookt. Russische diplomaten kwamen volgens het Franse persbureau AFP uitgerekend vrijdag met een lijst van veertien landen uit het voormalige communistische blok, die sinds 1997 lid zijn geworden van de Navo en waar Rusland de troepen van de westerse alliantie weg wil hebben.

Ook het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken liet zich niet onbetuigd, met drie verklaringen waarin Rusland wordt verweten met intimidatie herstel van de invloedsfeer van de voormalige Sovjet-Unie af te dwingen. ‘Ik hoop dat niet iedereen op het ministerie van Buitenlandse Zaken (daarmee, red.) bezig was en er ook nog een paar mensen aan onze (...) voorstellen werken’, aldus Lavrov.