Afscheid van Juliana

De prinses had gedetailleerde aanwijzingen gegeven. De dochters en de kleindochters waren in ivoorwit, de andere koninklijke gasten in het zwart met witte accenten....

Merkwaardig was ook nu weer - net als bij de bijzetting van prins Claus - de bescheiden rol die de kinderen en de kleinkinderen in het afscheid van Juliana toebedeeld hadden gekregen. En dat terwijl juist haar dochters, haar schoonzoons Claus en Pieter en haar (achter-)kleinkinderen de belangrijkste bron van vreugde in Juliana's leven zijn geweest. Christina gaf een vertolking van een Amerikaans volksliedje, The gift to be simple, maar het spreken werd geheel overgelaten aan predikante W. Hudig-Semeijns de Vries van Doesburgh.

De keuze voor een remonstrantse voorganger zei veel over Juliana's afkeer van dogmatiek als het om het geloof ging. Hudig maakte er veel meer van dan een gelegenheids toespraak. Juliana heeft geleden onder de eenzaamheid van de gouden kooi die haar bestemming met zich meebracht. Gewoon meespelen met de andere kinderen was haar diepste wens van jongs af aan, maar dat zat er niet in. Juliana had een sterke afkeer van hofetiquette en andere verplichte figuren, al overdreef ze soms in haar eenvoud.

Hudig wees erop dat het moeilijk was om bij Juliana een eenmaal gevormde overtuiging uit het hoofd te praten. Ze kon zich nauwelijks voorstellen dat anderen anders dachten. Deze eigengereidheid en de zwak ontwikkelde neiging zich in de gedachtewereld van anderen te verplaatsen, heeft in haar lange carrière als staatshoofd tot wrijvingen geleid. Daar stond tegenover dat, in de woorden van dominee Hudig, de koningin door haar volk op handen werd gedragen. Dat is niets te veel gezegd.

Door haar moderne opvattingen, haar ongedwongen ontmoetingen met gewone mensen, haar medeleven met slachtoffers van rampen en haar bezielde strijd voor vrede en sociale gerechtigheid, wist Juliana uiteindelijk ook veel republikeinen voor zich in te nemen.

Juliana wilde geen lange rouwperiode. Het blijft daarom te betreuren dat het parlementaire leven in Den Haag na haar dood volledig werd stilgelegd. Het was als het ware een overreactie op het modderfiguur dat het kabinet-Balkenende I sloeg bij de begrafenis van prins Claus. Dat kabinet viel aan scherven zonder dat de betrokkenen bij machte waren Beatrix een paar uur rust te gunnen. Waarom de regering vorige week niet gecontroleerd mocht worden, blijft een raadsel.

Meer over