Weblog

Afrikadag: 'Het stereotype beeld van de vrolijke zwarte man overheerst'

Racisme is een dominant thema op blogs van jonge Afrikanen in Nederland. Vaak leuk en prikkelend. Veel gehoorde reactie, zo blijkt op Afrikadag in Amsterdam: 'Wees toch niet zo overgevoelig.'

Azuike geeft zelf op een videoblog een hilarische vertolking van een Zwarte Piet. Beeld YouTube
Azuike geeft zelf op een videoblog een hilarische vertolking van een Zwarte Piet.Beeld YouTube

'Ah, Zwarte Piet! Ik dacht al: waar blijft die?' Debatleider Ikenna Azuike maakt een vreugdesprongetje als Akwasi Ansa, maker van de tv-documentaire 'de Slavernij voorbij?' tussen neus en lippen Zwarte Piet aanhaalt als teken van hardnekkige racistische neigingen in Nederland.

Is het niet een relletje in de Randstad, vraagt de vrolijke gespreksleider. 'Nee', zegt Ansa's collega-filmer Stacey Esajas: 'Buiten de Randstad zijn mensen bang zich uit te spreken, want ze zijn een kleine minderheid.'

Azuike geeft zelf op een videoblog een hilarische vertolking van een Zwarte Piet. Die staat op de site van Radio Nederland Wereldomroep en is een kijkcijferhit. Maar het lukt hem niet goed een luchtige draai te geven aan de kwestie op de Afrikadag van de Foundation Max van der Stoel (FMS) van de PvdA, zaterdag 2 november.

(Tekst loopt door onder de video)

Hij blijft er maar niet te lang bij stilstaan, verstandig, want voor je het weet gaat het alleen nog maar over de zaak-Piet.

Hij had geen enkele vraag over Z.P. gesteld tijdens de eerdere ronde met vier jonge bloggers met Afrikaanse roots. Hoewel alle vier alledaags racisme als hoofdthema voor hun blogs blijken te hebben, alsmede 'de manier waarop Afrika in de media wordt voorgesteld', zoals Serginho Roosblad het uitdrukt.

Hij werkt ook bij de Wereldomroep en schrijft daarnaast voor de prikkelende website Africa Is A Country. Die titel is ironisch bedoeld: zo kijken westerlingen tegen het immense continent met 55 landen aan.

De Somalische Fatima Warsame (19) maakt een leuk videoblog, 'Racisme op woensdag'. Op een filmpje gaat ze tekeer tegen de popster Anouk en haar gebruik van het begrip wigger. Dat betekent iets als white nigger of wannabe nigger, zegt Warsame, en dat kan toch echt niet, goedbedoeld of niet, het is toch een racistisch woord!

Ze heeft zichzelf gefilmd in een kamer van haar nichtje, zegt ze - we zien de jonge zwarte vrouw met hoofddoek in een roze meisjeskamer, zo Hollands als maar kan.

(Tekst loopt door onder de video)

Ze stelt zich zo wel erg kwetsbaar op en krijgt ook wel negatieve reacties onder haar blog. Is dat niet eng, vraagt iemand uit het publiek? Warsame is niet gauw bang en zo blijkt toch maar dat haar videoblog wordt bekeken, zegt ze opgeruimd. Van blanke kennissen krijgt ze vaak te horen: 'Wees toch niet zo overgevoelig.' 'Maar zwarte kijkers zeggen: cool dat je dat doet!'

Abdirashid Suleiman (26) begon zijn blog als hobby, zegt hij. Hij schrijft vooral voor de grote Somalische diaspora. Hij was het zat dat Somaliërs in Nederland meteen voor een piraat worden aangezien. 'Maar dat doen we niet de hele dag.'

Chandra Frank komt uit Zuid-Afrika en is betrokken bij Redmond, 'een feministisch collectief' in Amsterdam. Ze blogt ook voor Africa Is A Country. Daar schreef ze blogs over het blanke vrouwbeeld als het dominante schoonheidsideaal en over de aanhoudende ontkenning van het slavernijverleden in Nederland. Over de media: 'Ik mis kritische reflectie.'

Azuike ('ik heb Nigeriaanse roots'): 'Je schrijft in je blog dat niemand het heeft over hoe Nederland zo rijk is geworden, maar klopt dat wel? Er was een tv-serie over de slavernij.'

Geheugenverlies over slavernij
Chandra: 'Ik overdrijf in het blog natuurlijk een beetje, maar het onderwerp is nog erg ondergesneeuwd.' Een paar plichtmatige alinea's in schoolboeken. 'In Nederland heerst collectief geheugenverlies als het gaat over slavernij.'

Roosblad (Antilliaanse roots) schreef kritisch over de manier waarop de Antilliaanse atleet Churandy Martina wordt neergezet in een Remia-reclame. 'Altijd blij, met een brede glimlach.' Dat ergerde hem: dat Martina prijzen won met hardlopen leek ondergeschikt. Het stereotype beeld van de vrolijke zwarte man overheerst, net als in die reclame 'met die Surinaamse man in lederhosen'. 'Waarom nooit een reclamefilm met een normaal zwart gezin?'

Het is een oude discussie, die al vaak op dit soort bijeenkomsten is gevoerd. Het stemt treurig dat een nieuwe generatie het gevoel heeft dat er weinig of niets ten goede is veranderd.

'Overdrijf toch niet zo'
Maar Roosblad krijgt ook vaak te horen 'van mijn mede-Antillianen: Overdrijf toch niet zo.'

Dat is ook de teneur van reacties uit de zaal. Een Afrikaanse man: 'Waarom toch die preoccupatie met de houding van Europeanen bij jullie in de diaspora. In Afrika hebben we dat helemaal niet.' Een mevrouw uit Sierra Leone roept de bloggers op om niet alleen maar naar het verleden van de slavernij te kijken, maar ook iets te doen om hun landen van herkomst op te bouwen.

Gespreksleider Azuike vat het zo samen: 'Je hoort het jongens, jullie verdoen je tijd!'

De bloggers lachen erom, maar laten zich niet van de wijs brengen. Suleiman: 'Nou ja, we schrijven nu eenmaal voor mensen hier. De Afrikanen in diaspora kan het wel schelen.'

Meer over