nieuws

Afhandeling Toeslagenaffaire schiet tekort, constateert ombudsman: ‘Zo komen we er niet’

De hersteloperatie van de Toeslagenaffaire verloopt uiterst moeizaam. Dat constateert de Nationale Ombudsman in een maandag verschenen rapport. Ruim 5.700 ouders wachten langer dan wettelijk is toegestaan op een beslissing over hun financiële vergoeding.

Demonstratie van slachtoffers van de Toeslagenaffaire op de Dam, afgelopen zomer. Beeld Joris van Gennip
Demonstratie van slachtoffers van de Toeslagenaffaire op de Dam, afgelopen zomer.Beeld Joris van Gennip

Om de door de toeslagenaffaire getroffen ouders te compenseren, riep de overheid eind vorig jaar de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) in het leven. Dit voorjaar ontvingen ruim 24 duizend ouders na een ‘lichte toets’ al een compensatie van 30 duizend euro. Om te bepalen of ouders op meer geld recht hebben, doet de UHT uitvoeriger onderzoek.

Voor zo’n ‘integrale beoordeling’, waarvoor ouders zich vanaf december 2019 konden aanmelden, heeft de UHT wettelijk gezien twaalf maanden de tijd. Bij ruim 5.700 ouders was het eind september niet gelukt om binnen die periode tot een eindoordeel te komen, blijkt uit onderzoek van de ombudsman. Zo’n 3.650 ouders hadden wel al een besluit over hun dossier te horen gekregen.

Klachten

De ombudsman onderzocht van maart tot en met juli hoe de UHT klachten van ouders over die compensatie afhandelt. Hoewel de UWT in die periode fors meer klachten te verwerken kreeg, handelde zij er juist minder af. Bij 28 procent van de klachten overschreed de UHT de wettelijke behandeltermijn van tien weken.

Staatssecretaris Alexandra van Huffelen van Financiën spreekt in een reactie op het onderzoek van ‘een pijnlijke maar terechte constatering’. De achterstanden zouden inmiddels bijna ingelopen zijn. Vanaf medio oktober verwacht de staatssecretaris dat alle klachten binnen de wettelijke termijn afgehandeld zullen worden. Eind september liet Van Huffelen al aan de Kamer weten dat de afhandeling meer tijd in beslag nam dan gedacht.

‘Het systeem is gewoon te ingewikkeld’, zegt ombudsman Reinier van Zutphen. Hij ziet ‘bijna een parallel’ tussen de fouten die tot de problemen hebben geleid en de pogingen van de overheid om die fouten nu recht te zetten. ‘Het kabinet moet dit oplossen’, aldus Van Zutphen. ‘Op deze manier komen we er niet.’

Dat een concrete planning voor deze wachtende ouders ontbreekt, maakt het wachten voor hen extra vervelend, aldus de ombudsman. ‘Hierdoor weten veel ouders nog altijd niet wanneer zij een eindbeslissing krijgen op hun herstelverzoek. En daarmee is het eind van de tunnel voor veel ouders nog lang niet in zicht.’

Voldoende

In mei onderzocht de ombudsman voor het eerst de klachtafhandeling door de UHT. Toen scoorde de organisatie op alle onderdelen van de klachtenbehandeling nog een dikke voldoende. De ombudsman waarschuwde wel dat bij een groei van het aantal klachten de kwaliteit van de klachtbehandeling op peil moest blijven.

De ombudsman is niet de enige instantie die kritisch is op de afhandeling. In mei oordeelde de Algemene Rekenkamer dat de regering de Tweede Kamer beter bij het besluit over de 30 duizend euro compensatie had moeten betrekken. Ook de communicatie met burgers moest beter.

Meer over