Nieuws

Afgezette premier Soedan komt weer aan de macht na deal met leger

De politieke crisis in Soedan heeft zondag een opzienbarende wending genomen: premier Abdalla Hamdok, die vorige maand aan de kant werd geschoven door het leger en zelfs onder huisarrest werd geplaatst, keerde terug op zijn post.

Mark Schenkel
Premier van Soedan Abdalla Hamdok. Beeld AFP
Premier van Soedan Abdalla Hamdok.Beeld AFP

Tijdens een korte ceremonie in de hoofdstad Khartoem kondigden Hamdok en de leider van het Soedanese leger, generaal Abdel Fattah al-Burhan, aan dat ze opnieuw gaan samenwerken voor een ‘democratische transitie’.

De terugkeer van Hamdok lijkt op het eerste gezicht een nederlaag voor de legertop, die een maand geleden nog alle macht naar zich toe dacht te trekken. Het leger maakte op 25 oktober een abrupt einde aan de invloed van burgerpolitici op het landsbestuur. Generaal Burhan en andere topmilitairen en militieleiders hadden geen zin de macht nog langer te delen, zoals ze hadden gedaan sinds 2019. Toen maakten ze onder druk van een volksopstand een einde aan het dertigjarige bewind van hun baas, president Omar al-Bashir.

Wat de mannen in de camouflagepakken lijken te hebben onderschat, is hoeveel weerstand hun machtsgreep zou oproepen. Honderdduizenden Soedanese burgers gingen de straten op om te demonstreren. Zij lieten zich niet weerhouden door agenten en (para)militairen die met scherp schoten – zeker veertig betogers zijn in de afgelopen weken om het leven gebracht. Westerse landen probeerden de legertop onder druk te zetten door de geldkraan naar Soedan dicht te draaien.

Witwassen

Maar ook al mag de terugkeer van Hamdok als premier op een nederlaag lijken voor de militairen (net zoals de vrijlating van Hamdoks gevangengenomen kabinetsleden en de afspraak dat er nu opnieuw een kabinet van burgerpolitici komt ): in de praktijk voelen veel Soedanezen dit anders. Een aantal grote, landelijke protestorganisaties en diverse buurtcomités in Khartoem verwijten Hamdok dat hij door zijn ‘tweede termijn’ als premier legitimiteit verschaft aan dezelfde militairen die vorige maand nog probeerden de transitie naar democratie de nek om te draaien en het vuur openden op ongewapende burgers. Hamdoks besluit om opnieuw met de militairen in zee te gaan, komt neer op het ‘witwassen van de coup’ van vorige maand, zo deelde de journaliste Nesrine Malik zondag via twitter een breed gedeeld sentiment.

Hamdok zelf riep zondag alle Soedanezen op om ‘in het belang van het land’ hun meningsverschillen aan de kant te zetten. Volgens de afspraak tussen Hamdok en de legerleiding gaat Soedan in principe verder met waar het vorige maand was gebleven: het toewerken naar een werkelijk democratisch bestuur, louter bestaand uit burgers. Maar uitgerekend niet-militair Hamdok krijgt daarvoor de woede van de bevolking over zich heen. Die wijst erop dat Hamdok bij het benoemen van nieuwe kabinetsleden afhankelijk is van de goedkeuring door een bestuursorgaan waarin de militairen het voor het zeggen hebben. Veel Soedanezen zeggen dat zij zullen doorgaan met demonstreren: zij zijn klaar met de militairen en eisen dat het leger per direct alle politieke macht overdraagt aan de bevolking. De crisis in Soedan is dus nog lang niet voorbij.

Meer over