Afgematte renners zijn dolblij met rustdag

's Ochtends staat Eddy Bouwmans aan het vertrek en hoopt dat niet één of andere 'zot' al na twintig kilometer zal besluiten tot een demarrage....

Van onze verslaggever

Wybren de Boer

GUZET-NEIGE

Zestien dagen trekt de karavaan nu door Frankrijk en Miguel Indurain is de snelste van allemaal. Met een gemiddelde snelheid van 40,6 kilometer per uur heeft de Spanjaard in ruim twee weken een afstand van ruim 2578 kilometer afgelegd. Nog 1057 scheidden hem en zijn volgelingen van Parijs.

Hoewel nog twee loodzware tochten door de Pyreneeën op het programma staan, is de kans groot dat de 82ste editie van de Tour de geschiedenis ingaat als de snelste ooit. 'Het is niet de zwaarste Tour die ik heb meegemaakt, maar wel de snelste', zei Erik Breukink zondag in Guzet-Neige. Het record dateert uit 1992 toen Indurain met 39,5 kilometer per uur naar de Champs Elysées raasde.

Na het startschot de benen een uurtje warm draaien en een beetje bijkletsen, zoals in de eerste paar dagen, is er niet meer bij, aldus Bouwmans. Maar hoe dat kan? Bouwmans: 'Geen idee. Je ziet dat de meeste renners niet meer zo makkelijk zitten, maar toch laten ze zich opjutten door elkaar. En dus vliegen we er in.'

Een van de artsen van de Novell-ploeg van Jan Raas is Ignace van Meerwijk. Dat het fietsen van de Tour per definitie een ongezonde bezigheid is, bestrijdt hij. 'Dat is nooit wetenschappelijk bewezen.' Akkoord, het lichaam loopt schade op, maar die is wel reversibel, herstelbaar. 'Een getraind lichaam kan heel veel verdragen. En dit zijn natuurlijk perfect getrainde jongens.'

Bovendien heeft de Tour-directie de laatste jaren meer oog gekregen voor de gezondheid van de renners, meent Van Meerwijk. 'Die gedachte van ''hoe langer en hoger, hoe beter'', die bestaat niet meer. En twee rustdagen, dat is prima.'

Een gemiddelde coureur verliest per dag rond de 7000 kilocalorieën. Te veel om langs natuurlijke weg aan te vullen. Langzaam raakt derhalve de beschikbare energievoorraad uitgeput. In het lichaam ontstaat een tekort aan hemoglobine, nodig voor de opname van zuurstof, eiwitten en mineralen. Aan alles eigenlijk.

Het bewijs wordt geleverd door de hartslagmeter van Bouwmans. 'In het begin van de Tour en in de Alpen kwam die tot 195 als ik voluit ging. Nu kom ik niet verder dan 180. En dan geef ik alles. 't Is vermoeidheid en dat krijg je niet weg met borden spaghetti, muesli en broodjes kaas.'

Van Meerwijk: 'Een mens kan eenvoudigweg niet blijven eten. In dit geval blijft het opnamevermogen achter bij de behoefte. En onbeperkt drinken gaat ook niet. Iemand die zeven liter water achterover slaat, krijgt diarree. En niet zo'n beetje ook. Dan kan je fietsen helemaal wel vergeten.'

Zestig van de 189 gestarte renners zijn al uit de koers verdwenen, waarmee aflevering 82 van La Grande Boucle ook op dat gebied een historisch hoogtepunt - of dieptepunt - dreigt te bereiken. Volgens Van Meerwijk is de oorzaak niet zozeer het moorddadige tempo waarin de stoet voorbij trekt, maar bovenal de vaak tropische omstandigheden waaronder de renners hun werkzaamheden dienen te verrichten.

In Frankrijk was het de voorbije veertien dagen bijna zonder uitzondering ruim boven de 30 graden. Bij zware inspanningen, zoals het beklimmen van drie cols hors categorie, raakt het lichaam in zo'n geval ernstig ontregeld.

Van Meerwijk: 'Het is te vergelijken met koorts. Als de temperatuur van het lichaam oploopt tot boven de 38 graden, functioneren de cellen niet meer. Dan worden bijvoorbeeld geen vitamines meer aangemaakt. Met water drinken kun je je daar slechts ten dele tegen wapenen. Het lichaam kan beter tegen maximale kou dan tegen maximale warmte.'

In dat opzicht beleefden de renners zondag een aangename middag. Laag hangende bewolking zorgde in de rit naar Guzet-Neige, op 1510 meter hoogte, voor een koele en vochtige aankomst. 'Dat is beter dan die vreselijke hitte', zei Maarten den Bakker, bezig aan zijn derde Ronde van Frankrijk.

Van Meerwijk: 'Renners menen dat ze bij dit weer meer zuurstof kunnen opnemen. Of dat zo is, is de vraag. Er zit bij vochtig weer wel meer zuurstof in de lucht, maar het is nooit bewezen dat sportmensen ook daadwerkelijk meer zuurstof opnemen. Geeft niet, het psychologische effect moet je niet uitvlakken.'

Den Bakker had gisteren zo'n dag dat de benen ineens goed waren. 'En dan probeer je wat, want je wilt niet drie weken in de anonimiteit fietsen.' Nee, hij is geen topper en forceren zal hij zich daarom ook niet. Maar als hij zich goed voelt en er is een demarrage, dan springt hij mee. 'Wie weet laten ze je gaan. Ik ben geen gevaar voor de toppers hè.'

Die drang om voor één dag uit de anonimiteit te treden, is er ook de reden van dat het peloton nu al twee weken in volle galop door Frankrijk trekt. Den Bakker: 'Echt, geloof mij, de meesten zitten stuk, maar niemand houdt rekening met een ander. De klassementen zijn zo goed als gemaakt, dus rijdt iedereen voor een dagprijs.

'Er zijn altijd renners die een goeie dag heb. Dat is onverklaarbaar, ik had het vandaag. Dus demarreer je. Je weet nooit. Uiteindelijk moet het peloton wel reageren, waardoor het tempo omhoog vliegt.'

Op weg naar Guzet-Neige durfde Den Bakker een aanval aan, omdat vandaag een rustdag op het programma staat. Was dat niet het geval geweest, dan was hij gisteren 'mooi veilig' in het peloton gebleven. Want ook bij hem is het beste eraf. ''t Zijn niet alleen de minderen die afzien hoor, ook de meeste toppers zitten er doorheen. Tonkov is al naar huis, dat is toch niet de eerste de beste.

'Hoe vaak ik al niet heb gedacht ''zoek het uit met je klote-Tour, dit is onmenselijk, ik ga naar huis''. Maar ja, een dag later voel je je iets beter en probeer je toch te ontsnappen. Maar die rustdag komt als geroepen.'

Ook voor Erik Breukink, die gisteren 'een verschrikkelijke inzinking' beleefde. Morgen wacht de koninginnerit, een etappe over 206 kilometer met vier cols van de eerste categorie en een van de buiten categorie, de Tourmalet. Breukink: 'De slechtste berg die er bestaat. Reken maar dat er slachtoffers vallen.'

Meer over