Affront

Balkenende weet het zeker: het wordt ja...

Minstens zo optimistisch waren haar begeleiders over de kansen van Glennis Grace, toen ze in Kiev aan haar optreden begon. Wat ging er mis?

Uiteraard heb ik gisteren meteen alle commentaren en analyses gelezen. Als je over het Songfestival spreekt, heb je het tenslotte over een oud en vertrouwd Europa, waar Corry Brokken en Ajax kampioen konden worden omdat we nog met z'n zessen, later met z'n negenen, en op z'n ergst met z'n twaalven waren.

Dat zien de deskundigen achteraf ook als de voornaamste oorzaak van het affront dat Nederland in de Oekraïense hoofdstad werd aangedaan. Het is allemaal te groot en te onoverzichtelijk geworden. Misschien zou je ook met 39 deelnemers nog wel de intimiteit kunnen vinden die vroeger, toen het er vijftien of twintig waren, vanzelfsprekend was. Maar het gaat niet alleen om de veelheid, het gaat vooral om de onoverbrugbare onderlinge verschillen.

Toen de Muur er nog was had je west en oost, NATO en Warschaupact, vrijheid en onderdrukking, de Rolling Stones en het Don Kozakkenkoor. Dat was duidelijk. En einde Koude Oorlog of niet, de tegenstellingen zijn niet ineens verdwenen, je kunt ze ook niet ongestraft loochenen. Hoe moet je de soul van Glennis ooit verzoenen met de half-Aziatische hoempa uit landen als Moldavië, Wit Rusland en Macedonië? Wat zou Schubert met z'n Winterreise hebben moeten zoeken op een country-and-western-concours?

East is east and west is west, and never the twain shall meet.

Fnuikend voor ons uitzicht op een finaleplaats is uiteraard ook het systeem van de televoting geweest.

Vroeger had je in elke hoofdstad een jury van vakmensen, die niet alleen de tekst, de muziek en het arrangement op een goudschaaltje wogen, maar ook de stem, de oogopslag en het toilet van de zanger. Die professionaliteit is aan de kant gedaan. Net trouwens als de begeleidende orkesten die live onder leiding stonden van mannen die allemaal op Dolf van der Linden leken.

Waarom hebben we dat laten gebeuren?

Het kan de invloed van het jonge D66 zijn geweest, dat iedereen jarenlang de kop gek heeft gezeurd over het nut van een referendum. Want daar hebben we het over als we het over televoting hebben: over het modieuze verlangen om het vakmanschap af te zweren, en over van alles en nog wat het volk te raadplegen.

Zou de oude Van Mierlo er nog in geloven? Waarschijnlijk allang niet meer, maar ik kan me niet herinneren dat hij bijtijds een oproep tot het Europese commissariaat voor muziek heeft gericht met de ruiterlijke erkenning dat hij zich had vergist, en dat ze met onmiddellijke ingang weer om het oordeel van experts moesten vragen.

De oude Brinkhorst was op dat punt eerlijker. 'We houden nu een referendum', schreef hij in het blad Forum, 'over een zaak waar de bevolking niets van weet. Europa gaat de burger vér boven de pet.'

De kwaliteit van een lied soms niet?

Maar de uitspraak van Brinkhorst was politiek, en ook op dat terrein was hij al te laat. Dus Glennis Grace had helemaal niks aan 'm.

Is een Nederlands nee tegen het Eurovisie Songfestival een optie?

Dat 'de schandvlek van Kiev' zoals we het incident toch rustig mogen noemen, de verkiezingen van 1 juni zal beïnvloeden lijkt me een ding dat zeker is. Het kabinet zal volhouden dat het er net zo weinig mee te maken heeft als met de dure euro, of de toetreding van Turkije – maar draai 't 's om. Stel dat Glennis, gelauwerd terug uit de Oekraïne, alle ministers onder aan de vliegtuigtrap voor de ja-campagne had kunnen omhelzen!

Nu kon de koningin van het Nederlandse lied op de vraag van Het Journaal hoe ze zich voelde, alleen maar zeggen: 'Ja, kut'.

Meer over