NieuwsCode Oranje

Advocaat Plasman gaat De Mos in het gareel houden in politieke partij Code Oranje

De democratie moet weer van de grond af worden opgebouwd. Dat gaan de van fraude verdachte Haagse ex-wethouder Richard de Mos en zijn advocaat Peter Plasman doen als ze worden gekozen in de Tweede Kamer.

Richard de Mos en Peter Plasman na afloop van de persconferentie over de nieuwe partij.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Ze zijn allebei op weg naar het Binnenhof. Richard de Mos komt te voet, wandelend door zijn geliefde Den Haag raapt hij nog wat zwerfvuil op en stopt dat in de vuilnisbak. Advocaat Peter Plasman komt, in leer verpakt, op de Harley Davidson. Ze vinden elkaar op de hoek van het Plein en gaan, de gezichten strak, richting Ridderzaal. Twee kerels van stavast.

Met dat filmpje wordt maandagochtend het duo gepresenteerd dat Code Oranje volgend jaar aan Kamerzetels moet helpen. Veel mannetjesmakerij voor een beweging die alle politieke vernieuwing van onderaf wil laten komen. Want dat is waar Code Oranje voor staat: innovatieve raadpleging van de burger, zodat die nauw betrokken is bij agendering en besluitvorming.

Code Oranje bestaat al een paar jaar. De beweging werd opgericht door Bert Blase, waarnemend burgemeester van Heerhugowaard. Het was vijf voor twaalf in de politiek vond hij: het vertrouwen kalft af. Hoogste tijd om naast de 2 procent Nederlanders die lid is van een partij ook die andere 98 procent te betrekken bij de besluitvorming. Een aantal burgemeesters en wethouders steunt hem in dat streven. Lokale partijen vormen, naast straatinterviews en online-peilingen, een belangrijke bron van informatie.

Landelijke uitstraling

Tijd voor de volgende stap: meedoen aan de landelijke verkiezingen, ‘om de democratie van de grond af weer op te bouwen’. Voormalig PVV-Kamerlid De Mos, die zich in de Haagse gemeentepolitiek tot burgerpoliticus ontpopte, ijverde als wethouder voor wat Blase in gedachten heeft: burgertoppen, burgerjury, burgerbegroting, bindend referendum. Hij verwierf er als lokale politicus landelijke uitstraling mee.

De Mos moest terugtreden omdat hij van corruptie wordt verdacht. Beslissingen die hij als wethouder nam zouden mogelijk zijn beïnvloed door donaties die zijn partij ontving. Advocaat Plasman staat hem bij in zijn rechtszaak. De twee kwamen erachter over veel hetzelfde te denken. En nu is Plasman, die in 2017 aan de verkiezingen meedeed met de lijst Niet-Stemmers, de nummer twee van Code Oranje.

De Mos zegt bij de presentatie voluit in te zetten op een schoon, heel en veilig Nederland, hij wil als volksvertegenwoordiger luisteren naar de inwoners. Bij Plasman gaat het om het renoveren van de rechtstaat. Hij noemt de uitruil met het aanblijven van minister Grapperhaus en het herroepen van de coronaboetes als voorbeeld van waar het misgaat, net als het intrekken van de aanklacht tegen rapper Akwasi.

Kleerscheuren

‘Ik heb De Mos leren kennen als een figuur die laat zien hoe het kan’, zegt Plasman. ‘Onorthdox optreden levert soms kleerscheuren op. Dan moet je een beetje worden bijgestuurd. Daar staat hij open voor.’

Dat bijsturen, dat wil Plasman doen, vertelt hij na het officiële gedeelte. ‘Vaak gaat het om beeldvorming. De Mos boekte in korte tijd veel succes. Dan komt er van alles tegelijk op je af. Je moet oog hebben voor de structuur waarin je werkt, in zijn geval het ambtelijk circuit.’ Voor Plasman is in de corruptiezaak belangrijk dat van persoonlijk gewin geen sprake was. ‘Het OM heeft ongelooflijk zwaar op hem ingezet.’

Mocht De Mos als Kamerlid alsnog veroordeeld worden, dan is de afspraak dat hij zich terugtrekt, vertelt Blase. ‘Elke partij ontvangt donaties. Ik ben nu tien jaar burgemeester en heb dit soort zaken vaker zien passeren. Doorgaans worden ze heel anders verwoord.’ De Mos komt rond Kerstmis met een boek over de affaire.

Beide kandidaten zullen zich, mocht het zo ver komen, niet uitsluitend met het Kamerwerk bezighouden. Plasman wil betrokken blijven bij zijn advocatenkantoor, De Mos gaat op voor een volgende termijn als raadslid in Den Haag.

Ook Ruud Koornstra, energiecommissaris van Nederland, maakt deel uit van de harde kern. ‘Toen ik hoorde dat Code Oranje met De Mos in zee wilde, was mijn eerste reactie: die klimaatontkenner? Dat vind ik een eikel’, vertelt hij. Inmiddels is hij om. ‘Hij is groener geworden dan ik had durven hopen.’

Koornstra maakt deel uit van een groep van tien kandidaten die onderling de volgorde van de lijst bepaalt. Volgens opiniepeiler Maurice de Hond vindt 46 procent van de bevolking ‘dat er ruimte is voor een beweging als Code Oranje’.

Vorige week sprak de Volkskrant Richard de Mos over zijn samenwerking met Plasman: ‘We vinden allebei dat de burger niet gehoord wordt.’

Meer over