Adams voorziet pas op termijn verenigd Ierland

Gerry Adams, leider van Sinn Fein, trapte met een daverende knal een open deur in, maar het was niettemin een belangrijk politiek signaal dat hij dat deed....

BERT WAGENDORP

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

Voor de leider van de Noord-Ierse republikeinen was het een gewaagde uitspraak. Ook de aanhangers van Sinn Fein en IRA zijn niet gek, en weten dat het nog wel even zal duren voor hun droom werkelijkheid wordt. Maar van Adams wordt, vooral door de hardliners binnen zijn beweging, verwacht dat hij, zeker op een publiek podium, in ronkende bewoordingen spoedige hereniging van de twee Ierlanden eist.

Dat deed hij maandag in Belfast niet. 'Het is onwaarschijnlijk dat wij ons doel in mei al zullen bereiken', zei Adams. 'Daarom zal het gevecht voor dit volkomen legitieme, democratische en wenselijke doel ook na mei doorgaan.' Adams voegde daaraan toe dat zijn partij zich aan de uitkomst van de besprekingen zal houden, en aan de belofte van geweldloosheid.

Adams is bezig met een koorddansnummer van allure. Enerzijds moet hij zijn Britse en Ierse gesprekspartners bij de besprekingen blijven overtuigen van het feit dat Sinn Fein streeft naar een constitutionele oplossing van het Noord-Ierse conflict. Anderzijds moet hij de haviken binnen zijn achterban, die het liefst weer met bommen zouden gaan gooien, te vriend houden.

'Wij blijven volledig toegewijd aan onze republikeinse doelstellingen en wij zullen elke overeenkomst in deze fase zien als deel van een overgangsproces naar Ierse eenheid en onafhankelijkheid', zei Adams. Die woorden waren bedoeld voor de republikeinen die vrezen dat hij zich te toegeeflijk opstelt tegenover de tegenstanders van hereniging.

Adams had eerder duidelijk gemaakt waar een vredesregeling in zijn ogen aan moet voldoen, wil hij voor Sinn Fein acceptabel zijn. Er moeten volgens Sinn Fein sterke Noord-Zuid-instituties komen, die zeggenschap krijgen over zaken als politie en rechterlijke macht. De Unionisten vinden dat dergelijke lichamen hooguit mogen beslissen over gezamenlijke toeristische initiatieven.

Verder vindt Sinn Fein dat de gehate Noord-Ierse politiemacht, de RUC, moet worden ontmanteld, dat het Britse leger zich uit de provincie moet terugtrekken en dat gevangen zittende leden van de IRA (door Sinn Fein beschouwd als krijgsgevangenen) moeten worden vrijgelaten.

De Unionisten verwezen de eisen van Sinn Fein gewoontegetrouw naar de prullenbak. 'Niet serieus te nemen en niet realistisch', zei leider David Trimble. Maar minder bevooroordeelde analisten zagen in Adams woorden een poging de Britse en Ierse regering van wisselgeld te voorzien, nu Sinn Fein het grote doel voorlopig even in de ijskast heeft gezet. Over geleidelijke terugtrekking van het Britse leger, de vrijlating van gevangenen en omvorming van de RUC valt in de ogen van beide regeringen te onderhandelen.

Een moeilijk punt gedurende de laatste weken van de onderhandelingen wordt de kwestie van de Ierse grondwettelijke aanspraken op de provincie. Voor de Unionisten is dat een harde eis, waar de Ierse regering wel aan wil voldoen. Maar volgens Mitchel McLoughlin, de voorzitter van Sinn Fein, 'komen wij allemaal in serieuze problemen' als de Ieren inderdaad hun aanspraken schrappen.

'Nationalisten willen in hun eigen land niet als Palestijnen worden behandeld', zei McLoughlin, 'zeker niet de nationalisten in het noorden. Elke poging de deling te versterken door de claim op Ierse soevereiniteit te schrappen, is onacceptabel en zou het hele vredesproces ondermijnen.'

Meer over