ABC voor beleggers

Durft u nog, na alle vervlogen beursdromen, doorgeprikte internethypes en over elkaar bui telende winstwaarschuwingen? Een beknopt abc voor de belegger die bereid is zich wel tweemaal te bedenken....

ABN Amro

De beursbank bij uitstek. D r kan de Nederlandse belegger niet omheen. Sinds de fusie tussen de chique handelsbank Algemene Bank Nederland en de wat wildere Amro Bank in 1990 is abn Amro dé grootmacht op Beursplein 5. Het internationale netwerk van de abn en de zakenbankactiviteiten van de Amro Bank pasten prima bij elkaar. De bank richt zich naast de particuliere klant vooral op de financiering van bedrijfs- en handelskredieten en op de beurshandel.

Op dat terrein speelt abn Amro de concurrentie vanaf midden jaren negentig volledig zoek. abn Amro domineert de markt voor beurs emissies. De bank is als enige Neder landse zakenbank in staat om te wedijveren met grote Amerikaanse emissiebanken als Goldman Sachs en JP Morgan. Uitzendbedrijf Con tent, amusementsconcern Ende mol, telecomdienstverlener kpn en internetaanbieder World Online: allemaal door abn Amro naar de beurs gebracht.

De agressieve aanpak van abn Amro heeft ook nadelen. De bank wordt met enige regelmaat genoemd bij affaires. Tijdens een onderzoek naar handel met voorkennis midden jaren negentig rond technologiebedrijf hcs, moest Rijkman Groenink als getuige voor de rechter verschijnen. De topman van abn Amro moest dit jaar opnieuw getuigen bij de rechter: dit keer over de veelbesproken affaire rond het diamantfiliaal van abn Amro. Ook de mislukte beursgang van World Online zal nog wel enige tijd voor onrust zorgen op het hoofdkantoor.

Maar ja, groot zijn op de beurs van een klein land is geen garantie voor succes. Ondanks een alliantie met het zeer chique Britse Roth schild, is de zakenbank van abn Amro er niet in geslaagd een vooraanstaande positie te verwerven op Wall Street, de plek waar de échte grote deals worden gesloten. Ook op andere terreinen is de bank er niet in geslaagd zich op te werken tot een financiële grootmacht. Groot in Nederland, maar te klein in Europa.

Topman Groenink heeft aandeelhouders een verdubbeling van de aandelenkoers beloofd tussen 2001 en 2004, én een plaatsje in de topvijf van grote banken. Of dat gaat lukken nu de beursgekte is afgekoeld, is de vraag. De koers van het aandeel is terug op het niveau van medio 1997. Omdat eerdere fusiebesprekingen met ing zijn stukgelopen, lijkt een samensmelting met een grote buitenlandse bank de enige optie. De wens van de abn Amro-top om te fuseren met een gelijkwaardige partner maakt de speurtocht naar geschikte kandidaten moeilijker. En dat blijkt op de beurs.

baan company De gebroeders Baan. Jan en Paul hadden het goed voor elkaar, toen ze in mei 1995 naar de beurs gingen. In Amsterdam en New York natuurlijk, want daar worden de grote zaken gedaan. De strategie leek te werken. In nog geen drie jaar steeg het aandeel Baan 1000 procent in waarde naar 48 euro. Het softwarebedrijf was de lieveling van de belegger.

Tot het misging en het aandeel sneller kelderde dan het steeg. Baan heeft lopen sjoemelen met de boekhouding. Het rijk van de gebroeders bestond alleen op papier. Na een doodsstrijd van een jaar werd Baan in september 2000 voor 2,85 euro per aandeel van de beurs gehaald door Invensys.

Content 'Wij zijn pas content als u dat bent.' Met die slogan veroverde het uitzendbedrijf van Sylvia Tóth eind jaren tachtig de Neder landse markt. Ze kocht het bedrijf in 1985 van een Britse investeerder en bracht een deel in 1986 naar de beurs voor 27,50 gulden. Voordat Tóth eind 1997 opstapte als bestuursvoorzitter, verkocht ze nog eens 40 procent van de aandelen. Dit keer voor 70 gulden per stuk. Ze werd er miljonair mee, de belegger niet. De koers van het aandeel daalde zo hard dat abn Amro na koerssteun met 10 procent van de stukken bleef zitten. De bank vond in 1999 in het Belgische Creyf's een kandidaat om Content over te nemen. De overnameprijs? Juist, 33 euro, oftewel 72 gulden. Bijna 50 procent boven de beurskoers op dat moment. Fijn voor beleggers, niet voor de Content-top. De overname leidde tot een voorkenniszaak. Twee directeuren en president-commissaris Arie Maas werden veroordeeld tot voorwaardelijke boetes.

De Vries Robbé Voorheen Mulder Boskoop, producent van betonmixers. Na een reverse takeover in 1997 werd het fonds in 1998 omgedoopt tot De Vries Robbé, een gevelbouwer en technisch uitzendbureau. Snel daarna viel er een lijk uit de kast: het bedrijf kwam in financiële problemen en werd door de beurs op de vingers getikt. Bestuurders, grootaandeelhouders en commissarissen begonnen een robbertje vechten dat zijn weerga niet kent in de Nederlandse beurs historie. Procedure na procedure, onderzoek op onderzoek. De winnaar? Niet de belegger. De koers is sinds de overname van Mulder Boskoop van 25 euro gedaald naar 77 eurocent. De les? Beleg nooit in het speelgoed van een paar grootaandeelhouders. (Zie ook upc)

Emis Beter bekend als Bureau Inter/View, inderdaad het eerste bedrijf van Maurice de Hond. Ook al geen succes (zie verder New conomy). De Hond, die in 1980 als marktonderzoeker en opiniepeiler bij Inter/View begon, bracht het bedrijf in 1986 naar de beurs. Eerste prijs van het aandeel: 22,50 gulden. Na een kleine stijging is die prijs nooit boven de emissiekoers gekomen. Ondanks zijn grote succes als opiniepeiler mislukte het beursavontuur van Inter/View. 'Het doel was internationaal te groeien maar dat is mislukt', verklaarde De Hond, inmiddels gepromoveerd tot commissaris, in 1997 in de Volkskrant. In 1995 fuseerde Inter/View met concurrent nss. Het fusiebedrijf ging Emis heten, European Marketing Information Services. De koers? Een eurotje of 5, zo'n beetje de helft van de emissiekoers.

Filmfonds Beleggen in film is in. Dankzij een fiscale stimuleringsregeling van voormalig staatssecretaris Vermeend, kunnen beleggers zogenaamd risicoloos instappen met het uitzicht op een rendement van tientallen procenten. Hoe dat kan? De belegger in film wordt dankzij een trucje gezien als een investeerder. Daardoor kunnen eventuele verliezen direct worden afgetrokken van de belasting. Door daarbovenop nog eens een verzekering af te sluiten die de investeerder beschermd tegen een faillissement, kan het risico tot vrijwel nul worden teruggebracht. Vrijwel, zoals de beleggers in de failliet verklaarde film Ocean Warrior hebben gemerkt. Zij krijgen inderdaad 60 procent van de inleg terug van de fiscus, dankzij Vermeend, maar naar de rest kunnen ze fluiten omdat de beloofde verzekering niet bleek te zijn afgesloten. Conclusie: risicoloze beleggingen bestaan niet.

Getronics Net als zusterbedrijven Geveke en gti in de jaren tachtig verzelfstandigd en naar de beurs gebracht door svh, de voormalige Steenkolen en Handelsvereniging van de familie Fentener van Vlissingen. Automatiseringsbedrijf Getronics maakt turbulente tijden door. Onder bestuursvoorzitter Ton Risseeuw groeide het bedrijf snel. Met de overname van het Amerikaanse Wang in 1999 verdrievoudigde het bedrijf de omzet en drong het door tot de top-25 van grootste beursbedrijven. Wang was de kroon op het werk van Risseeuw, die meteen daarna vertrok en inmiddels commissaris is bij kpn. Verstandige beslissing, want het bijna 4 miljard gulden kostende Wang bleek voor Getronics moeilijk te verteren. Duidelijk gevalletje van ondernemersovermoed. Het aandeel is een jaar na de overname in een vrije val geraakt en is nu nog maar 5 euro waard. Toen Getronics Wang overnam was, een aandeel bijna drie keer zoveel waard.

HCS Technology Automatiseringsbedrijf dat ooit prijk te op het shirt van Feyenoord. Het bedrijf is echter vooral bekend vanwege de voorkennisaffaire rond Joep van den Nieuwenhuyzen. De voormalig topman van conglomeraat Begemann zou in 1994 met voorkennis hebben gehandeld tijdens een poging om hcs van de ondergang te redden. Na een slepende procedure werd Joep in 1996 door de Hoge Raad vrijgesproken. Daarmee was de zaak nog niet ten einde. Van den Nieuwenhuyzen startte samen met Begemann een schadeprocedure tegen de staat. De claim van ruim een miljard gulden kreeg in de vorm van een superdividend een beursnotering, een wereldprimeur. Overigens beleefden beleggers daar weinig plezier aan. Bega claim verloor de eerste ronde bij de Haagse rechtbank. Het aandeel Begaclaim, ooit 6,5 euro waard, doet nu nog circa 50 eurocent.

IBM International Business Machines, bijnaam Big Blue. Al ver voor de hype rond de technologiebeurs Nasdaq was computerbouwer ibm een huishoudnaam in de Verenigde Staten. ibm is een van de eerste beursgenoteerde computerbedrijven. Tijdens de oorlog ontwikkelde het bedrijf een ponskaartmachine, een voorloper van de pc. Daarna domineerde het bedrijf decennialang de markt voor grote bedrijfscomputers. In 1991 introduceerde ibm de personal computer. Het eerste besturingssysteem hiervoor, ms Dos, werd gemaakt door Bill Gates. Bij beleggers kan ibm, dat ook via de Amster damse beurs kan worden verhandeld, niet kapot. Sinds 1974, toen het een dieptepunt van 10 dollar noteerde, is het aandeel met ruim 1100 procent in waarde gestegen. Mooie belegging, maar niet zo mooi als het bedrijf dat ibm zo gracieus de licentie op haar besturingssysteem gaf. Het aandeel Microsoft is sinds de introductie in 1986 van 18 dollarcent gestegen naar 60 dollar, een winst van 30 duizend procent.

JDS Uniphase JDS wie? jds Uniphase, een Amerikaanse maker van glasvezelapparatuur. Het bedrijf, een van de vele voormalige sterren op de technologiebeurs Nasdaq, schreef onlangs geschiedenis door in een jaar een verlies te boeken van 50 miljard dollar. U leest het goed: een verlies van 125 miljard gulden, daarmee kan een kwart van de Nederlandse staatsschuld worden afgelost. De oorzaak? Het bedrijf moest door een wijziging van de Amerikaanse boekhoudregels de waarde van een serie overgenomen bedrijven bijstellen door de scher pe koersval op de Nasdaq. Daardoor zijn die bedrijven veel minder waard dan er ooit voor werd betaald. En beleggers? Wie op het hoogste punt is ingestapt, is 95 procent van zijn geld kwijt.

KPN Ooit een must have voor beleggers. Een aandeel voor het volk, met die slogan werd het voormalig bel- en postmonopolie van de staat in 1994 naar de beurs gebracht. Een aandeel kostte 49,75 gul den, particulieren kregen bij de eerste 75 stukken 2,50 gulden korting. Het begrip knakenjager deed zijn intrede op Beursplein 5.

Voor die kleine vijftig gulden kreeg de belegger een aandeel in een post- en een telecombedrijf. Onder de naam tnt Post Groep (tpg), ofwel Tante Pos, werd het bedrijf afgesplitst. tpg kreeg in juni 1998 een zelfstandige notering op de beurs. De splitsing wordt gezien als een hoogstandje van het management dat met twee gespecialiseerde bedrijven op zoek gaat naar overnames en winstgroei. Door de snelle beursgang hebben de voormalige staatsbedrijven toegang tot het kapitaal waarmee grotere branchegenoten kunnen worden opgekocht.

Ondanks die mooie vergezichten heeft de knakenjager van toen het beter gedaan dan de belegger met een langetermijnvisie. Het aandeel kpn ligt met een koers van 5 euro onder de introductieprijs, die gecorrigeerd voor aandelensplitsingen en de afsplitsing van tpg op 7 euro uitkomt. Pijnlijk, zeker voor de particulieren die circa 15 procent van de aandelen kpn bezitten. Hun verlies is nog pijnlijker, gezien de hoogste koers ooit van 75 euro die het aandeel voorjaar 2000 haalde.

Wat er sindsdien gebeurd is? Op het moment dat kpn een grote investering deed met de overname van het Duitse mobiele-belbedrijf e-Plus, zijn beleggers gaan twijfelen over de winstgevendheid van telecommunicatie. Dat komt mede door de hoge investeringen die zijn gedaan in licenties en netwerken voor mobiel internet. Kunnen die investeringen worden terugverdiend?, vraagt de professionele beleggersgemeenschap zich af.

Die vraag heeft kpn hard geraakt. In een poging mee te doen met de grote telecomjongens uit Duitsland, Engeland en Frankrijk, heeft het bedrijf zich zwaar in de schulden gestoken. Zo zwaar dat het nog maar de vraag is of het bedrijf die schulden kan terugbetalen. Op de beurs vertaalt zich dat in een lagere beurskoers, waardoor het voor kpn onmogelijk is geworden om met de uitgifte emissie geld op te halen om die schulden af te lossen. Nu de toegang tot nieuw kapitaal is afgesneden, is het snel gegroeide kpn binnen een jaar verworden tot een bedelaar. Ook voor een voormalig staatsbedrijf waarvan de overheid nog ruim 30 procent bezit, gelden de harde wetten van de beurs. Voor wie die knaak in 1994 heeft laten liggen: hoe hoger het rendement, hoe groter de risico's.

Laurus Samenraapsel van supermarktformules dat in 1998 is ontstaan na fusies tussen Super de Boer, Unigro en de Vendex Food Group. De nieuwe combinatie, genoemd naar de laurierplant, zou met verschillende formules de almacht van Albert Heijn in Nederland aanvallen en de Spaanse markt bestormen. In 1999 leek dat te lukken. De koers steeg naar een record van 27,50 euro. In 2000 kwamen de tegenvallers. Op de Spaanse markt wilde het niet vlotten en de harde concurrentie drukte de marges in Nederland. Topman Willy Angenent werd aan de kant gezet en vervangen door Ole van der Straaten. Zijn aanvalsplan, de vele ketens van Laurus onder de merknaam Konmar brengen, hielp even. De uitvoering bleek echter lastig en na ruzie binnen de top van het bedrijf, verdween het laatste beetje beleggersvertrouwen. De Laurus-les: supermarktconglomeraten moet je mijden.

Management Share Automatiseerder Management Share is actief in de ontwikkeling van maatwerksoftware, lezen we over dit muurbloempje van Beursplein 5. Klinkt goed, maar nadere bestudering leert dat ruim de helft van alle aandelen in vaste handen is. Dat moet voor iedere belegger een duidelijke waarschuwing zijn. Sinds de beursgang midden jaren tachtig moddert het bedrijf van het ene bijna-faillissement, via een nieuwe emissie en reorganisatie naar de volgende bestuurscrisis. Het bedrijf wordt via twee bv's sinds 1993 gecontroleerd door de puissant rijke gebroeders Don. Enkele goede jaren daargelaten, is Management Share voor beleggers een drama. Het aandeel is nog net 50 cent waard en het bedrijf zit op het strafbankje.

Newconomy Tweede mislukte poging van Maurice de Hond om een mooi beursfonds op te bouwen (zie ook Emis). De Hond, dacht met zijn kraamkamer voor internetondernemers een goede kans te maken. Helaas voor Maurice, ging hij naar de beurs op het moment dat de internetbel leeg begon te lopen. Newconomy, dat nog het meest lijkt op een beheersmaatschappij, zag de waarde van zijn belangen in scherp tempo dalen. Een gevecht om de macht met de commissarissen, uiteindelijk door De Hond gewonnen, trok het bedrijf verder in het moeras. De koers van Newconomy? Een aandeeltje, ooit ruim 20 euro waard, wordt nu weggegeven voor 20 eurocent.

Ogem Kunnen grote gerenommeerde bedrijven niet failliet gaan? Think again. Neem Ogem, een bouw- en handelsconglomeraat dat in 1980 tenonder ging. Onder leiding van oud-minister B. Udink vertilde dit bedrijf zich aan de overname van het Duitse bouwbedrijf Beton und Monierbau en de bouw van enkele futuristische kantoortorens in Rotterdam. Wat niet kon gebeuren, Ogem was in de kern een gezond bedrijf, gebeurde toch: de schuldenlast bleek te hoog en Ogem ging failliet. Terwijl Ogem-aandeelhouders achterbleven met aandelen in een sterfhuis, gingen de gezonde onderdelen, handelsonderneming Otra en bouwbedrijf tbi, zelfstandig verder.

Put-optie Ooit waren ze goed voor gratis geld. We schrijven de campinghausse van 1997. De koersen schieten omhoog, beleggers kopen vanaf hun vakantieadres aandelen met hun mobieltje. Ook populair is het verkopen - schrijven, in beursjargon - van put-opties. In ruil voor een premie neemt de particulier de verplichting op zich op termijn aandelen te kopen tegen een vaste prijs. Put-opties worden geld waard als de koersen dalen, maar daar dacht niemand aan tijdens de campinghausse. De verkoper heeft de plicht om een aandeel voor bijvoorbeeld 10 euro te verkopen terwijl het op de beurs nog maar 5 euro waard is. De verkoper van de put-optie speculeert dus eigenlijk op stijgende beurskoersen. Na de campinghausse volgde dan ook een kater: de Azië-crisis. Toen de koersen begonnen te dalen, waren de verkopers van put-opties de pineut. Zij moesten aandelen kopen die op de beursvloer alleen tegen een lagere prijs konden worden verkocht. De gekregen premie bleek meestal een schamele vergoeding.

Quantum Investment Fund Beleggingsfonds van de Hon gaarse superspeculant Geor ge Soros. Soros' Quantum Fund gokte in 1992 met een aanzienlijk deel van het miljardenvermogen op een koersval van het Britse pond. Die gok, het Britse pond daalde scherp in waarde toen de Britse regering uit het Europese Monetaire Stelsel stapte, leverde het Quantum Fund naar schatting een miljard dollar op. Soros was de nieuwe goeroe van de financiële markten. Maar ook superspeculanten zitten wel eens fout. Tijdens de roebel-crisis in 1998 verloren Soros en de zijnen miljarden. Ook de crisis op de Nasdaq kostte het Quantum Fund geld. Tip voor beleggers met ambitie: Soros zoekt een nieuwe fundmanager voor zijn Quantum Fund. Minimum-eis: gemiddeld rendement van 15 procent per jaar.

Robeco De R is voor Robeco, of moeten we Rabobank schrijven? De grootste aanbieder van beleggingsfondsen in Nederland is sinds vorig jaar volledig eigendom van de voormalige boerenleenbank. Daarmee kwam een einde aan de zelfstandigheid van de in 1929 opgerichtte beleggingsreus. Robeco hoopte met de steun van de Rabobank te groeien als professionele vermogensbeheerder met grote overnames.

Dat is niet gelukt. Jammer voor vertrekkend topman Pieter Korte weg, maar voor de particuliere belegger maakt het niet zoveel uit. De prestatie van vlaggenschip Robeco is belangrijker. Het fonds met meesterstrateeg Jaap van Duijn aan de knoppen heeft de krach op de Nasdaq in april van 2000 goed doorstaan, maar sindsdien gaat het toch stukken minder. Het fonds zit nu weer op het niveau van oktober 1999. Altijd nog beter dan de aex-index die is teruggezakt tot het niveau in 1998. Pluimpje voor Van Duijn cum suis.

Sicirec Sici wat? Sicirec staat voor Sistemas de Circulación Ecológica. Een soort beurs voor de verhandeling van participaties in teak en ander hardhout. Beleggen in teak is populair, maar riskant.Je koopt een deel van een bos ergens in de tropen in de hoop dat er over twintig ... dertig jaar mooie grote bomen kunnen worden geoogst. Onderhoud van de plantage en het weer zijn niet de enige risico's. De prijs van teakhout over twintig jaar is moeilijk in te schatten, net als de prijs van de dollar, de munteenheid waarin hardhout wordt afgerekend. Beleggen in teakhout is kortom niet van risico's ontbloot. Voorzichtig zijn dus, ook als het mogelijk is om tegen gunstige tarieven geld te lenen. Beleggers die afwillen van hun participatie, kunnen terecht bij Sicirec. Die geeft prijzen af van programma's die aan de kwaliteitseisen van Sicirec voldoen.

UPC Speeltje van de familie Schneider. Deze Amerikaanse kabelcowboys brachten het kabelbedrijf, door voormalig Philips-topman Boonstra als bleeder aan de kant gezet, in 1999 naar de beurs. Mocht toen niet ontbreken in de portefeuille van de moderne belegger. De kabelaar zou het helemaal gaan maken. Gedreven door een steeds hogere beurskoers kocht upc het ene naar het andere kabelnet op in Europa. Als de portemonnee van topman Mark Schneider leeg dreigde te raken, sprong pa Gene bij met een door moederbedrijf United Globalcom gedekte obligatielening. Schneider senior is de baas van Globalcom en commissaris bij upc. Een mislukte overname van televisiemaker sbs, het instorten van de Nasdaq en zorgen over de grote schuld van upc, brachten het bedrijf terug op aarde. Inmiddels in een aandeel nog maar iets meer dan 1 euro waard, ruim 80 procent onder de emissiekoers, om over het record van 78 euro maar te zwijgen. De familie Schneider maalt er niet om. Geld zat.

TULIP Tulip computers, de naam zegt het al: high tech van vaderlandse bodem. In 1984 brachten oprichters Rob Romein en Franz Hetzenauer Compudata Holding naar de Amsterdamse beurs. De naam werd in 1987 veranderd in Tulip Computers, het belangrijkste product van het bedrijf uit 's Hertogenbosch.

Het was vanaf het begin een waagstuk. Waar het grote Philips in de jaren zeventig nog grote verliezen had geleden, ging het kleine Tulip de strijd aan met het Amerikaanse ibm, de bedenkers van de Personal Computer. Met de steun van Economische Zaken, het ministerie had indertijd miljoenen guldens over voor het behoud.

Na de beursgang, een aandeel moest in 1984 30 gulden kosten, behaalde Compudata met haar Tulip Computers een marktaandeel van 5 procent in Europa. In Nederland was het bedrijf de tweede computerbouwer, achter ibm. Eind jaren tachtig ging het mis. Tulip kon niet mee in de prijzenslag van de grote concurrenten in de vs en de steeds snellere omloopsnelheid van computers. Winst was er nauwelijks, Tu lip bleef met grote, onverkoopbare voorraden computers zitten.

De enige computerbouwer van vaderlandse bodem mocht zich in eerste instantie nog verheugen in de beleggersbelangstelling, maar dat werd minder naarmate de concurrentie groeide. Het aandeel Tulip, in 1990 nog ruim 20 gulden waard, is nu te koop voor - schrik niet - één piek. Dat is een koersval van 95 procent, tel uit die winst.

De oplettende belegger had al in 1986 kunnen bedenken dat er een probleempje was. In dat jaar verklaarde directeur Hetzenauer dat het bedrijf eigenlijk een partner nodig had.

Tien jaar later was het zover, al zal het failliette Commodore niet de partner zijn waarop Hetzenauer in 1986 doelde. Nadat een overname mislukte, kocht Tulip in 1997 delen van de boedel en de merknaam van de Duitse pc-bouwer.

Ondanks deze versterking en de opening van een nagelnieuwe fabriek in Den Bosch - inderdaad, gebouwd met miljoenen staatssteun - moest Tulip in 1998 uitstel van betaling aanvragen. Onverkoopbare voorraden bleven het bedrijf achtervolgen. Het industriële conglomeraat Begemann bracht uitkomst en kocht Tulip op. De nieuwe fabriek werd verkocht aan een Amerikaanse computerbouwer en Tulip nam met steun van Begemann een laptopfabrikant over. De koers piekte eind 2000 nog even op 4 euro. Maar in de loop van dit jaar zakte het weer in. Begemann wil inmiddels van Tulip af, maar wie wil dit voormalige lieverdje van Economische Zaken nog kopen?

Vastgoed Ruim de helft van de Nederlanders belegt in vastgoed via het eigen huis, zeker nu huiseigenaren hun paleizen steeds vaker op de pof financieren met aflossingsvrije hypotheken of beleggingshypotheken. Anders dan bij een hypotheek die wordt afgelost, zoals de spaarhypotheek, wordt de schuld bij een aflossingsvrije hypotheek aan het eind van de rit voldaan. Het huis is onderpand. Het gaat goed met beleggingen in vastgoed, blijkt uit overzichten van beleggingsfondsen: vastgoed heeft over de afgelopen drie jaar bovengemiddeld gerendeerd. Maar ook voor de huizenbezitter geldt: beleggingsresultaten uit het verleden zijn geen garanties voor de toekomst.

World Online Hoort eigenlijk onder de t van Tiscali, dat World Online vorig najaar van de beurs haalde. World Online is zonder twijfel het bedrijf met de kortste beursnotering uit de Nederlandse geschiedenis. De internetprovider, opgericht door Nina Brink, ging in maart 2000 met veel tam tam naar de beurs. Prijs per aandeel? 43 euro. De koersval die volgde, viel samen met het leeglopen van de internetsector op de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq.

Eigenlijk was de prijs van 6 euro per aandeel die Nina Brink een paar maanden eerder ontving maar vaag vermeldde in het prospectus, een reëlere prijs. Uiteindelijk plukte het Italiaanse Tiscali World Online, inclusief de honderden miljoenen die het bedrijf bij de beursgang ophaalde, voor 11 euro en een beetje van de beurs. Voor een aandeel World Online kreeg je nog geen half aandeel Tiscali. En dat is nu nog geen 8 euro meer waard. De prijs van deze beleggersles: een koersverlies van 90 procent.

Xerox Kopieermachinefabrikant met grote problemen, net als de Nederlandse concurrent Océ overigens. Tegenvallende resultaten en tegenslagen bij de ontwikkeling van digitale kleurenprinters hebben beide bedrijven in de greep. Xerox heeft nog een extra probleemje. Er is wat gedonder met de boekhouding. Verhuurde en geleasde apparaten zijn niet goed verwerkt. Als gevolg daarvan kreeg Xerox de beurswaakhond sec op bezoek. Lastig verhaal voor beleggers. De koers van het aandeel is dan ook met bijna 90 procent gedaald sinds het hoogtepunt in 1999. Maar beleggen is een kwestie van timing. Wie aan het begin van dit jaar een aandeeltje Xerox kocht, heeft nu een rendement van zo'n 50 procent. Niet gek voor een bedrijf met boekhoudersproblemen.

Yahoo Internetportal, Amerikaans jargon voor een gouden gids op internet. Yahoo is ooit begonnen als zoekmachine en was een van de eerste internetbedrijven die een beursnotering kreeg op de Amerikaanse schermenbeurs Nasdaq. Yahoo profiteerde toen van het zogeheten first mover advantage: de gedachte dat bedrijven die op internet ergens de eerste mee waren, dat voordeel zouden kunnen exploiteren. Beleggers hadden wat dat betreft hoge verwachtingen van Yahoo.

Het bedrijf was in maart vorig jaar meer waard dan Boeing, General Motors en Heinz, tezamen welteverstaan. De potentie van Yahoo werd dus groter geacht dan drie bedrijven met een goede naam en een constante stroom van inkomsten. Dat kon niet goed gaan. Voor beleggers die op hun beurt het first mover advantage hebben toegepast, is het echter een mooie belegging geweest.

Zuid Holland Hoe een orkaan in Zuid-Amerika de kas van een zuinige Nederlandse provincie verwoestte. In 1998 leerde de provincie Zuid-Holland met harde hand hoe risicovol bankieren kan zijn. Zuid-Holland leende haar overtollige kasgeld tijdelijk uit aan bedrijven, tegen een aantrekkelijke rente uiteraard. Handelshuis Ceteco, een dochter van het o zo betrouwbare Hagemeijer, was zo'n bedrijf. Toen orkaan Mitch in 1998 het openbare leven in Honduras platlegde, begon de kas van Ceteco te kraken. Het bedrijf verkocht koelkasten en wasmachines op afbetaling in Honduras en andere Zuid-Amerikaanse landen. De valuta-crisis verergerde het probleem. Het o zo betrouwbare beursfonds Hagemeijer liet dochter Ceteco gewoon failliet gaan. Zuid-Holland verliest, net als vele beleggers, vele miljoenen. Commis saris van de Koningin Leemhuis, die de bankconstructie fiatteerde, stapte op. Haar les: als het om echt geld gaat, bestaan betrouwbare beursfondsen niet.

Meer over