Aardnoten ontmaskerd

Meestal wordt een artikel teruggehaald uit de supermarkt omdat er iets fout is gegaan met de productie. Er zitten glasscherven in babyvoeding of er is een verboden kleurstof gebruikt in specerijen....

DOOR MARC VAN DEN BROEK

Het ijsje was prima te eten, er zaten geen verboden stoffen in, alleen was het etiket fout. Er stond dat de lekkernij geen gluten bevatte en dat was wel het geval. De consument met een glutenallergie kan het ijsje dus beter niet eten.

En in april haalde Unilever Conimex cassave kroepoek uit de schappen. Door een foutje was er kroepoek in de verpakking gekomen die garnalen en ei bevat en dat is gevaarlijk voor mensen met een allergie daarvoor.

De aandacht voor allergie hangt samen met nieuwe EU-regels die eind november van kracht worden. De aanwezigheid van twaalf belangrijke voedselallergie opwekkende bestanddelen moeten op het etiket worden vermeld. Meer en meer lopen de bedrijven hierop vooruit, maken fouten en halen het product weer terug. De Voedsel-en Warenautoriteit ziet toe dat op het etiket de juiste informatie staat.

Allergiedeskundigen zijn tevreden over de extra informatie die op het etiket moet. 'Wij spreken over de grote acht die 90 procent van de klachten veroorzaken', zegt prof. dr. Harry Wichers deskundige op het gebied van voedselallergie van de Wageningen Universiteit. 'Al die acht staan op de lijst van de EU en de overige vier ingrediënten zijn extra en niet verkeerd.'

De vermelding op etiketten is hoognodig. Vaak is niet meer duidelijk welke stoffen zijn gebruikt voordat het product in de verpakking verdwijnt. Weliswaar staan al de ingrediënten vermeld, maar de aanduiding is vaak te vaag om af te leiden of het ingrediënt allergische reacties kan oproepen. De aanduiding plantaardige vetten is niet voldoende voor iemand met een allergie voor noten. Als de fabrikant olijfolie heeft gebruikt, is er niets aan de hand, maar olie van walnoten kan tot problemen leiden.

Voorbeelden over verwarring zijn er te over. Neem vla met hazelnootaroma. Die aroma wordt met een 'drager' in de vla gemengd. Die drager kan visolie zijn, lastig voor iemand met een allergie daarvoor. Of in een kaassoufflé zit in het paneermeel pinda's verwerkt. Dat moet de persoon met een pinda allergie wel weten.

Wichers vindt het terecht dat er wettelijke aandacht komt voor de allergie op de etiketten van de voedselproducten. 'Voedselallergie komt meer en meer voor', zegt hij. 'Wij denken dat 2 tot 3 procent van de bevolking er last van heeft.' Doordat er zekerheid komt dat de allergische producten worden vermeld, krijgen de consumenten een zo groot mogelijke keuzevrijheid bij het doen van boodschappen.

De gevolgen van een voedselallergie kunnen ernstig zijn. Meestal ontregelt het eiwit in het product het lichaam, wat kan leiden tot huiduitslag, problemen met de ademhaling of zelfs een anafylactische of allergische shock. In uitzonderlijke gevallen kan iemand eraan bezwijken.

Een nadeel van de nieuwe regeling is dat het etiket nog voller wordt. Er staat al een keur aan informatie op, soms in een klein lettertype en de boodschap wordt nog langer en ingewikkelder.

Er zijn regels gesteld om de waarschuwing zo helder en eenvoudig mogelijk te krijgen. Zo hoeft op een pak tarwemeel niet te staan dat het tarwe bevat. En voe dingsvezel als aanduiding voldoet niet. Het moet specifieker, bijvoorbeeld tarwevezel.

De naam van de allergie opwekkende ingrediënten moet zo simpel mogelijk zijn, dus geen caseïne, maar melkeiwit en geen aardnoot, maar pinda's, om enige voorbeelden te noemen.

Op het etiket van het bakje zalmsalade hoeft niet te worden geschreven dat het product vis bevat. De klant behoort zelf weten dat zalm een vis is. Dat geldt niet als in een product surimi (een soort visgehakt) zit. Dan moet er op het etiket tussen haakjes 'vis' worden gezet.

Meer over