Aanval op NAVO-lid? Europa voelt weinig voor actie

De paraplu van de NAVO lijkt minder waterdicht dan de garantie belooft. Vooral in West-Europa blijkt er niet al te veel steun te bestaan voor het idee dat de NAVO militair moet ingrijpen als Rusland een van de NAVO-landen aanvalt.

Een Oekraïense man haalt zijn eigendommen uit zijn woning in de buurt van Donetsk na gevechten tussen separatisten en het Oekraïense leger. Beeld afp
Een Oekraïense man haalt zijn eigendommen uit zijn woning in de buurt van Donetsk na gevechten tussen separatisten en het Oekraïense leger.Beeld afp

Volgens een opiniepeiling van het Amerikaanse Pew Research Center is meer dan de helft van de Duitsers, de Fransen en de Italianen in dat geval tegen ingrijpen. Wel is 56 procent van de Amerikanen voor.

De uitkomsten van het onderzoek zullen in de Baltische landen met de nodige huiver worden bekeken. Voor die landen is het van levensbelang dat artikel 5 van de NAVO (de wederzijdse plicht elkaar bij te staan in geval van een aanval) onverkort overeind blijft. De annexatie van de Krim en de Russische inmenging in het oosten van Oekraïne heeft de vrees van de Balten voor de grote buurman flink aangewakkerd.

Helemaal onterecht is die bezorgdheid niet, blijkt uit het Pew-onderzoek. Volgens de peiling betreurt 69 procent van de Russen het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Liefst 61 procent is het ook eens met de stelling dat sommige delen van de omringende ex-Sovjetrepublieken eigenlijk bij Rusland horen. Daarmee doelen zij waarschijnlijk op het oosten van Oekraïne (slechts 30 procent van de Russen vindt dat de opstandige regio bij Oekraïne moet blijven), maar mogelijk ook op Kazachstan, Letland en Estland waar grote Russische gemeenschappen wonen.

Oekraïne tot NAVO toelaten

Wat hun Oekraïne-beleid betreft zitten de Duitse regering en de regering-Obama grotendeels op één lijn, maar uit het onderzoek blijkt dat het Duitse publiek er heel anders over denkt. Een grote meerderheid van de Amerikanen zou Oekraïne tot de NAVO willen toelaten, maar de meeste Duitsers (58 procent) zijn daartegen. Wat de Duitsers betreft moet Oekraïne ook buiten de EU blijven en als het om wapenleveranties aan Oekraïne gaat, is 77 procent tegen.

Uit het onderzoek, dat acht NAVO-landen bestrijkt (Nederland zat er niet bij), blijkt dat de Oekraïne-crisis een diepe kloof tussen Rusland en de NAVO-landen heeft geslagen. Slechts een kwart van het NAVO-publiek heeft een positief beeld van Rusland, terwijl maar 12 procent van de Russen positief over de NAVO denkt. Vooral in Polen, dat zich sinds de Russische inmenging in Oekraïne een frontlijnstaat voelt, is de kijk op Rusland radicaal veranderd: in 2010 oordeelde nog 45 procent van de Polen positief over Rusland, nu is dat nog maar 15 procent. Liefst 70 procent van de Polen beschouwt Rusland als een 'ernstige bedreiging', terwijl dat percentage in de andere onderzochte NAVO-landen gemiddeld op 49 ligt.

De Oekraïense campagne heeft het patriottisme van de Russen flink aangewakkerd: 63 procent heeft een 'zeer positief' beeld van hun land. Vóór de crisis was dat slechts 29 procent. Hoewel een aanzienlijk deel van de Russen erkent dat de Oekraïne-crisis het buitenlandse imago van Rusland danig heeft beschadigd, heeft 88 procent toch veel vertrouwen in het buitenlandse beleid van president Poetin. Over de economische situatie is 73 procent van de Russenontevreden, maar toch heeft 70 procent vertrouwen in Poetins economische beleid.

undefined

Een pro-Russische separatist in de luchthaven van Donetsk. Beeld ap
Een pro-Russische separatist in de luchthaven van Donetsk.Beeld ap
Meer over