Aantal wisselkantoortjes gedecimeerd tot 29 stuks

De aangescherpte wetgeving tegen witwaspraktijken heeft geleid tot een grote sluiting onder het aantal zelfstandige wisselkantoren in Nederland. In een jaar tijd zijn er van de 120 kantoortjes nog maar 29 over....

Van onze economische redactie

AMSTERDAM

Volgens een woordvoerder van DNB speelde de kwaliteit van de administratie echter een grotere rol bij de weigering dan mogelijke criminele verledens van ondernemers. 'Het is echt niet zo dat alle ondernemingen die geen vergunning hebben gekregen, werden gerund door criminelen.'

In veel gevallen gaat het om ondernemers die naast hun éénmanszaakje een wisselkantoortje runden. 'Denk aan campinghouders. Door de verscherpte eisen ten aanzien van administratie zagen zij in dat zij in de toekomst geen winst meer konden maken op valutatransacties. Gaandeweg de procedure hebben ondernemers in sommige gevallen zelf gezegd ermee te stoppen.'

De eisen die de centrale bank stelt, zijn streng. Zo moeten de wisselkantoren elke transactie administreren om te kunnen aantonen dat zij zich houden aan de identificatieplicht en de meldingsplicht voor 'ongebruikelijke' transacties. Ook toetst de bank bestuurders op betrouwbaarheid.

Vijftien instellingen hebben bij het College van Beroep voor het Bedrijfsleven bezwaar aangetekend tegen het weigeren van een vergunning. In drie gevallen oordeelde de rechter dat onterecht een vergunning was geweigerd. In een enkel geval is DNB daartegen in beroep gegaan. Hangende die procedure mogen de kantoren hun activiteiten wel voortzetten. Dat geldt onder meer voor het wisselkantoor dat wordt gerund door de Zeeuwse seksbaas Gerard Cok.

Cok werd begin jaren negentig verdacht van het witwassen van geld en deelname aan een criminele organisatie, maar tegen hem werd geen vervolging ingesteld. In mei 1993 kwam Cok opnieuw in het nieuws. Zijn naam werd genoemd als financier van een drugsorganisatie. In mei 1995 kreeg Cok nationale bekendheid als financieel adviseur van 'Dikke Charles' Geerts. De pornobaron Geerts wordt verdacht van belastingfraude bij invoer en distributie van pornofilms.

De zaak van Cok was voor De Nederlandsche Bank eerder dit jaar aanleiding om zelf de de boeken van verdachte wisselkantoren na te pluizen om zo bewijs te verzamelen dat tot sluiting van het kantoor zou kunnen leiden.

De bank probeerde voor die tijd kantoren dicht te krijgen op basis van informatie over de eigenaren die door justitie was vertrekt. Het College van Beroep wees deze handelwijze echter af. Het aantal wisselkantoren dat de accountants van De Nederlandsche Bank zelf onderzochten is beperkt gebleven tot een stuk of vijf.

Een aantal aanvragen is nog in behandeling 'vanwege de administratieve rompslomp rond de hele procedure'. Eerder dit jaar sloot de Economische Controledienst (ECD) op last van de centrale bank vier kantoren die zonder vergunning opereerden. Drie daarvan hebben inmiddels boetes opgelegd gekregen.

De 29 kantoren met vergunning hebben in de meeste gevallen wel meerdere vestigingen. 'Daarnaast mogen alle banken met een reguliere vergunning ook gewoon blijven wisselen', aldus de woordvoerder van de Nederlandsche Bank. 'De veranderde wetgeving leidt er dus niet toe dat het publiek nauwelijks nog geld kan wisselen.'

De wet werd aangescherpt, omdat volgens ECD, De Nederlandsche Bank en de politie criminelen op grote schaal drugsgelden wisten te witten via valutatransacties. In verband daarmee voerde de politie in 1993 de operatie Gouden Kalf uit, waarbij vijf kantoren werden gesloten. Tegelijkertijd werden 28 medewerkers van kantoren gearresteerd.

Meer over