Nieuws

Aantal tieners met hpv-vaccinatie stijgt spectaculair, wat betekent dat voor de coronaprik?

De vaccinatiegraad in Nederland zit in de lift. Voor het tweede jaar op rij steeg het aantal kinderen dat de prikken van het Rijksvaccinatieprogramma kreeg. Met name de stijging van de hpv-vaccinatie is spectaculair: ‘Het heeft even tijd gekost, maar nu vertrouwen mensen ook dit vaccin als veilig en zinvol.’

Vanaf 2022 krijgen ook jongens het hpv-vaccin aangeboden, zodat ook zij daarmee beschermd worden van het virus dat kan leiden tot vormen van kanker. Beeld Arie Kievit
Vanaf 2022 krijgen ook jongens het hpv-vaccin aangeboden, zodat ook zij daarmee beschermd worden van het virus dat kan leiden tot vormen van kanker.Beeld Arie Kievit

Van de kinderen die geboren zijn in 2018 kreeg 91,3 procent alle vaccinaties van het programma (zoals tegen de mazelen, polio, difterie, rode hond of de bof) voor de tweede verjaardag, een toename van 0,5 procentpunt.

Het spectaculairst was de stijging bij de hpv-vaccinatie voor meisjes in het jaar dat ze 13 worden. Het humaan papillomavirus is zeer besmettelijk en kan mede door seksueel contact worden overgedragen, en kan op lange termijn leiden tot vormen van kanker. Van alle meisjes die in 2006 zijn geboren, was 63 procent voor hun veertiende volledig gevaccineerd. Een stijging van 10 procentpunt ten opzichte van de meisjes uit 2005. Maar ook na hun veertiende verjaardag kunnen spijtoptanten nog een prik halen; daarmee komt de voorlopige vaccinatiegraad voor de lichting-2006 zelfs op 68 procent.

Vanaf 2022 krijgen ook jongens het vaccin aangeboden, en krijgen kinderen de prik al op hun negende jaar. Het vaccin werkt het best als wanneer de ontvanger nog niet seksueel actief zijn.

Vaccinatiebereidheid

Al met al ‘prachtig nieuws’, vindt Jeanne-Marie Hament, programmamanager bij het RIVM van het Rijksvaccinatieprogramma. De stijging van de bereidheid bij het hpv-vaccin is volgens haar te danken ‘aan dat mensen even hebben moeten wennen. De meeste vaccinaties uit het programma beschermen tegen infectieziektes, dit vaccin tegen kanker op de lange termijn. Het heeft even tijd gekost, maar nu vertrouwen mensen ook dit vaccin als veilig en zinvol.’

Opmerkelijk is – net als bij de coronavaccinaties – de enorme spreiding in vaccinatiebereidheid tussen verschillende bevolkingsgroepen. Uit onderzoek van de vier grote steden blijkt dat de opkomst veel lager is bij kinderen van wie de ouders een migratieachtergrond hebben. Tieners met ouders van Marokkaanse komaf reageren maar in 14 procent van de gevallen op de oproep.

‘Dat weten we pas sinds dit voorjaar, maar het is belangrijk nieuws’, zegt Hament. ‘Het rijksvaccinatieprogramma wil alle kinderen bereiken, uit welk nest je ook komt. Waar de lagere opkomst nou door komt, moeten we goed onderzoeken. Misschien is het de informatievoorziening, misschien helpt het als we op kleinere locaties vaccineren, in plaats van de grote groepsbijeenkomsten in sporthallen.’ Of de lage opkomst onder deze groepen misschien te maken heeft met het taboe op een virus dat mede door seksueel contact overdraagbaar is, kan Hament nog niet zeggen. ‘Zo lang we dat niet hebben onderzocht, vind ik niet dat je daar uitspraken over moet doen.’

Coronavaccinatie

De stijgende cijfers lijken goed nieuws voor die andere, gigantische inentingsoperaties van tieners die eraan zit te komen. Vanaf vrijdag kunnen ook 18-minners zich immers melden voor een coronavaccinatie. Volgens Hament kunnen de lessen van het rijksvaccinatieprogramma helpen bij een zo hoog mogelijke opkomst.

‘Het zou mooi zijn als scholen nog voor de vakantie aandacht kunnen hebben voor de covid-vaccinatie, zoals het tijdens de biologieles ook over het hpv-vaccin is gegaan. Ook als ouder kun je met je kind het gesprek aangaan met vragen als: wat betekent het vaccin voor jou? Wat zou je eng vinden? Ik heb de indruk dat veel kinderen graag iets zouden willen doen om bij te dragen aan de bestrijding van de epidemie.’

Zulke gesprekken passen in de trend van de afgelopen jaren, zegt Hament. ‘Ouders weten de laatste jaren echt meer over vaccinaties, ze nemen goed geïnformeerd hun besluiten. De discussie, met aandacht voor wat nu de werkelijke bijwerkingen zijn, mag gevoerd worden. Dat is heel positief.’

Meer over