Aandacht voor verkeersveiligheid verslapt

Al jaren daalt in alle Europese landen het aantal verkeersdoden. Uitgerekend in Nederland stijgt het nu weer. Zijn we ons op de weg asocialer gaan gedragen?...

Nederland is daarmee plotseling een buitenbeentje in Europa. Overal (met uitzondering van Luxemburg en Noord-Ierland) daalt het aantal verkeersdoden juist. De Franse wegen scoorden relatief het best: 5647 doden waren daar te betreuren, 22 procent minder dan het jaar daarvoor. Met één aantekening: registratieverschillen kunnen het beeld iets vertekenen.

Maar toch: waarom doet Nederland het zo slecht? Gedragen we ons op de weg asocialer?

Dat is niet aannemelijk, vindt Fred Wegman van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Volgens hem heeft de overheid de afgelopen jaren te weinig gedaan aan verkeersveiligheid. Plannen werden afgeblazen of niet uitgevoerd, toegezegde geldstromen droogden op. Geen wonder dat het aantal verkeersdoden nu stijgt, vindt Wegman. 'De daling van het aantal verkeerdoden stagneerde de laatste jaren al. Dus ik neem aan dat er een verband is. Maar ik kan het niet wetenschappelijk bewijzen.'

Het begon allemaal zo goed in de jaren negentig. Provincies, gemeenten en het rijk stelden in 1997 een ambitieus plan op: Duurzaam Veilig. Bromfietsers moesten voortaan op de rijbaan, fietsers van rechts kregen eindelijk voorrang en voor honderden miljoenen guldens werd 'veilige' infastructuur aangelegd, zoals rotondes en fietspaden.

In 2000 liep het plan echter ten einde en verslapte de aandacht voor verkeersveiligheid. Gemeenten en provincies waren onzeker of het rijk nog met subsidie over de brug kwam en besteedden hun geld steeds vaker aan andere zaken. 'De energie was er gewoon een beetje uit', meent Wegman.

Het Nationale Verkeers- en Vervoersplan van Tineke Netelenbos moest voor nieuw elan zorgen; met maximaal 750 verkeersdoden als doel. Maar de Kamer is ontevreden over de fileaanpak en verwees haar plan naar de prullenbak.

Netelenbos' opvolger LPF-minister De Boer kampte direct met geldgebrek en hoogde het streefcijfer op tot 950 verkeersdoden. Door de val van het kabinet Balkenende I werd beleid opnieuw uitgesteld.

'We hebben de afgelopen twee jaar nauwelijks nieuwe maatregelen kunnen ontdekken', zegt Heleen Rijnders van verkeersveiligheidsorganisatie 3VO. 'Sterker nog: we zijn in Nederland vooral heel veel spitsstroken rijker geworden.'

Ze is tevreden dat Peijs weer werk maakt van verkeersveiligheid. 'Ze maakt zich sterk voor de leeftijdsverhoging voor bromfietsrijders, terwijl ze daar weinig draagvlak voor heeft. Dat is een signaal dat ze hart heeft voor de verkeersveiligheid.'

Maar er moet nog veel gebeuren, vindt Rijnders. Een verlaging van de maximumsnelheid bijvoorbeeld: van 50 naar 30 binnen de bebouwde kom, daarbuiten van 80 maar 60. 'Daar worden mensen inderdaad niet blij van, maar dat word je van de laatste cijfers ook niet.'

Rijnders wil niet alleen naar de overheid wijzen. 'Dat is veel te makkelijk. Als we ons met zijn allen aan de snelheidslimieten zouden houden, besparen we 250 verkeersdoden. Dat hebben we in onze eigen macht en het kost geen cent.'

Meer over