A10 Thunderbolt (1975 - ??)

De eerste Golfoorlog bracht het 'wrattenzijn' een tweede leven. Het Pentagon wil nu van het vliegende kanon af. Alleen: er is geen opvolger.

null Beeld A10 Thunderbolt
Beeld A10 Thunderbolt

Zijn bijnaam doet vermoeden dat we niet met de Miss Universe van het luchtruim van doen hebben: wrattenzwijn. Zijn 'echte' naam geeft al iets meer prijs over de ware aard van het beestje: A10 Thunderbolt. Een vliegend kanon is dit, inclusief zware bepantsering en enkele van de gemeenste wapens denkbaar, zoals het GAU-8/A Avenger roterende boordkanon, dat per minuut bijna vierduizend kogels van 30 millimeter uitspuwt - dik genoeg om de bepantsering van een tank te doorboren.

Het toestel werd ontwikkeld na de Vietnamoorlog, waar de Verenigde Staten veel vliegtuigen verloren door relatief licht geschut vanaf de grond. De Thunderbolt kreeg dikke bepantsering en was daardoor veel minder kwetsbaar voor luchtafweer. De piloot zit in een badkuip van titanium, die hem en zijn apparatuur beschermt tegen inslagen van granaatvuur. Door de bewapening en zijn dikke huid is het toestel een angstaanjagend gedrocht, te herkennen aan een merkwaardige fluittoon als hij over scheert, als een ricocherende kogel.

Omdat het wrattenzwijn vooral goed is in het uitschakelen van tanks, werden de toestellen tijdens de Koude Oorlog met name in Europa gestationeerd, om tegenwicht te bieden aan de tankmacht van de Sovjets. Zijn grootste succes boekte de Thunderbolt echter lang na zijn pensionering - het laatste toestel werd in 1984 geproduceerd - tijdens de eerste Golfoorlog, waar het de ene na de andere Iraakse tank vernietigde.

Het succes in Irak bood het wrattenzwijn een tweede leven. De toestellen werden gemoderniseerd en worden nu nog ingezet bij luchtaanvallen op IS. Geen wonder dat veel Amerikaanse politici en militairen dol zijn op het lelijkste jongetje van de klas.

Maar zijn hoge leeftijd begint inmiddels zijn tol te eisen. Het wordt steeds kostbaarder het veertig jaar oude toestel te onderhouden, zegt een hoge Amerikaanse militair in het blad Wired. Het Pentagon wil het daarom in 2019 definitief met pensioen sturen. Klein probleem: er is geen opvolger. Bestaande jachtvliegtuigen als de F15 en F16 zouden ongeschikt zijn en de F-35A is nog niet gereed om zijn taak over te nemen.

'Het luchtmachtvoorstel om zich te ontdoen van zijn meest effectieve toestel voor luchtsteun aan de troepen, is kortzichtig en gevaarlijk', zei de Republikeinse senator John McCain vorig jaar over de plannen het toestel af te danken. Door het verzet tegen zijn naderende einde, is het niet ondenkbaar dat het vliegend kanon gewoon nog een rondje meedraait boven toekomstige slagvelden.

U weet toch: old soldiers never die.

Meer over