NieuwsSealbags

500 geldstortautomaten per direct buiten werking om nieuwe plofkraakmethode

Banken hebben vrijdag alle ruim vijfhonderd geldstortautomaten gesloten waarbij gebruik wordt gemaakt van een sealbag. Aanleiding is een nieuwe plofkraakmethode waarbij niet-ontplofte explosieven kunnen achterblijven die een gevaar vormen voor voorbijgangers en gebruikers van de automaten.

null Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz
Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Dit ‘ingrijpende besluit’ is genomen op advies van de politie, meldt de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). De nieuwe plofkraakmethode werd begin deze week voor het eerst uitgeprobeerd op een bankgebouw in Enkhuizen en zorgde daar voor veel ravage.

In sealbagautomaten kunnen ondernemers contant geld storten, verpakt in verzegelde zakken. Ondernemers die cash willen storten, kunnen nu nog terecht bij gewone geldstortautomaten waar briefgeld en muntjes los in gestopt worden. Dat zijn er volgens een schatting van de NVB circa duizend. Deze geldstortautomaten staan voornamelijk in bankkantoren. Ondernemers zijn daardoor nu gebonden aan de openingstijden.

Sealbags

Wat de nieuwe plofkraakmethode precies behelst maakt de NVB niet bekend, om criminelen niet in de kaart te spelen. Duidelijk is dat de variant alleen kan worden toegepast op sealbagautomaten, zegt woordvoerder Jelle Wijkstra. Gewone pinautomaten kunnen daarom open blijven.

Winkeliers hebben consumenten in een reactie op het nieuws opgeroepen om hun aankopen de komende tijd te pinnen. In de praktijk kunnen ondernemers op veel minder plekken terecht dan duizend geldstortautomaten, zegt Janwillem Burgering namens de Nationale Winkelraad (NWR). ‘Bij de meeste geldstortautomaten kun je alleen storten als je klant bent van die bank. Het kost winkeliers daardoor veel meer tijd en moeite om hun geld te storten. Het is ook gevaarlijk, want ze moeten langere tijd over straat met geld.’

Het gebruik van contact geld neemt al jaren af. De coronacrisis heeft die trend alleen maar versterkt. Nu de horeca gesloten is, wordt er nog minder geld gestort, signaleert de NVB. ‘Maar de bakker, de slager en de groenteboer is nog altijd open en accepteert contant geld’, beklemtoont Burgering. ‘Er wordt door banken altijd een dringend beroep gedan op de middenstand om contant geld te blijven accepteren. Wij willen dat ook graag, maar dan moet het wel veilig zijn.’

De sluiting van de geldstortautomaten brengt overlast met zich mee, erkent Wijkstra van de NVB. ‘Maar het is op dit moment niet verantwoord om de automaten open te laten.’

Geliefd doelwit

Geldautomaten zijn al jaren geliefd doelwit van criminelen, die met zware explosieven soms hele gevels wegvagen en omwonenden in gevaar brengen. Banken weten zich daar steeds beter tegen te weren. Het aantal aanvallen op gewone automaten nam afgelopen jaar als gevolg af. Maar sealbagautomaten werden juist vaker aangevallen. ‘Criminelen zijn altijd op zoek naar de makkelijkste manier om aan geld te komen’, zegt Wijkstra. ‘Als je het op de ene plek moeilijker maakt, dan gaan ze het ergens ander proberen.’ In april vorig jaar zagen de banken zich daarom al gedwongen honderden sealbagautomaten te sluiten.

Het is de bedoeling dat de vijfhonderd gesloten automaten ‘zo snel mogelijk’ weer open gaan. ‘We willen kijken of een aantal sealbagautomaten op de korte termijn op een veilige manier openen kunnen’, zegt Wijkstra. ‘Denk bijvoorbeeld aan beperkte openingstijden en permanente beveiliging bij de automaten.’ Voor de lange termijn moet er een technische oplossing komen, waardoor de apparaten weer veilig open kunnen zonder bewaking. ‘Maar hoelang dat gaat duren, durf ik niet te zeggen.’

Meer over