45.000 accounts in een paar maanden: zo groeit IS op Twitter

Alleen al in de herfst van vorig jaar zijn er 45.000 Twitteraccounts aangemaakt die trouw zweren aan terreurgroep Islamitische Staat (IS). Dat blijkt uit een nieuw rapport van het prestigieuze Brookings Institution.

Irene de Zwaan
Screenshot van het account van Shami Witness, een van de prominentste IS-aanhangers op Twitter die in december vorig jaar is gearresteerd. Beeld Twitter
Screenshot van het account van Shami Witness, een van de prominentste IS-aanhangers op Twitter die in december vorig jaar is gearresteerd.Beeld Twitter

De volledige resultaten worden pas in maart gepubliceerd, maar de informatie die nu al is vrijgegeven werpt nieuw licht op het sociale mediagebruik van IS en zijn aanhang.

Zo blijkt dat er frequent gebruik wordt gemaakt van 'bots', computergestuurde Twitteraccounts die automatisch tweets plaatsen en retweeten. Daardoor heeft de propaganda van IS een wijd bereik.

IS heeft zijn kracht voor een groot deel te danken aan de inzet van sociale media. Via Twitter en Facebook verspreiden de jihadisten uitspraken van IS-leiders, claimen ze overwinningen en plaatsen ze onthoofdingsfilmpjes. De mediastrategie van IS wordt geroemd door voor- en tegenstanders.

Niet alleen weet de terreurbeweging haar boodschap effectief te verspreiden met video's en tijdschriften van hoogwaardige kwaliteit, IS krijgt het ook voor elkaar aanhangers van over de hele wereld naar het kalifaat te lokken. Of aan te sporen om aanslagen in het Westen te plegen, zoals recent is gedaan in een café in Sydney en in Parijs.

Er duiken ook steeds meer IS-accounts op die niet reppen over het geweld, maar juist het dagelijkse leven in het kalifaat belichten. Een voorbeeld is het account @ISILCats, die tweets plaats van IS-strijders die op komische wijze met katten poseren.

Een IS-vlag voor een rookpluim na een aanslag in Sa'adiya, ten noordoosten van Bagdad. Beeld EPA
Een IS-vlag voor een rookpluim na een aanslag in Sa'adiya, ten noordoosten van Bagdad.Beeld EPA

Maximaal 50.000 volgers

In het rapport staat dat in de herfst van vorig jaar zeker 45.000 Twitteraccounts zijn aangemaakt. De meerderheid van deze accounts heeft minder dan 500 volgers. Geen enkel account dat IS actief steunt, heeft meer dan 50.000 volgers. Eerder vorig jaar waren er nog accounts met meer dan 80.000 volgers.

Dit heeft er vermoedelijk mee te maken dat Twitter zich steeds actiever inzet om accounts van extremisten op te schorten. Sinds de herfst van vorig jaar zijn zeker 800 accounts van IS-aanhangers en 18.000 daaraan gerelateerde accounts verwijderd.

Het bekendste IS-account is dat van Shami Witness, die in december vorig jaar in India werd gearresteerd op verdenking van cyberterrorisme en misdaden tegen de staat. Zijn echte naam bleek Mehdi Masroor Biswas, hij had meer dan 17.000 volgers. Op 3 augustus plaatste hij zijn laatste tweet.

Actiefste gebruikers

Volgens het rapport verwijdert Twitter alleen de actiefste IS-accounts met de meeste volgers. 'Geschorste gebruikers tweetten drie keer vaker dan diegenen die niet geschorst zijn en ontvingen bijna tien keer meer retweets van IS-aanhangers', aldus onderzoeker J.M. Berger, een expert op het gebied van het sociale mediagebruik van IS en verbonden aan de Brookings Institution. 'Geschorste gebruikers hebben gemiddeld twee keer zo veel volgers als gebruikers die niet zijn geschorst.'

Of het verwijderen van IS-accounts zin heeft, is zeer de vraag. Gebruikers zijn bedreven in het aanmaken van nieuwe accounts, vaak onder een andere naam. Dat gebeurt razendsnel, soms in luttele seconden. Ook worden sommige accounts via 'bots' automatisch weer aangemaakt.

Berger pleit in zijn rapport daarom voor een gerichte aanpak. 'Als de schorsingen niet op een consistent tempo doorgaan volgens consistente criteria, dan zal het beoogde netwerk zich opnieuw ontwikkelen. Je kunt onkruid nooit helemaal verwijderen, maar je moet het wel beheren. Als je daarmee stopt, dan zal het terug groeien.'

Meer over