WeerbaarRik Cramer

‘Zo ging het ook na mijn infarct: ik vroeg me af: wat kan ik nog wél doen?’

Hoe blijf je mentaal overeind in tijden van tegenslag, een zoveelste lockdown bijvoorbeeld? Gepensioneerd bedrijfsadviseur Rik Cramer bouwt ondanks zijn ziekte door aan zijn Dakota.

Arno Haijtema
null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne

Rik Cramer (74) had net een introductie-vliegles gehad toen het noodlot toesloeg. Hij kreeg, in 2002, een herseninfarct, dat pas later werd ontdekt. Zijn droom crashte om zelf als piloot een Dakota te vliegen. De adviseur voor Metaal & Techniek en de Metaalelektro-branche moest het rustiger aan doen. Als hij had geweten dat hij uit voorzorg voorlopig geen auto mocht besturen, had het einde van zijn carrière er nog heel anders uitgezien. Maar hij wist van geen rijverbod. En dus bleef hij stad en land af rijden, al bekortte hij zijn werkweek wel. Op zijn 61ste ging hij met pensioen.

Werd u niet depressief?

‘Nee hoor. Ik heb uit de opvoeding meegekregen dat plannen soms in duigen vallen. Ik heb mijn jeugd doorgebracht in Indië. Tijdens verlof in Holland in 1954 bleek dat mijn moeder om gezondheidsredenen niet terug kon naar haar geboorteland. Pech, het is niet anders. zeiden we tegen elkaar. Zo ging het ook na mijn infarct: ik vroeg me af: wat kan ik nog wél doen? En zo ben ik in 2008 zelf een Dakota gaan bouwen. In de huiskamer, hier in Capelle aan den IJssel. Althans: de cockpit.’

Waarom een Dakota?

‘Als jochie van 3, 4 ben ik met mijn moeder eens van Jakarta naar Bandung gevlogen: dat schuin omhoog lopen bij het instappen, het gebrom van de propellers, prachtig. Onverslijtbaar, in landen als Colombia wordt de Dakota nog steeds als werkpaard gebruikt.

‘Ik heb drie jaar aan het casco gebouwd, voornamelijk van afvalhout van de Gamma. Ik heb het met mijn zoon in tien delen naar zolder getild, een hele sport om het door het trappenhuis te krijgen. Ik ben ook ontwerper, dus het was mooi om te doen.’

Cramer werd bestuurslid van de Stichting Hoogvliegers, die zieke en gehandicapte kinderen helpt om zélf een vlucht te maken, vrijwilligerswerk dat veel tijd vergde. Het afbouwen van de cockpit – schakelaars en metertjes opsnorren, juiste computers vinden, de flight simulator inbouwen – kwam noodgedwongen op het tweede plan.

En toen werd hij weer ziek. ‘In 2014 werd longkanker bij me vastgesteld. Ik werd geopereerd, had een halve long minder, en werd bestraald. Balen. Ik was vaak moe, had al artrose en veel pijn in mijn botten.’ Het bouwen aan de Dakota ging door, zij het traag, door de fysieke malheur. Langzaamaan herstelde hij, om in 2019 zijn verhoopt laatste controlebezoek aan de specialist te brengen.

Streep door de rekening: de longkanker bleek terug. En bovendien werd er darmkanker vastgesteld. Een darmoperatie en longbestralingen volgden, het herstel vergde twee jaar: ‘Dat was echt ellende.’

null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne

En de Dakota gaf afleiding?

‘Ik ben behoorlijk fanatiek en als ik ermee bezig ben, kan ik mijn gedachten goed verzetten. Zelfs met pijn lukt het vaak. Gaat het niet met bouwen, dan zorg ik dat ik me op iets anders kan storten. Ik heb het dagboek van mijn vader in het Japanse kamp leesbaar gemaakt en onze stamboom uitgezocht – ik ben op wat mooie schandaaltjes gestuit.

‘Door ciap, een aandoening aan de zenuwen, zijn mijn handen en voeten niet best meer, maar ik red me bij het inbouwen met klemtangen, duct tape en hulp van een handige buurjongen. Het kost veel meer tijd dan vroeger, toch hoop ik over een maand of vier klaar te zijn.’

Dan maakt Cramer – ‘als ik er dan nog ben’ – zijn droomvlucht. ‘Ik heb altijd per Dakota naar Indonesië willen vliegen. Een reis van vijf dagen. Er zullen metertjes kapot gaan, maar ik vlieg gewoon door. Deden ze destijds ook.’

Capelle is gewaarschuwd: als het op een ochtend wakker schrikt van een sonore brom, heeft Rik Cramer het luchtruim gekozen.

Bent u of kent u iemand die een goede manier heeft gevonden om mentaal gezond te blijven in deze tijd van tegenslag? Mail naar e.vanveen@volkskrant.nl

Meer over