Vrouw knokt met 'De tweede sekse' in de hand

Hoeveel exemplaren van Simone de Beauvoirs De tweede sekse in Nederland zijn verkocht? B. Bommeljé sr. van uitgeverij Bijleveld in Utrecht moet diep nadenken....

Van onze verslaggeefster Eva Nyst en Mirjam Schöttelndreier

Een feministische bestseller was de Nederlandse vertaling in 1965 niet. Bommeljé sr.: 'Dat woord, feministisch, kenden we amper. Nee, het was vooral een existentialistisch boek. Dat was erg genoeg, want existentialisten zoals Sartre en De Beauvoir werden gezien als halve criminelen.'

Een halve eeuw geleden, in 1949, publiceerde Simone de Beauvoir in Frankrijk haar lijvige analyse over de onderdrukte positie van de vrouw. Vooral na het uitkomen van deel twee, waarin seks en lesbische liefde werd besproken, waren in Parijs de rapen gaar. In november brak, 'heibel' uit: 'Het boek werd neergesabeld in de pers', zegt de Amsterdamse filosofe K. Vintges. 'De Beauvoir werd verweten nymfomane, lesbienne en wat al niet te zijn.'

Maandagavond werd in het Amsterdamse culturele centrum De Balie gedebatteerd over de erfenis van De Beauvoir. De overheersende opvatting is dat de Franse filosofie miljoenen vrouwen heeft geïnspireerd, al menen sommigen dat de vrouwenbeweging De Beauvoir aan het denken heeft gezet.

De tweede sekse groeide uit tot bijbel van de vrouwenbeweging. Maar, klinkt het regelmatig, echt doorbreken naar de toppen van de macht, het vertoon van waanzinnige creativiteit en ongebonden genialiteit, dat is de vrouw tot nog toe niet gelukt. Volgens De Beauvoir laat de eeuwenoude culturele, sociale, ofwel institutionele onderdrukking dat nog niet toe. Zij schreef: 'Er zijn dwaze en er zijn talentvolle vrouwen, maar geen van hen bezit het dwaze talent dat we genie noemen.'

Vintges, die schreef over De Beauvoir in haar boek Filosofie als passie, vindt dat er een omslag gaande is. 'Ik zie tal van grensverleggende kunstenaressen knokken. Vrouwelijke schakers komen er aan. Internationaal zijn de filosofes baanbrekend in het politiek-ethische debat.'

Meer over