Vrijen is een beetje eng

Het moeilijkst aan het geven van seksuele voorlichting is misschien wel dat je moet waarschuwen en tegelijk geruststellen. Waarschuwen voor gemene ziekten, voor onbedoelde zwangerschappen en voor enge mannen....

In Vrijen, na Kusjes, Zoenen en Strelen de vierde jeugdroman van Haye van der Heyden over de lichamelijke liefde, ligt de nadruk op geruststellen. Niets is raar, iedereen is aardig en de hoofdpersoon, een jongen van veertien, kan werkelijk bij iedereen terecht met zijn twijfels over 'de eerste keer'. Dat gaat ver, dat gaat zo ver dat zijn moeder hem de Kama Sutra overhandigt, en zijn 17-jarige zuster hem onderricht geeft in de kunst van het condoom afrollen (over een gepelde banaan).

De voorlichtingsboeken van Jay Gale, Vrijen is verrukkelijk (voor meisjes, in samenwerking met Jacqueline Voss) en Blij dat ik vrij (voor jongens) besteden juist erg veel aandacht aan de onplezierige kanten van seks. Arme meisjes, die zich bij Gale door de vaginale infecties, de bobbels, zwellingen en zweertjes moeten doorworstelen nog voor ze toe zijn aan het hoofdstuk 'De eerste (paar) keer'. Arme jongens, die al op het hart gedrukt krijgen het condoom vast te houden wanneer ze terugtrekken, voor ze lezen dat het brengen van de penis in de vagina 'net zo lastig is als iemand te eten geven in het donker'.

Van der Heydens boek is een roman, maar als seksgids - de ondertitel van Gale's boeken - voldoet het beter dan Vrijen is verrukkelijk en Blij dat ik vrij. De volwassenen in Vrijen zijn op het ongeloofwaardige af begripvol en bereid tot steun en hulp, wanklanken en problemen zijn keurig weggepoetst, maar Van der Heyden draagt in ieder geval de boodschap uit dat seks prettig is, dat je er plezier aan kunt beleven, zelfs al is het de eerste keer, en zelfs al gaat het er onhandig aan toe.

Voor kinderen die seks met een ander nog moeten ontdekken, is dat een prettiger en waarschijnlijk realistischer boodschap dan het technische, van gevaar doordesemde verhaal van Gale.

Alleen de meisjes komen er bij Van der Heyden bekaaid af, omdat hij zijn boek zo duidelijk vanuit het perspectief van een jongen schreef.

Gale koos ervoor een gids voor meisjes en een voor jongens te maken, een mooi initiatief, dat ontkracht wordt doordat de tekst enkel is aangepast, niet speciaal geschreven voor jongens of voor meisjes. Zo kan er in de seksgids voor meisjes bij de gebruiksaanwijzing voor het condoom rustig als laatste regel staan: 'Was je penis en je handen voordat je je partner opnieuw benadert.'

De seksgidsen waren al te koop, maar ze zijn geactualiseerd en herzien. De Rutgers Stichting verleende medewerking aan de Nederlandstalige editie, zodat de nuttige adressen in Nederland en België kloppen. Er is ook een hoofdstukje toegevoegd met vragen die de stichting vaak van jongeren krijgt, een helder hoofdstuk met duidelijke antwoorden.

Het is jammer dat de seksgidsen niet grondiger bewerkt zijn. Vooral in de citaten, die verspreid door de tekst staan om jongeren een gevoel van herkenning te geven, komt de Amerikaanse achtergrond van het boek erg naar voren. Zo wordt er veel gerommeld op achterbanken van oude auto's. In de citaten maken de seksgidsen ook regelmatig een uitgesproken ouderwetse indruk.

Maar met name is het jammer dat je na lezing van de seksgidsen achterblijft met het gevoel dat vrijen eerder een beetje eng is dan verrukkellijk.

Hanneke de Klerck

Haye van der Heyden: Vrijen.

Illustraties Alice Hoogstad.

Vanaf 13 jaar.

Elzenga; 94 pagina's; ¿ 25,95.

ISBN 90 6692 192 7.

J. Gale & J. Voss: Vrijen is verrukkelijk - Seksgids voor meisjes.

De Brink; 141 pagina's; ¿ 29,90.

ISBN90 216 7301 0.

J. Gale: Blij dat ik vrij - Seksgids voor jongens.

De Brink; 125 pagina's; ¿ 29,90.

ISBN 90 216 7291 X.

Meer over