COLUMNJasper van Kuijk

Voor het grillen van worstjes vinden Zweden altijd en overal gelegenheid

null Beeld

Jasper van Kuijk schrijft wekelijks over het tijdelijke verblijf met zijn gezin in Zweden.

Een van de belangrijkste ingrediënten van de Zweedse samenleving is worst. Ik ken geen volk dat meer verzot is op fijngemalen vleesrestanten en meel in een velletje. Het is een voorliefde die ik volmondig deel.

Als we op vakantie in Zweden aankwamen was het altijd mijn vaste routine om gelijk op de uitkijk te gaan naar een gatukök (snackbar) of tankstation alwaar ik dé Zweedse nationale snack te pakken kon krijgen: korv med bröd. Dus niet ‘broodje worst’, maar worst met brood. Niet een klef wit bolletje met daarop twee kleine, niet-knakkende klefworsten, maar een goeie – knakkende – knakworst met daaromheen een miniem broodje, wat eigenlijk vooral functioneert als handvat voor de worst en daarbij toevallig ook eetbaar is.

Toen we net naar Zweden waren verhuisd kwam ik steeds weer dolgelukkig terug van onze plattelandswinkel met een pak worst en bijbehorende broodjes. Voor de broodmaaltijd ’s avonds zei ik dan grootmoedig: ‘Oké jongens, vooruit dan, vanavond eten we ook korv med bröd’, ondertussen Ems’ opgetrokken wenkbrauwen negerend. Die wist ook wel dat ik hier toch vooral mezelf aan het trakteren was. Ik had dit prima het hele jaar hier vol kunnen houden, ware het niet dat Acht op een avond eruit gooide: ‘Papa, alwéér korv med bröd, moet dat?’ Ik mompelde dat het ook weer niet zó erg was. ‘Da’s wel pap’, voegde Zes toe. ‘En we krijgen het ook vaak op school’, terwijl hij met lange tanden een hap wegslikte.

Korv med bröd is in Zweden overal en altijd. Met school het bos in? Korv med bröd. Naar voetbal of een ijshockeywedstrijd? Korv med bröd. Verjaardag? Korv med bröd. Aan het eind van een bruiloft, vlak voor iedereen naar huis gaat? Korv med bröd. Ik vind het uiteraard prima. Een korvje naar mijn hand. Meer korv, meer lekker. Ook bij ons ligt in de vriezer inmiddels, net als bij de meeste Zweden, een pak knakworst en broodjes. Voor het geval dat. Standaarduitrusting.

In een beetje zichzelf respecterende supermarkt is het worstschap minstens drie koelvitrines lang. Met daarin de machtige Falukorv, een soort XXL-variant van de Gelderse worst, maar met een fijnere structuur. Fantastisch in de oven met schijfjes tomaat en appel erin gestoken, beetje ketchup en mosterd ertussen en kaas eroverheen. Daarnaast uiteraard de traditionele grove Isterband en de schattige kleine Prinskorv, die niet mogen ontbreken op de kersttafel. Dat Zweden hun worstcultuur ook verrijken met inspiratie van over de grens blijkt uit de aanwezigheid van elandsalami en iets wat merkwaardig genoeg ‘Zweedse chorizo’ heet. Verder zijn er uiteraard 52 varianten korv voor op bröd, om in water op te warmen maar vooral ook om te grillen.

Want zo bereiden Zweden hun worstjes het liefst: op de grill of gespietst aan een tak boven een houtblok. En hoewel dit misschien een barbecueachtige activiteit lijkt, is het grillen van worstjes op nul en generlei wijze gebonden aan de zomerperiode. In Nederland denk je: hé, lekker weer, misschien iets op de barbecue gooien? In Zweden denken ze: ‘Zo, worstjes grillen.’ Punt. Ze denken niet eens na over het weer. Afgelopen november hebben we op uitnodiging van onze buren bij minus 5 in de sneeuw en met een snijdend koude wind worstjes staan grillen en onderaan skipistes zijn barbecueplaatsen een standaardvoorziening. Een ochtendje klussen met ouders op school werd uiteraard afgesloten met worstjes aan takken boven een paar knapperende houtblokken.

Nu was ik alleen eigenlijk van plan om dit jaar in Zweden serieuzer werk te maken van minder vlees eten. En ik moet zeggen: dat lukt best aardig, los van de worst. Maar worst telt niet echt als vlees toch? Toch?

Lees ook

Doordat onze Zweedse plattelandsschool school wordt gerund door ouders, kunnen de klassen klein zijn. En met 12 kinderen in een klas hebben leraren alle tijd om individueel met ze te werken.

Hoe langer we hier waren, hoe meer ik het idee kreeg dat in Zweden over de volle breedte, van politicus tot expert, van presentator tot analist, meer vrouwen in het nieuws zitten.

Meer over