Die ene leerlingDirk van de Glind

‘Verdorie! Dat stille en bescheiden meisje stal nu de show.’ Later werd ze bekend als Claudia de Breij

Leerkrachten, docenten en hoogleraren over de leerling die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: voormalig docent levensbeschouwelijke vorming Dirk van de Glind (61) over Claudia, die ondanks zijn lessen zichzelf ontdekte.

null Beeld Hedy Tjin
Beeld Hedy Tjin

‘Stil was ze. Eigenzinnig. En wat onhandig in haar presentatie. Claudia had niet veel vriendinnen. Ze was een beetje een einzelgänger. Ik had de indruk dat ze zich niet thuis voelde in het leven dat ze op dat moment leefde, al kan het ook zijn dat ik dat met de kennis van nu ben gaan invullen.

‘Het was in de jaren negentig, ik begon net als docent levensbeschouwelijke vorming op het Koningin Wilhelmina College in Culemborg. Claudia zat in de onderbouw bij mij in de klas en nee, ze was niet altijd enthousiast over wat ik de leerlingen in m’n jeugdige zendingsijver probeerde bij te brengen. Niet dat ze openlijk in verzet kwam, maar soms gaf ze me na afloop van de les voorzichtig enige kritiek.

‘Toen die kerstvoorstelling werd opgevoerd, zat ze al niet meer bij me in de klas. Het stuk ging over een hondenasiel waar afgedankte en verjaagde dieren droomden van een nieuw leven bij mensen door wie ze gewaardeerd werden. Een van die honden was Dopey, een verslaafde hippiehond, gespeeld door een meisje in een zwarte leren jas. Volgens mij droeg ze een zonnebril en hing er een peuk in haar mondhoek, waar in mijn herinnering ook echt rook vanaf kwam.

‘Eerst had ik het eens niet in de gaten. Toen dacht ik: verdorie! Dat meisje dat zo stilletjes en bescheiden was, dat zich nooit op de voorgrond plaatste, dat stal nu de show met haar charisma en haar knappe timing. Ze wond het publiek om haar vingers. In de personeelskamer klonk het na afloop verwonderd: ‘Heb je dat gezien? Dat was Claudia!’

‘Jaren later - ik werkte al lang op een andere school - las ik in de krant een interview met Claudia de Breij. Ze vertelde over dat uur daar op de planken. Hoe ze door die voorstelling de theaterzaal ontdekt had als háár wereld. En hoe ze er vervolgens voor gegaan was. Dat raakte me. Het idee dat ik erbij geweest was, bij dat wondertje, bij dat moment dat een mens ontdekt dat het iets heel waardevols blijkt te kunnen.

‘Ik heb tijdens mijn onderwijsloopbaan meerdere Claudia’s in de klas gehad. En ook op dit moment zitten er op vele scholen leerlingen die op de een of andere manier niet in het systeem passen. Ze zijn als jonge kunstenaars die met hun penselen in een autospuiterij terecht zijn gekomen. Ze worden uitgelachen om hun ontoereikende uitrusting en voelen zich afgewezen en ellendig. Maar er is niets mis met ze. Ze zijn alleen niet op de goede plek, en naar de kwaliteiten die hun het meest eigen zijn, wordt niet gevraagd. In de woorden van Einstein: ‘Als je een vis zijn hele leven beoordeelt op het vermogen in bomen te klimmen, zal het dier zijn hele leven diep ongelukkig zijn.’

‘Leerlingen als Claudia hebben me geleerd dat een stilzwijgend protest – en ook de luidruchtige variant – een terechte vraag kan inhouden om ruimte voor meer eigenheid. In feite is een curriculum pas goed wanneer het de leerling helpt bij zijn eigen ontwikkeling naar een authentiek leven. Het onderwijs zou minder een toeleveringsbedrijf voor een goed geoliede samenleving moeten zijn en meer een plaats voor persoonlijke groei en ontwikkeling.

‘Socrates zei dat een goede leraar geen vatenvuller is, niet iemand die alleen maar kennis dicteert die je in je bovenkamer moet opslaan. Een goede docent is een verloskundige, iemand die iets wakker roept wat al in een leerling aanwezig is.

‘Voor Claudia heb ik die verloskundige niet kunnen zijn. Ik bezat als jonge docent niet de flexibiliteit om haar meer ruimte te geven, ik had niet het vermogen haar werkelijk te verstaan. Later lukte me dat bij andere leerlingen wel. En ik vermoed dat het verhaal van Claudia daar bij geholpen heeft. Want soms vertelde ik over haar. Zij worstelde ook met het leven, zei ik dan. En toen ontdekte ze: dit wil ik, dit is wie ik ben, dit kan ik. En kijk waar ze nu staat!’

Claudia de Breij heeft Dirk van de Glind toestemming gegeven dit verhaal met de Volkskrant te delen.

Die ene leerling

Lees op deze pagina meer verhalen van leerkrachten, docenten en hoogleraren die vertellen over die ene leerling die hun kijk op het vak veranderde.

Meer over