Reportage

Twintig jaar trouwen voor iederéén: ‘Op het moment dat ik ja zei, werd ik toch emotioneel’

Frans en Maarten. Beeld Ernst Coppejans
Frans en Maarten.Beeld Ernst Coppejans

Nederland was twintig jaar geleden het eerste land ter wereld dat trouwen mogelijk maakte voor iedereen: ook partners van hetzelfde geslacht. ‘Het feit dat wij het in Nederland kúnnen, vond ik reden genoeg om het te doen.’

Frans Mulder (68, theatermaker) en Maarten Lindhout (68, gepensioneerd steward) trouwden in 2003.

Hun blikken kruisten elkaar voor het eerst in Hotel Americain in Amsterdam. Frans liep daar rond in een oude Waterloopleinbontjas, Maarten zat er met zijn moeder. Ze kenden elkaar al een beetje uit de artistieke scene. Frans: ‘Niet lang daarna zag ik in een droom dat Maarten de ware was.’ Maarten: ‘Tijdens een avondje uit hield hij me net zo lang aan de praat en aan het lachen tot ik met hem mee naar huis ging.’ Na 25 jaar samenzijn trouwden ze. Al vonden – en vinden – ze het huwelijk eigenlijk burgerlijk. Frans: ‘Homo’s doen vaak na wat hun ouders deden. Zeker als ze ook een kind adopteren. Dat laatste hebben wij niet gedaan.’ Maar een advocaat adviseerde toch te trouwen. Maarten: ‘Het was de goedkoopste manier om de erfenis goed te regelen.’ Frans: ‘We trouwden gratis op een maandagochtend. Op het moment dat ik ja zei, ten overstaan van een instituut, de overheid, werd ik toch emotioneel. Ik denk vanwege de officiële erkenning van het homo-zijn, iets waar veel mensen uit de homobeweging lang voor hebben moeten strijden.’

Jacqueline van der Gracht (49) en Patricia Becker (53) zijn ondernemers. In 2015 trouwden ze.

Jacqueline: ‘Ik heb het in de eerste twee jaar van onze relatie een paar keer uitgemaakt.’ Patricia, fluisterend vanachter haar hand: ‘Zeven keer!’ Jacqueline: ‘Maar ik ging eigenlijk nooit weg.’ Beiden hadden ze eerder altijd relaties met mannen gehad. Jacqueline had tijd nodig om te ervaren dat je als biseksuele vrouw niet voor één seksuele identiteit hoeft te kiezen: ‘Je hoeft alleen maar voor de liefde te kiezen.’ Na vier jaar samen vroeg Jacqueline officieel om Patricia’s hand bij haar ouders. Jacqueline: ‘Trouwen voelde voor mij als een ultiem commitment. Zo van: wat er ook gebeurt, samen kunnen we alles aan. Patricia: ‘Ik treed normaal gesproken liever niet op de voorgrond, maar nu vind ik het belangrijk om uit te dragen: Dit zijn wij. Wij houden van elkaar. Wij zijn twee biseksuele vrouwen, wij zijn getrouwd!’

Jaqueline en Patricia. Beeld Ernst Coppejans
Jaqueline en Patricia.Beeld Ernst Coppejans

Vincent (34, controller) en Marvin Sabajo-Francis (37, cateringmedewerker) trouwden vier jaar geleden.

Vincent en Marvin zouden het liefst in Suriname gaan wonen. Ze sparen voor een huis om daar een groot, samengesteld gezin te vormen. Drie van hun vier kinderen wonen daar al, bij hun moeder. Marvins dochter van 13 woont in Nederland, zij kan straks lekker op vakantie komen. Marvin: ‘Ik heb veel behoefte om in Suriname actief te worden voor acceptatie van homoseksualiteit. Op papier heeft iedereen daar gelijke rechten, dat staat ook in de grondwet. Maar een huwelijk tussen twee mannen of twee vrouwen is niet mogelijk. Bovendien wordt er nog raar over homo’s gepraat en gedacht. Bij een homo denken ze nog aan een vrouwelijke man. Ik heb zin om dat lekker op te schudden.’ Marvin moet nog steeds huilen als hij praat over hun bruiloft. Over zijn dochter die bruidsmeisje was. Over Vincents moeder die zei dat ze trots was. Vincent: ‘Ouders zijn toch je vangnet. De hele wereld kan je accepteren, maar als je ouders dat niet doen, blijft er iets knagen. Als zij achter je staan, kun je de hele wereld aan.’

Vincent en Marvin. Beeld Ernst Coppejans
Vincent en Marvin.Beeld Ernst Coppejans

Patrick Janssen (46, manager) en Avi Ramdin (44, barista) trouwden anderhalf jaar geleden.

Patrick en Avi hebben elkaar leren kennen via internet. Wat een kleurrijk persoon, dacht Patrick toen Avi bij hem binnenstapte. Avi: ‘We raakten in gesprek en hebben uren, úren alleen maar liggen praten. Er kwam zoveel warmte en emotie los.’ Patrick: ‘Tot Avi vroeg: mag ik je een kus geven? Toen hij wegging, was ik verliefd.’ Een half jaar later trok Avi bij Patrick in. Avi: ‘Zijn huis had een minimalistische inrichting. En ik grap altijd dat hij smetvrees heeft.’ Patrick: ‘Ik weet nog dat ik tijdens de verhuizing dacht: hoeveel kleding kan iemand bezitten? Avi nam ook allemaal opgezette diertjes en skeletjes mee. Ik zei: heel mooi, maar we hoeven ze niet allemáál neer te zetten, toch? Avi brengt reuring in mijn leven. Ik breng rust in het zijne. Met onze liefde als constante bron van geluk.’

Avi en Patrick. Beeld Ernst Coppejans
Avi en Patrick.Beeld Ernst Coppejans

Bette Westerhoff (36, regisseur en cameravrouw) en Anna van Schijndel (34, opnameleider) trouwden in 2019.

Bette: ‘Ik wilde absoluut nooit trouwen, ik heb niks met zo’n christelijke traditie.’ Anna: ‘Ik heb Bette overgehaald. Op zoveel plekken op de wereld zijn mensen die buiten de heteronorm vallen aan het strijden om open te zijn over hun liefde en te kunnen trouwen. Het feit dat wij het in Nederland kúnnen, vind ik reden genoeg om het te doen.’ Anna en Bette zijn vier weken geleden moeder geworden van Ted. Het vinden van een vader ging soepel. Bette: ‘Een goede vriend had zich al bereid verklaard voordat we überhaupt nadachten over het moederschap.’ Over zijn rol hebben ze afspraken gemaakt. Ted heeft twee ouders en dat zijn Anna en Bette. De donorvader gaat wel een emotionele rol spelen in het leven van Ted. Anna: ‘Ik vind het jammer dat hij niet op Teds geboorteakte staat. Daar kunnen volgens de wet maar twee volwassenen op. Dat zou met de nieuwe vormen van ouderschap wel veranderd mogen worden.’

Bette, Anna en Ted. Beeld Ernst Coppejans
Bette, Anna en Ted.Beeld Ernst Coppejans

Anne de Waal (39, ingenieur) en Daniëlle de Jonge (32, productiecoördinator) trouwden in 2020.

Daniëlle en Anne hadden negen jaar een relatie, woonden samen en hadden niks met het huwelijk, toen Anne zich realiseerde dat ze er niet meer omheen kon: ze voelde zich geen man, of in ieder geval niet helemaal. Dat gevoel moest ze onderzoeken. Anne: ‘Ik wilde het Daniëlle natuurlijk vertellen, maar ik was doodsbang haar kwijt te raken. Op een avond zei ze tegen me: ‘Ik weet niet wat er met je is, maar morgenochtend ga je het vertellen.’ Aan het ontbijt zei ik: ‘Ik denk dat ik trans ben.’ Dat was het begin van een lang proces, waarbij we samen eindeloos hebben gepraat en elkaar vragen hebben gesteld. Ik vind het mooi dat we bij elkaar zijn blijven passen, hoewel er zoveel is veranderd.’ Daniëlle: ‘Anne’s transitie heeft onze relatie zelfs versterkt. Want pas vanaf dat moment ging ik nadenken over trouwen. Ik heb Anne gevraagd. Ik wilde haar laten zien dat ik er hoe dan ook voor haar ben.’

Danielle en Anne. Beeld Ernst Coppejans
Danielle en Anne.Beeld Ernst Coppejans

Deze portretten komen uit de tentoonstelling Legale liefde - 20 jaar trouwen voor iedereen. De expo wordt op 1 april 2021 gelanceerd bij de Stopera in Amsterdam Centrum. Daarna verhuist hij iedere drie weken naar een ander stadsdeel in Amsterdam en later mogelijk daarbuiten. Meer info: stichtingopenmind.nl/legale-liefde