InterviewAnnemarie Plas

‘Toen Boris Johnson een yogapose voor mij deed, dacht ik: je bent helemaal genezen van corona’

Annemarie PlasBeeld Carotta Cardana

De Amsterdamse Annemarie Plas kreeg Groot-Brittannië tijdens de lockdown massaal aan het klappen voor zorgverleners en andere coronahelden. Hoe kreeg ze dat voor elkaar? En wat zegt het over de Britten?

In Brockwell Park is bijna alles weer bij het oude. Om te voorkomen dat mensen er zouden gaan lanterfanten ging het Zuid-Londense park tijdens de lockdown tijdelijk op slot. Maar op deze warme zomerdag druppelen zwemmers binnen bij de Lido, scheuren jongeren op de BMX-baan en zitten de terrasjes in het belendende Herne Hill weer vol. 

De 37-jarige Annemarie Plas arriveert op haar opoefiets. Zij was degene die de Britten tijdens de lockdown middels het initiatief Clap for our carers elke donderdagavond aan het applaudisseren kreeg, tien weken lang. Inclusief de premier zelf. Ze hield er in de Britse pers de eretitel Lockdown Legend aan over, een rol waarin ze gezelschap heeft van de rondjes lopende, inmiddels 100-jarige majoor Tom Moore.  

Iconisch zijn de beelden van premier Boris Johnson die zwaar getroffen door covid-19 in de deuropening van 10 Downing Street verscheen, om met zijn laatste krachten zijn handen op elkaar te krijgen voor de verplegers en de artsen, maar ook voor de vrachtwagenchauffeurs, vakkenvullers en vuilophalers. Vier dagen later lag de Britse premier op de intensive care van St Thomas’ Hospital te vechten voor zijn leven, het belangrijkste moment van de coronacrisis die aan naar schatting 45 duizend Britten het leven heeft gekost, het hoogste aantal van Europa en op drie na hoogste ter wereld. 

Door het succes van Clap for Carers heeft Plas haar nieuwe landgenoten beter leren kennen. ‘De Britten komen koel en gereserveerd over,’ zo blikt de Amsterdamse terug op het unieke voorjaar, ‘maar daarachter schuilt een grote passie.’

Plas verhuisde met haar Engelse echtgenoot begin 2018 naar Groot-Brittannië, net na bevalling van haar zoontje Teddy. Daar kreeg ze direct te maken met het fenomeen National Health Service (NHS), de bewierookte Britse gezondheidszorg. ‘We waren nog niet gearriveerd of de wijkzuster kwam langs met het befaamde Rode Boekje, het boekje waarin alle informatie over je kindje komt te staan. Ze bleken alle moeite te hebben gedaan om ons nieuwkomers te traceren.’ 

Het eerste jaar bleef ze als jonge moeder thuis. ‘Dat is normaal hier, anders dan in Nederland waar van moeders verwacht wordt dat ze zo snel mogelijk weer aan het werk gaan.’ Na een jaar vond Plas een baan als sales director bij een Nederlandse firma die aan het uitbreiden is in Engeland. Daarnaast is ze yogadocent.

Dat in het land van Florence Nightingale het beschermen van de NHS aanvankelijk het uitgangspunt van het coronabeleid van de regering-Johnson was, kan ze begrijpen. ‘Ik ben twee keer met de kleine naar het ziekenhuis geweest. Niets ernstigs hoor, gewone kinderkwaaltjes. Beide keren kreeg hij goede zorg op de speciale polikliniek voor kinderen. De Britten kunnen wat mij betreft trots zijn op hun zorgstelsel en ze zouden er nog veel meer geld in moeten stoppen om van de NHS de beste van de wereld te maken. Het unieke is dat het voor alle lagen van de bevolking gratis toegankelijk is. Zelfs de premier maakt er gebruik van, zoals we hebben gezien. Het zijn zware tijden geweest voor de Britten, maar de waardering voor de zorg was een positief neveneffect.’

De Britse premier Boris Johnson klapt mee tijdens met het initiatief 'Clap For Our Carers' van Annemarie Plas, 21 mei.Beeld Neil Hall / EPA

Hoe kwam u op het idee om te gaan klappen?

‘Iets dergelijks was reeds aan de gang in Nederland, waar het Applaus voor de Zorg heette. Daar werden zelfs bloemen naar ziekenhuizen gestuurd, en maaltijden. Van vriendinnen die in het AMC werken, wist ik hoezeer dat gewaardeerd werd. In Spanje en Italië, landen waar passie makkelijker wordt geuit, werd op de balkons gezongen. 

‘Rond die tijd was ik met het gezin op vakantie in Marokko en na twee dagen gingen de grenzen dicht en moesten we halsoverkop terug. We werden goed geholpen door het grondpersoneel van Easyjet en die zorg gaf me een dankbaar gevoel. Op een vrijdagavond zat ik met vrienden thuis en we beseften dat er in Engeland niets was als Applaus voor de Zorg, misschien omdat de coronacrisis hier later toesloeg. Ik kroop achter de laptop, maakte een afbeelding, een website en een hashtag. Dat stuurden we via sociale media aan iedereen die we kenden. Veel hadden we niet verwacht: als we met wat vrienden en kennissen op de stoep gaan klappen, zou dat leuk zijn.’

Wat gebeurde er toen?

‘De volgende dag brak de storm los. Victoria Beckham had het opgepikt  en met met haar miljoenen volgers gedeeld, net als haar man David, plus een bekende presentatrice van Sky en prins Harry en zijn echtgenote Meghan. Ook de berichten die we hadden geappt kwamen bij ons terug, teken dat het viraal was gegaan. 

‘Een pr-bureau nam contact op. En een creatief genootschap bood aan de website te verbeteren en een logo te ontwerpen. Ik was daar blij mee, want anders had er een meltdown in mijn bovenkamer plaatsgevonden. Mijn man en ik waren namelijk gewoon aan het werk, thuis, en dan is er de zorg voor Teddy, zeker nadat de kleuterschool de deuren had gesloten. Het waren lange dagen, die om vijf uur ’s ochtends begonnen met het beantwoorden van alle mails die naar de site waren gestuurd.’

En toen kwam de eerste donderdag waarop je zou gaan klappen.

‘Ja, dat was twee dagen nadat Boris Johnson het land op slot had gegooid. Sky had een Zoom-verbinding met onze woonkamer, een onwerkelijke ervaring. BBC en Channel 4 onderbraken de programmering om acht uur, maar nog steeds had ik geen idee of het zou aanslaan. Iets voor achten liep ik met een pollepel en een pan naar buiten, om lawaai te maken. 

‘Binnen een nanoseconde stond de hele buurt op straat te klappen, en naar later bleek het hele land. Iconische gebouwen werd lichtblauw belicht, de kleur van de NHS. De volgende ochtend zat ik bij BBC Ontbijttelevisie. Mij werd gevraagd wat de plannen waren. Ik had geen idee, en hoorde mezelf zeggen dat we dit tot het eind van de lockdown gaan doen. Waar ben ik aan begonnen, dacht ik meteen.’

Er was plotseling eenheid in het land.

‘Ja, de Brexit en de verkiezingen van december hadden de verdeeldheid op scherp gezet, en nu zat iedereen in hetzelfde schuitje, wat eenheid creëerde. Ik kreeg een bericht van een vrouw die vertelde dat haar zoon in de supermarkt werkte, de vakken vulde, en eigenlijk ook een soort verzorger was. Dat vond ik een goed punt. Het begon als een dankbetuiging aan de NHS, maar het werd er eentje voor iedereen die ervoor zorgde dat we veilig binnen konden blijven.’

Hoe waren de reacties in uw directe omgeving?

‘Na vier, vijf sessies kwam een buurvrouw op me af om te zeggen dat ze me in de krant had gezien. Een andere straatbewoners had de straat op televisie herkend en besefte dat ik de ‘aanstichter’ was. De lockdown was een zege voor de straat. Mensen leerden elkaar kennen, lieten hun reserve vallen. Ze begonnen echt interesse in elkaar te tonen, spraken over zaken waar ze tegenaan liepen. We leerden elkaars zwakheden kennen en toonden onze kracht. Er werd voor elkaar gekookt en boodschappen gedaan. Er ontstond iets als gemeenschap. 

‘Op mooie dagen zaten de platte daken vol, wat een bijzondere ervaring was. We werden ook heel kneuterig. Zo gingen we zaadjes zaaien. Ik had ook veel meer contact met mijn vader en moeder dan in normale tijden. We hebben veel gefietst, dat was onze invulling van het uurtje lichamelijke oefening dat door de autoriteiten was toegestaan.’

Was u zelf bevreesd voor het virus?

‘Nee, niet echt. Ik heb wel het vermoeden gekregen dat ik het heb gehad. Wekenlang had ik geen smaak, maar heb er toen niet aan gedacht dat het covid-19 kon zijn. Hoesten deed ik niet en griep had ik niet, en dat waren aanvankelijk de enige symptomen.’

Nederland had een veel lichtere lockdown. Beetje jaloers naar gekeken?

‘Ja, zeker toen ik hoorde welke winkels zoal open waren. Een vriendin vertelde dat mensen uit drie verschillende huishoudens bij elkaar op bezoek mochten komen. Op bezoek komen, reageerde ik verbaasd. Dat mocht hier echt niet. 

‘De Britten namen de lockdown heel serieus totdat bekend werd dat Dominic Cummings (adviseur van premier Johnson, red.) de regels had genegeerd en naar zijn familie in Noord-Engeland was gereisd. Toen hij het ook nog eens ging verdedigen en met ongeloofwaardige excuses kwam, dachten veel mensen: het is wel goed geweest zo, en de stemming sloeg om. Over welk land de beste methode had, daar wil ik vanaf zijn. Voor elke regering was dit een nieuwe situatie en ik geloof echt dat politici het beste proberen te doen.’

Na tien applausavonden stopte u. Waarom?

‘Tien was een mooi getal en de lockdown werd afgebouwd. Maar de voornaamste reden was dat het steeds politieker beladen werd. Mijn mening werd opeens gevraagd over politieke zaken, bijvoorbeeld over Cummings. Het positieve gevoel begon te verdwijnen, en daar was het mij om begonnen. Ik heb wel het plan om het volgend jaar weer te doen, eenmalig, een jaarlijks applaus.’

En toen opeens vond u zichzelf terug voor de beroemde deur van 10 Downing Street?

‘Ja, er was nog een toegift op de 72ste verjaardag van de NHS. Johnson had me uitgenodigd en zo stonden we samen te klappen. Daarna was er een receptie in de tuin van de ambtswoning, met artsen en verpleegkundigen die hem zo goed hadden verzorgd. 

‘Ik mocht tien minuten met hem praten en vroeg hem of hij extra geld wilde geven aan de mensen in de zorg en aan mensen die voor ons hebben gezorgd. Hij beloofde ernaar te kijken, maar kon er niets over zeggen. Hij kwam joviaal over en toen hij hoorde dat ik yoga doceerde ging hij op het gras liggen om een yoga pose te doen, met een arm en een been in de lucht. Ja, dacht ik bij mezelf, je bent zo te zien weer helemaal genezen.’

Eerder verschenen in deze serie

Wouter Koolmees, minister van Sociale Zaken: ‘Dit is geen gezonde baan

Edith Kwaspen, die beide ouders verloor aan corona: ‘Het bood veel troost dat ze op dezelfde dag dingen’

Roger van Boxtel, topman NS: ‘Deze crisis heeft de grenzen van de totaal vrije markt blootgelegd’

Oud-topvoetbalster Sharon Kok (33) liet zich twee weken vrijwillig opsluiten bij haar besmette verstandelijk gehandicapte, agressieve cliënten. ‘Ik zou het zo weer doen.’

Marianne Zwagerman vergeleek tijdens de coronacrisis oude mensen met ‘dor hout’. ‘Die column heeft een enorme impact gehad. 

Won Yip, horecaondernemer: ‘Als ik failliet ga, is 95 procent van Amsterdam failliet’

Don ­Mario Carminati, aartspriester in Bergamo: ‘Ik begin nu pas te begrijpen wat voor golf van verwoesting er door de stad is getrokken.’

Meer over