'Test XTC-pillen moet anoniem blijven'

Hulpverleners die op houseparty's verdachte XTC-pillen testen, weigeren namen van de pilgebruikers door te geven aan de politie. 'Als we dat doen, brengen we ons eigen systeem om zeep', aldus dr....

Van onze verslaggever

Theo Klein

AMSTERDAM

Het Trimbos-instituut coördineert het Drugs Informatie en Monotoring Systeem (DIMS), waarin 21 instellingen voor verslavingszorg samenwerken. Gebruikers die hun pillen niet vertrouwen, kunnen bij een kantoor van DIMS of op feesten hun drugs laten onderzoeken. Deze week ontstond er commotie toen dankzij een deelnemer aan DIMS, de Haarlemse Brijder Stichting, bekend werd dat er pillen met atropinesporen rouleren.

De USD is een onderzoek begonnen naar de criminele producenten van de atropinepil. In Kerkrade werd dinsdag door de regionale politie een laboratorium opgerold, waar drugs met deze gevaarlijke stof werden geproduceerd. De USD probeert lijn te brengen in alle XTC-onderzoeken in Nederland.

Van de deelnemers aan DIMS, dat sinds 1992 bestaat, ontvangt het Trimbos-instituut wekelijks gemiddeld negentig pillen. Die worden in een laboratorium onderzocht. Jongens en meisjes die om een test van hun pil hebben verzocht, hoeven hun naam niet op te geven. Ze worden onder een code geregistreerd, en dezelfde codering wordt gebruikt om ze na enige dagen de uitslag mee te delen.

Volgens Spruit heeft het DIMS zo 'vrij goed zicht' op wat er aan pillen wordt aangeboden. Ze leidt dit onder meer af uit het relatief lage aantal ongevallen in Nederland met XTC. Zodra een verdachte pil wordt gesignaleerd, treedt een scenario voor onderzoek in werking, waarbij nauw wordt samengewerkt met het ministerie van VWS, de inspecties voor de Gezondheidszorg, GGD's en de EHBO's.

Op houseparty's wordt de aanwezigen in folders op de onzuivere pillen gewezen. Alleen in het uiterste geval wordt een campagne in de pers overwogen. De informatie over de atropinepil is 'per ongeluk' in de media terecht gekomen.

De politiekorpsen en de USD gebruiken dezelfde houseparty's om de producenten van XTC-pillen te achterhalen. De USD werd dit jaar opgericht, nadat kabinet en parlement de oorlog aan de XTC-producenten hadden verklaard. Officier van justitie E. Stokman, optredend namens het USD, zegt dat de meeste onderzoeken beginnen op de dansvloer, met ondervraging van gebruikers.

Net als bij hasj is het beleid niet gericht op vervolging van de kleingebruikers, maar op het inrekenen van de makers en handelaars. Stokman: 'Gebruikers ondervragen we dan ook als getuigen, niet als verdachten.' Die benadering zou ook gevolgd worden als het Trimbos-instituut de namen van de gebruikers vrijgeeft.

Stokman wil 'bevestigen noch ontkennen' dat er met de hulpverleners is gesproken over het doorspelen van namen. Hij sluit niet uit dat de Unit Synthetische Drugs de gegevens van het Trimbos-instituut 'graag zou willen gebruiken'.

Spruit is duidelijker. 'De contacten met de drugsunit hebben voor ons een groot dilemma geschapen. Wij willen natuurlijk ook dat de handel wordt aangepakt. Maar onze eerste zorg is de volksgezondheid. Wij zijn ervan overtuigd dat ons geen pillen meer worden aangeboden als wij niet de garantie van anonimiteit bieden. Het gaat om jonge mensen. Die blijven weg als er ook maar de geringste kans bestaat dat de politie in het spel is.'

Onder het motto 'als je het probleem niet kunt oplossen, probeer dan de schade te beperken' pleit Spruit voor een zorgvuldige omgang van het DIMS-systeem. 'Wij hebben bewezen dat onze benadering effectief is. Met één, hooguit twee foldercampagnes hebben we tot nu toe alle vervuilde pillen binnen de kortste keren van de markt gekregen.'

Meer over