Souvenir uit Amsterdam: zakje paddo's

De omgeving van de Oude Hoogstraat in Amsterdam is de Kalverstraat voor liefhebbers van hasjpijpjes en gedroogde paddo's. Bijna elke winkel in het straatje, aan de rand van de Wallen en niet ver van de Dam, heeft alles in huis om mee te draaien in het alternatieve geestverruimende circuit....

Van onze verslaggever Marc van den Broek

Voor The Headshop op de Kloveniersburgwal, hoek Oude Hoogstraat, vergapen zeven Engelsen zich aan de waar. 'Wat een uitstalling', verzuchten ze. 'In Londen hebben we dit ook, maar niet zo openlijk.' Ze gaan binnen de weegschalen, waterpijpen, T-shirts en sieraden beter bekijken in een geur van zoete wierook. De prijzen zijn volgens hen een stuk lager dan in Engeland.

Een deel van de Amsterdamse gemeenteraad vergadert vandaag over een voorstel om de groei van dit soort winkels aan banden te leggen. Het gaat om zaken die smartproducten verkopen: niet-verboden plantaardige middelen met een geestverruimende werking zoals paddestoelen, cactussen en kruidenmengsels.

Ook de headshops hebben de aandacht van de gemeente getrokken. Hier worden geen hallucinerende stoffen verkocht maar hulpmiddelen om die stoffen te gebruiken, zoals pijpjes, precisieweegschalen en vijzels. Toch verhandelen veel headshops tegenwoordig ook poedertjes en paddo's.

Bij een aantal sigarenboeren liggen eveneens geestverruimende middeltjes naast de shag en sigaretten. Zelfs doodgewone souvenirwinkels op het Damrak - een drukke wandelroute van het Centraal Station naar de Dam - hebben smartproducten te koop. Een hasjpijpje is er een net zo gewoon souvenir geworden als een T-shirtje met een Amsterdammertje of een bordje van Delfts blauw.

Amsterdam telt nu ruim vijftig adressen waar smartmiddelen worden verkocht. Ze zijn vooral te vinden in gebieden waar veel toeristen komen. De lijst is niet uitputtend, laat de gemeente weten. Het aantal winkels is de laatste jaren sterk gestegen. Ook Maastricht telt veel smartshops, maar steden als Den Haag en Rotterdam hebben er weinig. Het aantal smartshops lijkt samen te hangen met het imago dat de stad heeft voor softdrugstoeristen.

De gemeente vindt dat de smartshops in delen van de stad de gewone winkels wegdrukken. 'Het kwetsbare Wallengebied wordt door deze ontwikkeling ongunstig beïnvloed', schrijven B en W in hun voorstel aan de raad.

Het verbieden van een winkel is niet eenvoudig. Als een pand een winkelbestemming heeft, kan de gemeente de komst van een smartshop niet tegenhouden. Dat kan alleen als in het bestemmingsplan het aantal smartshops kan worden bevroren. Het college wil hiervoor toestemming krijgen van de gemeenteraad.

Bedrijfsleider Peter van The Head Shop weet niet waarover de gemeente zich druk maakt. 'We zitten hier al jaren. Ach, ze moeten weer eens iets doen. Ik neem ze niet serieus.' Hij weet dat de buurt vol zit met winkels die hetzelfde assortiment voeren als het zijne. 'Ik probeer steeds iets bijzonders te brengen. We importeren zelf en we zijn goedkoper.'

Elders maakt een verkoper die anoniem wil blijven, zich kwaad over de gemeente. Hij verkoopt zowel hasjpijpjes als hallucinogene middeltjes. 'Vroeger werd een bakker uit de straat geweerd als er al een andere bakker zat. Als ze zoiets weer willen invoeren, dan moet dat voor iedereen gelden en niet alleen voor ons.'

De verkoper van de Smartstore in de Warmoesstraat vindt de explosieve groei van verkooppunten niet goed. Niet vanwege de verloedering van de buurt, maar omdat ook 'gewone' winkels smartproducten verkopen zonder er verstand van te hebben. 'Wij moeten een dik boek lezen met informatie over de middelen', zegt verkoper Marvin Burnet. 'Je moet ze verantwoord gebruiken, anders kan het gevaarlijk zijn.'

Meer over