Socialistische Judas splijt Passiespel

Bisschop Frans Wiertz van Limburg was er zondag niet bij. 'Misschien durfde hij niet', zegt regisseur Ben Verbong met een grijns na de première van de 17e editie van de Passiespelen in Tegelen....

Filmregisseur Verbong, maker van ondermeer Het meisje met het rode haar en De onfatsoenlijke vrouw, zal het een zorg zijn. Hij is al te lang weg uit zijn geboorteplaats Tegelen om zich nog druk te maken over dit soort Limburgse gevoeligheden. Al heeft de commotie over zijn aanpak van het theaterstuk dat eens per vijf jaar wordt opgevoerd hem wel verbaasd. 'Er heerst in Limburg toch nog een zeker ontzag voor die roomse hiërarchie', zegt Verbong.

De regisseur heeft met zijn Passiespelen 2000 kwaad bloed gezet. Modern en vernieuwend moest het stuk worden. Zo luidde de opdracht van de Passiespelen-organisatie aan Verbong. Maar hetzelfde bestuur viel ruzieënd uit elkaar toen Verbong zijn script inleverde. 'Er brak keet uit', erkent voorzitter Wim Beurskens van de Stichting Passiespelen Tegelen.

Verbong zou de plank volledig hebben misgeslagen met zijn dialogen die nauwelijks nog aan de bijbel zijn ontleend. Verbong, zeiden de critici, was een 'historische vergissing'. Grootste struikelblok vormde het geheel nieuw geschreven script. Sinds 1946 had de organisatie van de Passiespelen zich bediend van de theologisch adequate teksten van paterdichter Jacques Schreurs, auteur van Dagboek van een herdershond.

Maar Verbong wilde voor zijn Passiespelen de Schreurs-dialogen verlaten. Ze bevatten te veel roomse ballast, zegt Verbong, te weinig psychologische diepgang. 'Ik ben als kind vaak naar de Passiespelen geweest maar ik heb het verhaal nooit begrepen. Ik verwacht dat deze versie ook voor anderen te volgen is - inclusief niet-christenen. Ik maak de motieven van de belangrijkste karakters invoelbaar. '

In de Verbong-productie van twee miljoen gulden is het Tegelse Passiespel een politieke thriller in het oude Israël geworden. Zendeling Jezus is het slachtoffer van een machtsstrijd tussen de Joodse schriftgeleerden en de Romeinse heersers. Was Judas vroeger de zuivere personificatie van Satan, in het Passiespel van Verbong is hij de strijdbare impulsieveling die revolutie wil. De tegenstelling: door socialistische (Judas) en niet door innerlijke bevrijding (Jezus) zal de mens het licht zien.

Voeg daarbij de voor een deel vrouwelijke (!) apostelen die in het Tegelse openluchttheather Jezus' zedenpreken aanhoren en het is duidelijk dat Verbong geen traditionele interpretatie geeft.

De bisschop zwijgt vooralsnog.

Meer over