profiel

Sinéad O’Connor schrijft een boek over haar succes en angsten, én blijft muzikant

Het was even schrikken voor de fans van Sinéad O’Connor toen de zangeres twee weken geleden bekendmaakte te stoppen met touren en zich terug te trekken uit de muziekbusiness. Alle geplande concerten moesten worden afgezegd, het voor januari 2022 geplande No Veteran Dies Alone zou haar laatste album zijn. Maar daar komt ze nu op terug.

De Ierse zangeres Sinead O'Connor poserend met haar hondjes in haar huis in County Wicklow, februari 2012.  Beeld Redferns
De Ierse zangeres Sinead O'Connor poserend met haar hondjes in haar huis in County Wicklow, februari 2012.Beeld Redferns

O’Connor (54) deed de mededeling op Twitter, een paar dagen nadat ze haar memoires had gepubliceerd. Rememberings heet het, een openhartig boek waarin ze weinig mensen uit haar omgeving spaart en zichzelf nog het minst.

Met zo’n boek waaraan ze jaren had gewerkt op zak, zou je verwachten dat het met de al jaren met psychische stoornissen tobbende zangeres juist wat beter zou gaan. Maar het promotierondje in aanloop naar de publicatie had haar weer doen twijfelen aan de integriteit van de showbusiness, waarmee ze eigenlijk al overhoop lag vanaf het moment dat ze midden jaren tachtig haar eerste platencontract tekende.

Ze had al vaker gedreigd zich terug te trekken, niet alleen uit de muziek, maar ook zelfs uit het leven. Altijd kwam ze erop terug. Dus heel gek werd er niet van opgekeken toen ze ook nu weer daags na haar aankondiging een nieuw bericht postte: ‘fuck retiring’. Ze nam alles terug.

Getroebleerde ziel

En dat niet alleen, sinds zondag heeft ze er een baantje bijgenomen als columnist voor de Ierse Sunday Independent. Dat mag merkwaardig heten voor iemand die zoveel moeite heeft in de schijnwerpers te staan met iets anders dan haar muziek. ‘Ik ben geen popster. Ik ben gewoon een getroebleerde ziel die af en toe in de microfoon moet schreeuwen’, schrijft ze in Rememberings.

In het boek beschrijft ze in korte hoofdstukjes tal van cruciale gebeurtenissen in haar leven. Over de klap van een treindeur die haar, zo weet ze nu, mentaal blijvend letsel toebracht. Over fysieke mishandeling door haar moeder, met wie ze een haat-liefdeverhouding had en overleed toen Sinéad 18 jaar oud was. Over haar eerste schreden in de muziekbusiness vlak erna, als haar wordt geadviseerd haar zwangerschap te beëindigen.

In bondige, soms harde, vaak geestige bewoordingen schrijft ze het verhaal van een zangeres die eigenlijk altijd met iedereen overhoop ligt. Ze scheert haar kop kaal als ze tijdens een zakenlunch het dringende advies krijgt zich vrouwelijker te kleden en weigert in 1991 een Grammy omdat ze erachter komt dat ze geen prijzen krijgt voor wat ze maakt, maar om hoeveel platen ze verkoopt.

Dat deed ze vooral van haar tweede album I do not Want what I haven’t Got (1990) met daarop de wereldhit Nothing Compares 2 U. Prince schreef het, maar O’Connor zong de definitieve versie wereldwijd naar de eerste plaats.

'Duivel’ Prince

De tijd die ze daarna in het gezelschap van Prince doorbracht, leverde enkele van de meest opzienbarende bladzijdes in Rememberings op. Prince had haar thuis in Los Angeles uitgenodigd. Het werd een onplezierige ontmoeting die steeds meer uit de hand liep. Ze weet met veel moeite te ontsnappen van de steeds agressiever wordende Prince. O’Connor heeft er nooit over willen praten, maar schrijft voor het leven door ‘die duivel’ beschadigd te zijn.

Veel meer dan door de zaak die wel publiek is geworden, het verscheuren van een foto in 1992 van paus Johannes Paulus II in het veelbekeken Amerikaanse tv-programma Saturday Night Live. Het is haar nooit vergeven, en heeft haar mogelijk haar carrière gekost. Spijt heeft ze nog altijd niet. In haar beleving was het niet deze actie die haar van het juiste spoor bracht, maar het krijgen van een nummer 1 hit. ‘Het verscheuren van de foto bracht me juist weer op het goede spoor.’

Het boek gaat vooral terug naar haar beginjaren in de muziek. Sinds een mentale inzinking in 2015 is veel van haar geheugen weggevaagd. Haar boek loopt welbeschouwd maar tot 1992, daar was ze zes jaar geleden blijven steken.

Vier kinderen bij vier mannen

De albums die ze daarna maakte, beschrijft ze maar kort. Over haar privéleven laat ze ook maar weinig los. Wel geestig: ‘Ik heb vier kinderen van vier verschillende mannen. Met één van hen was ik getrouwd, geen van de drie andere mannen die ik trouwde, is vader van een van mijn kinderen.’

O’Connor, die zich in 2018 tot de islam bekeerde, voltooide haar boek in St. Patrick’s Hospital, het grootste psychiatrische ziekenhuis van Ierland waar ze zich vijf jaar geleden liet opnemen. Een combinatie van PTSS, borderline en bipolaire stoornissen luidt de diagnose.

Het leek even weer goed met haar te gaan, maar in haar eerste column voor de Sunday Independent zegt ze toch weer te zijn opgenomen, de publicatie van haar boek had haar te veel ontregeld. Maar ze is er gelukkig nu, schreef ze zondag, en dolblij met haar nieuwe functie als columnist. ‘Ik voel dat het boek me thuis heeft gebracht.’

Sinéad O’Connor – Rememberings. Sandycove/Penguin, 290 pag.

Drie bepalende momenten voor de carrière van Sinéad O’Connor.

Debuutalbum Lion and the Cobra (1987)
Een uitzonderlijk sterk debuutalbum waarmee de popwereld kennis maakt met de excentrieke Ierse zangeres met het kaalgeschoren hoofd. Liedjes als Mandinka en Troy behoren nog altijd tot haar beste werk, vind O’Connor zelf ook.

Nothing Compares 2 U (1990)
Prince schreef het in 1985 voor de The Family, maar de definitieve versie is van O’Connor. Beroemd werd ook de traan die ze in de videoclip laat. Die liet ze omdat bij de opnames herinneringen aan haar moeder naar boven kwamen, schrijft ze in Rememberings.

Het verscheuren van de foto van de Paus in Saturday Night Live (1992)
Tijdens de repetitie had ze een foto van een vermoord Braziliaans straatjongetje gebruikt, maar het plan was altijd om de foto van paus Johannes Paulus II van haar moeder, te verscheuren. Ze wilde zo de aandacht vestigen op kindermisbruik door de katholieke kerk. De wereld sprak er schande van.

Meer over