interview

S10: ‘Het leven is in principe kut en af en toe gebeurt er iets leuks’

Als Stien den Hollander, alias S10, op 10 mei voor Nederland zingt op het Songfestival, dan zingt ze ook voor de kleine Stien. Dat meisje dat het zo zwaar had in het leven. ‘Ach, wat fucked up was het allemaal hè, zeg ik dan tegen haar. Maar Stientje, kijk nou: het is gewoon goed gekomen.’

Robert van Gijssel
S10 Beeld Valentina Vos
S10Beeld Valentina Vos

In haar lied Achter ramen zingt Stien den Hollander (21) over nachtelijke zwerftochten door de stille stad. Ze vertelt over haar realiteitszin, die tijdens die wandelingen soms een andere afslag lijkt te nemen. ‘Soms praat het water met me, de regen op straat. Zelfs de kuilen in de wegen, de tegels zijn raar.’ En ze vraagt zich af wat er toch gebeurt in al die huiskamers, wat voor kwaad daar op de loer ligt.

‘Wat schuilt er achter ramen? Verdwaalde gaten in de deuren van slaapkamers. Vallende glazen, je voelt het gevaar.’ Uit: Achter ramen, 2020.

Stap je zelf bij de zangeres en liedschrijver naar binnen, in een hoekhuis op eenhoog in de kleine straatjes in het hart van Amsterdam, dan merk je snel dat achter haar grote, vitrageloze ramen vooral de huiselijkheid heerst. Een koel-witte, houten vloer, een comfortabele Netflix-bank, op de lange eettafel staat een zojuist uitgeplugd keyboardje. ‘Hou je van wierook?’ We houden allebei van wierook.

Ze woont hier nog maar net, zegt ze. En ze heeft het getroffen. ‘Ik sta altijd in het raam te roken. Soms met het uitzicht op deze straat, soms aan de andere kant. Ik verplaats mijn bank ook vaak, zodat ik dan een tijdje uit een ander raam kijk. Ik heb zo best veel contact met mijn buren en dat vind ik belangrijk. Kijk: daar woont een leuk gezinnetje. En dat is sinds kort een studentenhuis. Ik wil niet anoniem zijn in de stad. Ik wil dat mensen weten dat ik besta. Dat ik Stien heet.’

De avond voordat bekend werd gemaakt dat Stien den Hollander, alias S10, Nederland zou vertegenwoordigen op het Eurovisie Songfestival, moest ze even de straat op. ‘Omdat ik dacht dat het na die bekendmaking ineens anders zou worden om de straat op te gaan. Ik wist niet zo goed wat me te wachten stond en ik dacht: ik ga vanavond nog snel even een sigaretje roken met die leuke dame daar verderop, die hier al zeventig jaar woont. Een wijntje drinken.’

Ze voelt zich thuis in haar nieuwe wijk en loopt echt niet tobbend over straat. Dat beklemmende liedje Achter ramen gaat meer over de geheimen die liggen opgeslagen in alle huizen, legt ze uit, maar natuurlijk ook in de hoofden van de mensen die er wonen. ‘De drama’s waar je geen weet van hebt. De gaten in de deuren, je kent ze wel, iedereen heeft weleens in een woede-uitbarsting een deuk in een muur geslagen, toch?’

Belangrijk verhaal

Toen Stien haar artiestennaam S10 in het leven riep, liedjes begon te schrijven op onderkoelde hiphopbeats en in 2017 vanuit het niets een album uitbracht bij het Nederlandse hiphoplabel Noah’s Ark, had ze een belangrijk verhaal te vertellen. In haar liedjes met veelzeggende titels als Psychoses, en Van kant. Maar ook in de uitleg over die liedjes, over mentale nood en groot psychisch onbehagen, en alle gevolgen van dien. Als je songs schrijft als Positief, met teksten als: ‘Ik ben bang dat ze me ooit weer in een isoleercel gooien, omdat ik niet normaal kan doen’, dan moet je misschien ook iets uitleggen.

Dat deed ze in interviews, onder andere in de Volkskrant, en in een mooie VPRO-documentaire over haar werk getiteld Storm om mij heen, uit 2019. Stien had het moeilijk, als opgroeiend meisje in een volksbuurtje in het Noord-Hollandse dorp Abbekerk, bij een liefdevolle moeder maar met een vader die na haar geboorte was vertrokken. Ze werd geplaagd door angsten, hoorde stemmen in haar hoofd. Ze kreeg een psychose, werd opgenomen en belandde zelfs in een isoleercel omdat ze het interieur van de kliniek probeerde kort en klein te slaan.

Ze schreef haar liedjes als een soort verslag van geestelijke noodsituaties, waarin ze toch ook steeds zocht naar een uitweg, naar verlossing van haar dwangmatige gedachten. En haar teksten, met prachtige maar ook nogal verontrustende zinnen, grepen in eerste instantie vooral veel lotgenoten naar de keel. ‘Ik kreeg – en krijg – brieven. Heel veel brieven. Ik kan er geen antwoord op geven, omdat ik er anders helemaal in opga en zelf in de knoop raak, maar ik denk dat het voor veel mensen al heilzaam is als ze hun verhaal achterlaten in mijn inbox.’

Herkenbaarder

Maar op haar laatste twee albums gooide Stien de ramen verder open en werden haar liedjes steeds herkenbaarder, ook voor mensen zonder acute geestelijke nood of littekens uit het verleden. Ze zingt nog wel over de spelletjes die je eigen hoofd soms met je speelt, en die bij haar dan misschien nogal uit de hand zijn gelopen, maar die iedereen toch in meer of mindere mate zal herkennen. In de gedragen pianoballade Handen van mijn moeder bijvoorbeeld zingt ze over de geborgenheid van vroeger, en in haar geval: over de Stien die ze was toen haar moeder haar haren vlocht en alles veilig voelde.

‘Ik stond uren in de regen, kende niet het woord verlegen. Durfde makkelijk de zee in, en met iedereen te spelen. Ik klom in de hoogste bomen, dacht in alles wel te slagen. Durfde zelfs stom te dromen, en dat zonder slapen.’ Uit: Handen van mijn moeder, 2021.

‘Ja, dat is toch heel wreed en zoiets geks van het leven. Dat je als kind zo onbevangen bent en dapper, en gewoon gelukkig. En dat dan ineens, als je wat ouder wordt, de schaamte komt. Dat je in een diepe kuil valt en niets meer durft.’ Stien werd als kind overvallen door die onzekerheid en voelde zich op school steeds kleiner worden. En vanaf daar ging het bergafwaarts, ging de angst overheersen en kwamen de stemmen.

S10 Beeld Valentina Vos
S10Beeld Valentina Vos

Maar daarover heeft ze genoeg verteld, vindt ze zelf. ‘Die problematiek ging op een gegeven moment echt bij mij horen. Het werd mijn verhaal, dat ik steeds weer moest vertellen. Er werd ook steeds gedaan alsof ik de enige was die mentale struggles in mijn liedjes verwerkte. Maar kijk eens naar de hiphop. Veel Nederlanders begrijpen het misschien niet, maar als Marokkaanse jongens rappen over armoede en het leven in slechte wijken, zingen ze ook over struggles, en over het leven dat echt niet makkelijk is. Of luister naar het nummer ’93 van de Amsterdamse rapper Cho, dat gaat over wat er met zijn ouders is gebeurd, en opgroeien in de Bijlmer. Daar heb ik zó op gehuild. Het was misschien niet mijn pijn, maar ik herkende zijn pijn wel. Ik begreep het verdriet dat erachter zat.’

Groei

Stien groeide zelf gestaag over het verdriet heen. ‘Mijn laatste grote mentale worsteling had ik toen ik 17 was. Dat is vier jaar geleden. Als ik nu over die tijd zou moeten praten, zou ik eerlijk gezegd niet weten wat ik moest zeggen. Waar ik zou moeten beginnen. Kijk: de outfit die je drie maanden geleden aanhad, zie je nu misschien ook niet meer zitten. Je groeit als mens, je leert nieuwe dingen.’

Het gaat dus goed met Stien, en dat zegt ze zonder aarzeling. Al gebeurt er nog van alles in haar hoofd. ‘Dat hoort bij mij en dat zal altijd zo blijven, maar ik kan ermee omgaan. Ik ben soms bang om naar de supermarkt te gaan, of om achter een laptop te gaan zitten als ik iets moet typen. En er gebeuren nog altijd veel verdrietige dingen: het leven is in principe kut en af en toe gebeurt er iets leuks, zo zie ik het een beetje. Maar het mooie is dat ik nu, nu ik voor mezelf heb besloten dat ik echt een artiest mag zijn, ook genoeg ruimte heb om me af en toe minder goed te voelen. Ik hoef niet iedere dag de hele dag naar mijn werk, bedoel ik. Ik heb het gevoel dat ik nu wel lekker meedraai in de maatschappij. Dan is het niet zo erg als ik een tijdje niet naar de supermarkt durf, of naar de snackbar. Dan maar niet naar de snackbar.’

S10 Beeld Valentina Vos
S10Beeld Valentina Vos

Toen in december vorig jaar bekend werd gemaakt dat S10 zou deelnemen aan het Songfestival, viel iedereen die haar of haar muziek kende van zijn stoel. ‘Ja, dat heb ik gemerkt. Haha.’ Ook gezien die veelbewogen voorgeschiedenis van haar, en die intieme en intense liedjes over angsten, schaamte en kwellende onzekerheden. ‘Ja, ook dat begrijp ik. Omdat zo’n enorm podium en optreden voor miljoenen kijkers misschien een ander uiterste lijkt. Alsof ik met zo’n optreden iets wil overwinnen. Maar voor mij geldt dat allemaal niet. Ik hou van dingen die voorspelbaar zijn, dingen die zijn afgesproken, waarbij je weet wat er verwacht wordt. Daarom hou ik van deze wijk in Amsterdam, om daar nog maar even op terug te komen: ik weet hoe de volgende straat eruitziet. Wat ik zie als ik de hoek omga. En daarom maak ik me ook geen zorgen over zoiets groots als een optreden op een Songfestival: de datum staat, ik weet wat ik moet doen, dus: hup, aan de slag. Ik voel helemaal geen stress. Ik kan heel goed onder druk dingen doen, dat vind ik juist fijn. Het gaat bij mij soms mis als ik word overvallen, als ik iets niet zie aankomen. Begrijp je?’

Ze kan ook uitleggen waaróm ze zo graag wilde meedoen, en hoe het idee een liedje in te sturen als een soort bliksemflits in haar hoofd sloeg. ‘Vooropgesteld: ik hou van het Songfestival, ik kijk er al naar zolang ik me kan herinneren. Met mijn moeder en mijn tweelingbroer: samen punten uitdelen, gezellig. En later met vrienden op de bank. Toen Duncan Laurence won in 2019 gebeurde er ook echt iets. Voordat de uitslag bekend werd, dachten we nog: nou ja, we zien wel hoe hoog hij eindigt. Maar toen hij won, werden we echt fúcking euforisch. Net als bij het voetbal, dat je je ineens heel erg een Nederlander voelt en dat je allemaal bij Duncan Laurence hoort. Nou ja, dat dus, ik vind het gewoon een heel leuk evenement.’

Pandemie

Er speelde ook iets minder vrolijks mee, een beetje sudderend op de achtergrond. ‘De pandemie. De afgelopen twee jaar waren creatief gezien niet bepaald gunstig. Ik was eind 2019 net een beetje doorgebroken en kon gaan optreden in allerlei zaaltjes. Het begon echt lekker te lopen, en ineens hield alles op. Op een voor mij heel ongelukkig moment. Ik bracht nog wel mijn plaat Vlinders uit, maar ik had het gevoel dat ik die echt in een zwart gat gooide. Er kwam helemaal geen reactie op. En ik kwam in een impasse terecht. Ik schreef nog één liedje, en dat was het. Ik gaf me er ook een beetje aan over hoor, zo van: als je niet kunt schrijven, dan kun je niet schrijven, klaar. Maar het duurde maar. Ik dacht op een gegeven moment ook: als straks de deuren van de podia weer opengaan, dan moet ik er wel stáán. Hoe ga ik dat doen?’

S10 Beeld Valentina Vos
S10Beeld Valentina Vos

Zo’n beetje in die gemoedstoestand dus, van een zich voortslepend writer’s block, keek ze ook vorig jaar naar het Songfestival. Ze zag de Italiaanse band Måneskin winnen, waarop ze zelf had gestemd per sms: feest en confetti. En toen ging die schijnwerper aan in haar hoofd. ‘Het schoot ineens door me heen: wacht even, zou het niet heel sick zijn als ík de volgende keer kon meedoen? Ik vond dat ineens een perfect plan. Om weer een duidelijk doel voor ogen te hebben, maar inderdaad: ook uit strategische overwegingen voor mijn carrière.’

Ze wilde een liedje insturen, ‘net als vierhonderd andere kandidaten.’ Maar vond zichzelf toch best kansrijk met een tekst die al een tijd door haar gedachten zweefde. ‘Het was nog geen nummer, er was geen muziek, maar de zinnen had ik al.’ Daarmee ging ze de studio in met de producer Arno Krabman, die meeschreef aan Nederlandse hits van rapper Snelle en zangeres Maan. ‘We maakten een demo, nog zonder tekst. En ik dacht gelijk: dit is het. De lading in muziek en klankkleuren was donker, maar ook heel liefdevol.’ Precies die gevoelsmix die de muziek van S10 zo aangrijpend maakt. En waar haar woorden vaak een extra lading mee krijgen, en recht naar je ziel kunnen stromen.

‘Ken je het gevoel dat, dat je droom niet uitkomt. Ben je weleens bang dat het altijd zo blijft? Want het regent alle dagen en ik zie geen hand voor ogen. Jij en ik toch samen, dat zou altijd zo zijn.’ Uit: De diepte, 2022.

Afscheid

De luisteraar mocht ermee doen wat die wilde. Het mooie is, vindt ze zelf, dat de betekenis mag veranderen naarmate het lied vordert, of er vaker naar geluisterd wordt. ‘Zo ging het ook bij mij. Je kunt bij de tekst denken aan liefdesverdriet of afscheid: iedereen krijgt ermee te maken. Maar voor mij ging het tijdens het schrijven steeds meer over een heel ander afscheid. Ik dacht aan de kleine Stien, de bange Stien van vroeger. Dat meisje dat het zo ontzettend zwaar had in het leven. En aan de nieuwe Stien, die er nog steeds is en die heeft gedacht: ik doe het gewoon, ik ga er toch voor in het leven.’

Als ze straks op dat podium in Turijn staat, denkt ze dat ze echt zingt richting zichzelf. ‘Voor Stientje van 7. Ach, wat fucked up was het allemaal hè, zeg ik dan tegen haar. Maar kijk nou. Het is gewoon goed gekomen. Ook al kruipen we over twee dagen misschien weer samen onder de eettafel van ellende. En dat mág ook, want ook dan komt het weer goed.’

S10 Beeld Valentina Vos
S10Beeld Valentina Vos

Die boodschap hoopt ze met De diepte ook uit te dragen voor dat nieuwe, overweldigend grote en internationale miljoenenpubliek. Ze merkt nu al dat de inhoud iets triviaals als taal lijkt te overstijgen. ‘Ja, het is voor het eerst in heel lange tijd weer een Songfestivalliedje in het Nederlands. Maar dat realiseerde ik me pas toen me daar vragen over werden gesteld. Ik had er zelf eerlijk gezegd geen seconde over nagedacht, of overwogen om toch iets in het Engels te schrijven. En terecht, blijkt nu, want ik merk dat mijn liedje het nu al goed doet in Duitsland en Denemarken, en in Spanje, gek genoeg. Ik volg dat nu best wel. En ik kijk naar reactievideo’s enzo, heel grappig, en geloof me: niet-Nederlanders begrijpen waar het over gaat.’

De diepte, hoe beladen en somber het op het eerste gehoor ook mag lijken, heeft voor haar toch dat typische Songfestivalgevoel. Want ‘het typische Songfestivalgevoel’ is veranderd. ‘Kijk naar de afgelopen jaren, en de artiesten die daar boven zijn komen drijven of hebben gewonnen. Van Duncan Laurence tot Måneskin, en van die Franse zangeres Barbara Pravi tot de Portugees Salvador Sobral; het zijn allemaal artiesten die vanbinnen net zo zijn als vanbuiten. Wat zij zingen, is niet anders dan wie zij zijn. Dat geldt ook voor mij. Dat liedje De diepte komt echt uit de krochten van mijn ziel. En als je met zo’n liedje, waarvoor je geen enkele concessie hebt hoeven doen, op zo’n podium mag staan, dan hoef je je verder nergens zorgen over te maken, toch? Dat vind ik eigenlijk de grootste winst, hoe het verder ook afloopt.’

Credits fotografie en styling
Fotografie: Valentina Vos, styling Sofie van der Velden, styling-assistent: Sophie van der Ark, visagie: Marc Sewatjon.
Kleding: Pak en hoed: Gucci, jurk: Chanel. Catsuit: Marine Serre via Matchesfashion, laarzen: Zara. Body Mugler via Mytheresa, rok Ganni, loafers Ganni

CV S10

8 november 2000 Geboren in Hoorn als Stien den Hollander.

2017 Eerste EP Antipsychotica.

2018 Contract bij het Nederlandse hiphoplabel Noah’s Ark.

2019 Debuutalbum Snowsniper.

2019 Optreden in de Afas Live, Amsterdam als voorprogramma voor Kraantje Pappie.

2019 Eerste optreden op festival Eurosonic/ Noorderslag.

2020 Tweede album Vlinders.

2020 Edison voor album Snowsniper.

2021 Maakt deelname bekend aan het Eurovisie Songfestival.

2022 Songfestivallied De diepte komt uit.

2022 Single Zonder gezicht met zangeres Froukje, en speelt samen met haar in een uitverkocht Paradiso in Amsterdam.

Meer over