Reportage

Ruim honderdduizend Nederlanders spelen mee in de Tourpool. Hoe krijgt marktleider Scorito ze zover?

null Beeld Daniël Roozendaal
Beeld Daniël Roozendaal

Stel je eigen dreamteam samen voor de Tour de France, die zondag alweer eindigt, en voorspel wie het algemeen klassement of de dagetappe wint. En, minstens zo belangrijk, vergelijk je inschattingsvermogen met dat van je concurrenten. Tourpools zijn populair. Bedenker en marktleider Scorito verklaart het succes.

Je zou het een hobby kunnen noemen, of een obsessie. Toen deze editie van de Tour de France begon, 26 juni, was ik er al drie weken mee bezig. Ik keek naar rittenkoersen als het Critérium du Dauphiné en de Ronde van Zwitserland, om te achterhalen welke renners in vorm waren. Ik beluisterde podcasts en bezocht sites als procylingstats.com waar al hun resultaten op een rij staan

Bijna elke dag zat ik wel een tijdje te puzzelen op de app van het Nederlandse bedrijf Scorito, dat Tourpools organiseert. Welke wielrenners zou ik opnemen in mijn team? Wout van Aert, die nog niet geheel was hersteld van een blindedarmontsteking? Was het beste ervan af bij Peter Sagan? En zou Mark Cavendish oude tijden doen herleven?

*

Minstens een miljoen Nederlanders hebben de afgelopen weken meegespeeld in een Tour- of voetbalpool. Het merendeel deed of doet dat op scorito.com. Aan de EK-pool van die onderneming deden 567 duizend Nederlanders mee. Ruim 58 duizend mensen hopen daar als beste te voorspellen welke renners uitblinken in de Tour de France, die afstevent op het slotweekend.

Scorito is met ruime voorsprong marktleider en draait dik 1 miljoen euro omzet per jaar. Het aanbod op de site en app bestaat, naast incidentele EK- of WK-pools, uit vijftien spellen waarin je voorspellingen kunt doen over vijf sporten: Formule 1, tennis, darts, voetbal en wielrennen.

In augustus zet Scorito een nieuwe, voor de toekomst cruciale stap: het gaat de grens over. Dan kunnen deelnemers uit Groot-Brittannië, Duitsland, België, Frankrijk en Spanje hun eigen profvoetbalcompetitie voorspellen. Als dat aanslaat, wordt Scorito een grote naam in binnen- én buitenland.

Wie is deze Nederlandse ‘poolkoning’? Waarom trekt Scorito meer publiek dan de concurrentie? En wat is het verdienmodel?

Scorito is gevestigd op een bedrijventerrein in Breda, naast een kinderdagverblijf. Dat er sportliefhebbers werken, zie je aan de oranje plastic vlaggetjes aan het systeemplafond, vanwege het EK voetbal, en ingelijste wieler- en voetbalshirts aan de muur.

In de werkkamer van oprichter en directeur Martijn van Dijk hangt een foto van het NAC-stadion – hij gaat naar alle thuiswedstrijden. De liefde voor sport en spellen zat er als kind al in, vertelt de 47-jarige ondernemer. Bij alles wat het Scorito-team bedenkt, vraagt hij zich af: zou ik dit zelf leuk vinden?

Begin 2010 verkocht Van Dijk zijn vorige bedrijf, de ict-dienstverlener Into Telecom, voor een flink bedrag – naar verluidt 7 tot 8 miljoen euro. ‘Daarna heb ik een half jaar niks gedaan, met de gedachte: er komt wel weer een idee’, zegt hij. ‘Ik was op zoek naar iets waar ik affiniteit mee heb.’

In die periode deed Van Dijk voor de lol mee aan meerdere WK- en Tourpools, en die vielen stuk voor stuk tegen. ‘Mediapartijen als De Telegraaf hadden spellen die er best mooi uitzagen, maar waarop inhoudelijk wel wat aan te merken was. Ik vond ze bijvoorbeeld niet uitdagend genoeg. Aan de andere kant had je de goedbedoelende hobbyist: spellen die er niet gelikt uitzagen, maar waar passie in zat. Ik wilde er tussenin gaan zitten, als professionele partij met de passie er echt iets moois van te maken.’

Eind 2011, na onderzoek van de markt, hakte hij de knoop door en investeerde een deel van zijn vermogen in de ontwikkeling van een goede app, site en spellen. Inmiddels zit meer dan 4 miljoen euro privégeld in het bedrijf.

null Beeld Daniël Roozendaal
Beeld Daniël Roozendaal

Het ging al snel de goede kant op, dankzij het EK-voetbal in 2012 en de Tour de France van dat jaar. Dat soort zomers zijn cruciaal voor Scorito, ontdekte Van Dijk in die periode. De massa stroomt toe tijdens een groot voetbaltoernooi en – in mindere mate – de Ronde van Frankrijk.

Daarna probeert hij te zorgen dat mensen blijven hangen, omdat ze plezier beleven aan zo’n spel en zien dat ze het vaker kunnen doen. Door de eredivisie een heel seizoen te voorspellen, bijvoorbeeld, of de Giro d’Italia.

Het is moeilijk om heel hoog te eindigen, omdat er zoveel deelnemers zijn. Mede daarom kun je bij Scorito een eigen ‘hoekje’ maken, een pool die alleen toegankelijk en zichtbaar is voor vrienden of collega’s. Dat heet een subleague.

Van Dijk: ‘Het is knap als je in Wielermanager 800ste staat van de ruim 58 duizend. Maar de meeste deelnemers kijken vooral naar de stand in hun subleague. Zo’n hoekje maakt het extra leuk: daar zie je in een oogopslag of je die ene vriend inhaalt die je in ieder geval wil verslaan.’

*

Het spel Wielermanager zit ingenieus in elkaar: je krijgt ruim van tevoren een lijst met alle renners die meedoen aan de Tour de France, en hun specialisme, zoals klimmen of tijdrijden. Bij elke renner staat een prijs, minimaal 5 ton, voor knechten, maximaal 7 miljoen, voor de grote favoriet Tadej Pogacar. Je fictieve budget is 56 miljoen euro, met dat bedrag moet je precies twintig renners ‘kopen’, voor de start van de Tour.

Daarna begint een andere vorm van puzzelen: negen van je twintig renners selecteren voor de etappe van de dag. Is het een vlakke rit, dan kies je vooral sprinters, omdat die waarschijnlijk hoog zullen eindigen.

Met die negen renners kun je punten scoren in de etappe, op basis van hun prestaties in het echt. Wint Cavendish de sprint en heb je die geselecteerd, dan krijg je vijftig punten. Is hij je kopman van die dag, dan verdubbelt deze score.

Het gaat uiteindelijk om de juiste combinatie van klassementsrenners, sprinters, klimmers en verborgen diamanten – met die laatsten kun je het verschil maken, omdat lang niet iedereen die heeft.

De makers van Scorito besteden veel aandacht aan de hoogte van het fictieve budget, dat voor elke deelnemer hetzelfde is. Als het budget te hoog is, stelt iedereen voor een flink deel hetzelfde team op, vol favorieten. Als het te laag is, haken veel potentiële deelnemers gefrustreerd af. Ze willen op z’n minst voor een paar toprenners kunnen juichen.

Van Dijk: ‘We willen dat mensen verder kijken dan de voorspelbare uitblinkers, dat ze gaan zoeken naar koopjes. Kenners weten: deze renner zit in de goedkoopste categorie, maar in de sprints kan hij waarschijnlijk toch punten opleveren. Zo wordt kennis beloond. Met alleen geluk win je Wielermanager niet.’

Een van zijn medewerkers is fulltime bezig met het bepalen van de startprijs van renners – op basis van rekenmodellen met eerdere prestaties, het parcours en de sterkte van ploegen.

‘We willen op een bedrag komen waarbij deelnemers twijfelen. Daarom zitten we soms een uur te discussiëren over één renner. Richie Porte bijvoorbeeld. Hij werd vorig jaar derde in de Tour en reed een goed voorseizoen. Maar hij stelt vaak teleur in grote rondes. Bij ons was hij dit jaar relatief goedkoop: 2,5 miljoen. Voor zo’n prijs was Porte een interessante optie. Al viel hij uiteindelijk toch weer tegen.’

*

Zelf speel ik sinds 2018 bij Scorito. Het begon met een column van collega en wielerkenner Bert Wagendorp, die in het wielerblad De Muur schreef over zijn liefde voor Tourpooltjes. De voorpret, in de weken voor de koers. Het puzzelen. Hopen dat je renners de verwachtingen waarmaken. En balen als na een paar dagen blijkt dat je die ene uitblinker niet hebt geselecteerd.

Ik stuurde hem een compliment voor zijn column, waarin ik veel herkende. Prompt kreeg ik een uitnodiging voor zijn subleague, met zo’n dertig wielerliefhebbers en -kenners.

Voor de Tour de France van 2021 viel mijn keuze onder anderen op Jack Haig, een 27-jarige Australische klimmer. Hij was een van de ‘dark horses’ in mijn Tourpool. Relatief goedkoop bij Scorito (1 miljoen), en goed in vorm.

De eerste twee etappes reed Haig geweldig: hij werd vierde en tiende. Daarna ging hij keihard onderuit, en verliet hij de koers met een hersenschudding en een gebroken sleutelbeen.

Het is genant, omdat het voor een renner vele malen erger is, maar toen ik hem op de grond zag liggen dacht ik al snel: daar gaat mijn Tourpool. Ook ‘mijn’ sprinter Caleb Ewan viel al uit in rit drie. Gelukkig is het spel zo in elkaar gezet dat je hoog kunt eindigen met meerdere uitvallers. Je kunt per etappe toch maar negen renners opstellen.

Dus vestigde ik mijn hoop op een van mijn andere koopjes: klimmer Aleksej Loetsenko (€ 750.000), die gelukkig op z’n fiets bleef zitten en in de bergen met de besten mee blijkt te kunnen. In ieder geval tot het moment dat deze krant naar de drukker gaat (dinsdagavond 13 juli).

Tourspellen bestaan al lang in Nederland. Ze werden vroeger vooral georganiseerd door kranten, zoals het Algemeen Dagblad. Daar kon je dagelijks een voorspelling inleveren. Wie in de prijzen viel, las je in de krant.

Toen internet opkwam, in de jaren negentig, gebeurde dit steeds meer online. Daar groeide de sector verder. ‘Een verdienmodel was er nog niet, behalve advertenties verkopen’, zegt Martijn van Dijk. ‘Geld verdienen was ook niet de insteek: Tourspellen van mediabedrijven draaiden vooral om promotie. Daarom was er niet veel budget beschikbaar om er iets geweldigs van te maken. Of andersom: het is een kip-ei-verhaal.’

Als aanbieder van sportweddenschappen kun je veel geld verdienen. Maar dat is aan allerlei regels gebonden, en in sommige landen zelfs verboden. In Nederland is de Toto nu de enige legale aanbieder van sportweddenschappen, als deelnemers daarmee geld kunnen verdienen.

Martijn van Dijk, oprichter en directeur van Scorito. Beeld
Martijn van Dijk, oprichter en directeur van Scorito.

In Amerika is gokken in veel staten verboden. Maar daar hebben juristen iets op gevonden: ze hebben met succes betoogd dat ‘fantasy’ sports een behendigheidsspel zijn. Omdat je met geluk alleen niet kunt winnen.

Kort samengevat zijn fantasy sports spellen waarin deelnemers, net als bij Scorito, een fantasie-team samenstellen van honkballers, voetballers of anderen. De geselecteerde sporters leveren punten op. Hoe beter hun slagman of rechtsbuiten in het echt presteert, hoe meer punten ze verzamelen.

Van Dijk: ‘Amerikanen spelen dit soort spellen tegen elkaar, voor veel geld. Daar heb je prachtige sites, en de markt wordt er steeds groter. De twee grootste aanbieders in Noord-Amerika, Draftkings en Fanduel, zijn miljardenbedrijven.’

Een paar cijfers van de Fantasy Sports & Gaming Association, ter illustratie: in 2017 speelden 59 miljoen Amerikanen en Canadezen fantasy sports. De jaaromzet van de sector in dat werelddeel was 329 miljoen euro.

Toen Van Dijk in 2011 Scorito oprichtte, was de verwachting dat politici binnen enkele jaren zouden beslissen de kansspelmarkt in Nederland vrij te geven, voor bedrijven die aan strenge voorwaarden voldoen. In de tussentijd, was het idee, zou Scorito mooie spellen organiseren en een sterke basis opbouwen.

Uiteindelijk wilde Van Dijk geld gaan verdienen door deelnemers tegen elkaar te laten spelen voor geld en een percentage af te romen. ‘Maar politici bleven een besluit over de kansspelmarkt voor zich uitschuiven. Dat was behoorlijk frustrerend. Ik heb een paar keer gedacht: als de markt over twee jaar vrijkomt, overleef ik het wel tot die tijd, en steek ik er nog maar wat geld in.’

Ondertussen zette hij plan-B in werking: een gokvergunning aanvragen in Malta. Veel grote (online-)gokbedrijven in Europa zijn daar gevestigd, omdat de wetgeving er liberaler is. Zo’n gokvergunning kreeg Scorito, in 2016. ‘Maar ik heb die nooit benut. Het zat me niet lekker. Ik wilde niet iets semi-illegaals gaan doen.’

null Beeld Daniël Roozendaal
Beeld Daniël Roozendaal

Eind 2017, toen politici de opening van de gokmarkt op de lange baan schoven, koos hij een andere route; ‘Je moet kiezen, besefte ik: je bent een gokbedrijf óf een vriendelijke site waar je spelletjes doet met vrienden of collega’s. Er zijn geen gradaties. En wij, voor alle duidelijkheid, zijn dus géén gokbedrijf. Deelnemers kunnen bij ons geen geld winnen, zelfs geen prijzen. Ze spelen om de eer.’

Scorito was en is afhankelijk van de appstores van Google en Apple. ‘Zodra zo’n store je ziet als gokbedrijf, zit je in een omstreden hoek, met witwassers en vrouwenhandelaren. Dan gaan ineens de luiken dicht, zetten ze een kruis achter je naam en kan niemand je app meer downloaden. Dan kan ik niet zomaar iemand in Amerika bellen die het oplost.

‘Zo’n risico wil ik niet nemen, want bijna iedereen speelt Scorito in de app, op z’n telefoon. Daarom kleuren we keurig binnen de lijntjes. En dat blijft zo. De Nederlandse gokmarkt gaat in oktober eindelijk open, maar wij vragen geen gokvergunning aan.’

Dat is ook niet nodig, want Van Dijk heeft een ander verdienmodel: betaalde spellen en abonnementen. Meedoen aan Wielermanager of een ander spel kost 4 euro. Voor 11 euro per jaar krijg je alles, van darten tot Formule 1. Gratis meedoen kan ook, mits je advertenties op de koop toe neemt.

Ruim een miljoen Nederlanders hebben volgens hem een Scorito-account. Het aantal betalende deelnemers is kleiner: dat zijn er 100 duizend per jaar.

Bedrijven zijn een tweede, groeiende bron van inkomsten. Zij kunnen via Scorito een subleague organiseren voor personeelsleden en relaties, compleet met logo’s. Afhankelijk van het aantal deelnemers betaalt de werkgever 99 tot enkele honderden euro’s.

Technisch loopt alles prima, stelt Van Dijk. De site en app kunnen grote pieken aan; na een EK-wedstrijd wilden honderdduizenden deelnemers weten hoe ze hadden gescoord.

‘Als we ons alleen op de Nederlandse markt zouden richten, kunnen we hier een goede business draaien en maken we winst’, zegt hij. ‘Maar de groei zit in het buitenland. Daar hebben we het grote voordeel dat we niet alles opnieuw moeten doen.’

In Nederland adverteert Scorito nauwelijks; de meeste klanten komen binnen via mond-tot-mondreclame of een bedrijfspool. In het buitenland kiest het bedrijf een minder tijdrovende strategie. Begin vorig jaar stak Van Dijk ruim een miljoen euro in marketing rond het EK voetbal, om de West-Europese naamsbekendheid van Scorito verhogen. Toen hij het had uitgegeven, werd tot zijn afgrijzen het EK afgelast en doorgeschoven.

‘De timing had niet slechter gekund’, stelt hij. ‘Alle extra investeringen in marketing was ik kwijt. En we liepen een gigantische omzet mis. Ineens had Scorito een tekort van 1,8 miljoen euro op de begroting. Dat moest ik binnen een paar maanden oplossen. Ik dacht even: nu houdt alles op.’

Hij ontsloeg tien van zijn twintig medewerkers, regelde een overbruggingslening en trof een betalingsregeling met investeerders. ‘Gelukkig bleek dat mensen veel vertrouwen hebben in de toekomst van Scorito. Maar het was precair. Corona heeft er flink ingehakt, we zijn er nog niet helemaal bovenop.’

Toch breidt het bedrijf deze zomer uit naar het buitenland. ‘Dat doen we omdat alles al in gang was gezet. Maar we doen het nu met veel minder marketing dan we vorig jaar gedaan zouden hebben.’

Van Dijk heeft zijn hoop gevestigd op vijf nieuwe voetbalspellen, over de competities van Groot-Brittannië, Duitsland, België, Frankrijk en Spanje. Ze zijn vergelijkbaar met zijn eredivisiespel, Topcoach. Daarin krijg je een fictief budget, waarmee je voetballers moet kopen uit de profcompetitie van je land.

‘Dit soort voetbalspellen heb je ook in het buitenland, maar wij durven de strijd wel aan’, zegt hij. ‘Zo’n bedrijf als Scorito, met een professioneel spelaanbod voor meerdere sporten, bestaat nog nergens.’

*

Zo is het bij mij ook gegaan. Van huis uit was de Tour de France mijn favoriete rittenkoers. Maar Wielermanager beviel zo goed dat ik in 2019 ook meedeed aan een Scorito-pooltje over de Ronde van Italië. Daarna volgden de Ronde van Spanje en het Klassiekerspel, dat draait om het voorspellen van de belangrijkste eendagskoersen.

In deze Tour de France gaat het me niet lukken om alle dertig deelnemers van mijn subleague te verslaan. Tijdens de Tour ben ik onderweg te veel renners kwijtgeraakt, vooral door valpartijen – zeven van de twintig, in ruim een week. En ik vertrouwde op topsprinter Arnaud Démare, in plaats van Mark Cavendish.

Dat maakt het kijkplezier er niet minder om. Sterker nog: ik ben het wielrennen dankzij Scorito extra gaan waarderen. Ik kijk vaker, ben beter op de hoogte en raak steeds meer gefascineerd door deze sport.

Over een maand begint de Vuelta. Die is nóg leuker dan de Tour, weet ik nu: minder hectisch en niet zo voorspelbaar. Ik heb de voorlopige deelnemerslijst al bekeken, en mijn oog viel op de Zwitser Gino Mäder, die dit jaar opvallend goed rijdt. Als hij niet te duur is in Scorito, wordt hij de outsider die me naar naar de overwinning van de Vuelta zal leiden. Hup Gino!

Een concurrent van Scorito is DPG Media, eigenaar van onder meer de Volkskrant. Bezoekers van nu.nl, ad.nl en regionale kranten kunnen voorspellingen doen over het EK voetbal, de Formule 1, de Tour en de Giro. Het EK Spel van DPG Media en sportmediabedrijf Socios Sports trok in totaal ruim 60 duizend mensen, het Tour wielerspel 53 duizend. Voetbalpoules.nl en poules.com zijn ook grote spelers, met respectievelijk zo’n 195 duizend en 150 duizend EK-pool-deelnemers.